جستجو
  نسخه شماره 949 - 1386/04/12 -   صفحه اصلي

 مخالفان ازدواج موقت چه مي گويند 

پس از تاکيد "مصطفي پورمحمدي"، وزير کشور بر رواج "ازدواج موقت" براي جلوگيري از شيوع فساد در جامعه،اين بحث بار ديگر به عنوان يکي از مسايل اجتماعي، محور گفت و گوي کارشناسان قرار گرفت و واکنش هاي متفاوتي از سوي صاحب نظران به دنبال داشت. وزير کشور در سخناني در همايش "هم انديشي حجاب" در قم با تاکيد بر اين که دين اسلام به عنوان دين کامل براي حل همه مشکلات، پاسخ مناسب دارد، گفته بود: حوزه هاي علميه بايستي جسارت بيان حکم خداوند را داشته باشند. البته وزير کشور روز شنبه نهم تير ماه در مراسم گشايش دومين جشنواره بين المللي "زنان سرزمين من" تاحدودي اظهارات قبلي خود درباره ازدواج موقت را اصلاح کرد. وي گفت:من ازدواج موقت را درجمع خاص به عنوان درمان براي يک بخش از جامعه گفتم،اما رسانه ها آن را به جامعه تسري دادند و درباره آن فضاسازي کردند. پورمحمدي با اظهار اين که "سخنان من درخصوص ازدواج موقت در رسانه ها بطور صحيح منعکس نشده است"، افزود:براي ما اصل خانواده و استحکام و انسجام آن مهم است و با هر چيزي که اين استحکام را به هم بريزد ، حتي ازدواج موقت مخالفيم.
 شوک اول
بحث ازدواج موقت نخستين بار حدود 15سال پيش توسط آيت الله"علي اکبر هاشمي رفسنجاني"، رئيس جمهوري وقت به عنوان راهکاري براي مقابله با معضلات جنسي جوانان مطرح شده بود ولي به علت مخالفت هاي سنگين اقشار مختلف مردم براي بيش از يک دهه به حاشيه رفت. مخالفان ايده ترويج ازدواج موقت معتقدند، اگر چه اين نوع ازدواج يک راهکار شرعي براي پاسخگويي به نيازهاي غريزي انسان محسوب مي شود،ولي با توجه به مجموعه شرايط حاکم بر جوامع امروزي و احتمال سواستفاده هاي افراد ضعيف النفس از آن، نمي توان به آن توسل جست. برخي از مخالفان نيز پا را فراتر گذاشته و بر اين باورند که ازدواج موقت نوعي توجيه فحشا در قالب شرعي است.
2 ميليون زن مجرد
بنا بر اطلاعات مرکز آمار ايران بر پايه سرشماري سال ،1385تعداد زنان و مردان بين 20تا 60سال، حدود 37ميليون نفر است که از اين تعداد، حدود 7/1ميليون نفر را زنان مجرد ازدواج نکرده و حدود 5/1ميليون نفر را زنان مجرد مطلقه يا بيوه تشکيل مي دهند که از اين تعداد نيز کمتر از يک ميليون نفر در سن 50سال به بالا قرار دارند. به عبارتي ديگر، مجموع تعداد زنان مجرد بين 20تا 50سال که جامعه هدف ازدواج موقت را تشکيل مي دهند، اندکي بيش از دو ميليون نفر است در حالي که بر پايه همين آمار، تعداد مردان مجرد 20تا 65سال، حدود 5/4ميليون نفر و با احتساب مردان متاهل بين 20تا 65سالي که جامعه هدف مردان به شمار مي روند، به حدود 21ميليون نفر مي رسد. بنابراين، نخستين مانع در ايده ازدواج موقت به عنوان راه حل فراگير حل معضلات جنسي جامعه، تناسب جامعه هدف در ميان مردان و زنان است.
 پيشگامي مردان متاهل
بررسي آمار عملکرد گذشته ازدواج موقت در جامعه، نشان مي دهد اين پديده در ميان مردان متاهل به مراتب از مردان مجرد شايع تر است. بنا بر آمار رسمي، سهم ازدواج موقت انجام شده از سوي مردان متاهل، بيش از دو سوم و سهم مردان مجرد از ازدواج هاي موقت، کمتر از يک سوم است. بنابراين، يکي از پرسش ها اينجاست که راه حل مدافعان ترويج ازدواج موقت براي حل اين نبود توازن چيست؟ عضو کميسيون فرهنگي مجلس هفتم،در اين مورد گفت:ازدواج موقت بايد به شکلي باشد که آثار تخريبي بر جامعه نگذارد و در بين مردم فرهنگسازي شود. "سيدجلال يحيي زاده"، در واکنش به اظهارات وزير کشور مبني بر فرهنگسازي در مورد ازدواج موقت به عنوان راهکاري براي حل مشکل امروز جوانان ايران، افزود:بحث ازدواج موقت از مسايلي است که جز» آموزه هاي ديني و شرعي شيعيان است، منتهي بعد از انقلاب با توجه به بسته شدن مراکز فساد وفحشا و محدود شدن راه هاي غير شرعي، همواره اين موضوع از سوي برخي از مسوولان و ائمه جمعه و فرهيختگان و علماي روحاني مطرح بوده است. نماينده تفت و ميبد گفت:هرچند اين موضوع در دين و آيين اسلام وجود دارد، اما اگر به صورت ناپخته، شتابزده و بدون کارشناسي عميق و دقيق و جامع نگري در بحث ازدواج موقت وارد آن شويم، ممکن است بر مشکلات بيافزايم. وي افزود: هم اکنون جو حاکم به گونه اي است که جامعه قادر به هضم و پذيرش بحث ازدواج موقت نيست و نياز به فرهنگسازي دارد، در غير اين صورت پياده سازي اين اصل شرعي در جامعه ايران آثار منفي خواهد داشت و چهره دين را مکدر مي کند. يحييزاده، بر اين باوراست که موضوع ازدواج موقت پيش از اين که از سوي مسوولان سياسي کشور و حاکميت مطرح شود، بايد از سوي علماي حوزه، بزرگان دين، جامعه شناسان و روانشناسان مورد بررسي قرار گيرد تا پس از اجرا موجب سو» استفاده نشود.
به گزارش ايرنا"فاطمه صادقي"، فعال حوزه زنان نيز بر اين باور است: تا زماني که تحقيق و پژوهش جامع و مناسبي در اين زمينه انجام نشده است، نمي توان موضع درستي در اين باره گرفت. وي افزود:اين شيوه ازدواج مي تواند انقياد را براي برخي زنان به همراه داشته باشد، چرا که تعدد زوجات به دنبال خواهد داشت و اما در عين حال ممکن است مشکلات دسته اي ديگر از زنان را حل کند. به گفته اين فعال حوزه زنان، نکته مورد تاکيد بايد اين باشد که ازدواج موقت چه نفعي براي زنان دارد و شان اجتماعي زنان در اين پديده چقدر مورد توجه جامعه قرار مي گيرد؟ دکتر صادقي گفت:جامعه خود بايد راه حل خود را پيدا کند و دستوري برخورد کردن در خصوص موضوعات فرهنگي، فاجعه است. وي همچنين به ناهمخواني فلسفه ازدواج موقت در گذشته و خواسته کساني که درصدد ترويج ازدواج موقت براي حل مشکلات اجتماعي جوانان هستند،اشاره کرد و افزود: بخش زيادي از زناني که به اين نوع ازدواج تن مي دهند، به دليل مشکلات و نيازهاي اقتصادي آنان است. ... صادقي گفت: مسوولان به جاي نسخه پيچيدن براي جوانان بهتراست مشکلات ازدواج دايم آنان را حل کنند. "منيره نوبخت"، رييس شوراي فرهنگي اجتماعي زنان نيز با مخالفت شديد با ترويج ازدواج موقت براي جوانان، آن را راه نامناسبي براي حل مشکلات اجتماعي موجود عنوان کرد. وي گفت: افرادي که دغدغه حل مشکل ازدواج جوانان را دارند، بايد جوانان را به تشکيل خانواده تشويق و امکانات ازدواج دايم را فراهم کنند. رييس شوراي فرهنگي و اجتماعي زنان با طرح اين پرسش که "با ترويج نهاد ازادواج موقت چه ضمانتي وجود دارد که جوانان به ازدواج دايم تمايل بيابند؟"، اظهار داشت: ترويج اين نوع ازدواج به هيچ وجه به نفع و صلاح زنان نيست، نبايد فراموش کرد که با ترويج اين نهاد به مشکل پيش آمده اي به نام روابط دختر و پسر در جامعه اسلامي، وجهه شرعي مي بخشيم. نوبخت با تاکيد بر اين که فرهنگ جامعه ما فرهنگ ازدواج دايم است، گفت: مسوولان به جاي نسخه پيچيدن براي جوانان مشکلات ازدواج دايم آنان را حل کنند. وي تاکيد کرد: قطعا راهکارهاي مقطعي مانند ازدواج موقت راه حل نهايي نيست و با شرايط فعلي قوانين و فرهنگ ما مضراتش بيشتر از سود آن است.
 راهکار سنتي براي جوان مدرن
يک جامعه شناس نيز در اين مورد گفت: اگر چه مساله ازدواجموقت از نظر ديني يک امر پذيرفته شده است، اما در جامعه ايران، هنوز جا نيفتاده است. "نعمت الله فاضلي" افزود: هم اکنون خانواده کارکردهاي سنتي خود را از دست داده يا کارکردهاي آن تقليل يافته است و مجموعه اي از تحولات در جامعه معاصر از جمله رشد فردگرايي باعث شده که شيوه هاي سنتي پاسخگوي نياز جوانان نباشد. وي افزود: خانواده امروزي با چالش هاي عيني و ملموس رو به رو است که اين چالش ها در قالب افزايش سن ازدواج در زنان و مردان و افزايش طلاق قابل مشاهده است.
 وضع مقررات، يک پيش نياز اساسي
يک عضو کميسيون حقوقي مجلس نيز در اين مورد گفت:نمي توان احکام شرعي را در زمينه ازدواج موقت منکر شد، اما بايد آن را در چارچوب ضوابط انجام داد. "موسي قرباني" تاکيد کرد: براي اجراي هر حکم شرعي بايد بر اساس قوانين نظام و شرايط جامعه، ضوابطي وضع کرد. وي افزود: هم اکنون ازدواج موقت در جامعه روال طبيعي خود را به صورت پنهاني طي مي کند و نمي توان وجود اين نوع ازدواج را در جامعه منکر شد. "افراد محترمي هستند که نه براي عياشي، بلکه براي رفع مشکل خود با حفظ بنيان خانواده، از آن استفاده مي کنند، اما اين که اين نوع ازدواج در سطح دانشجويان و دانشگاه ها رواج پيدا کند در صورت تعيين نشدن چارچوب و ضوابط، تبعات منفي متعددي دارد. عضو کميسيون حقوقي مجلس با اشاره به ضرورت دريافت اجازه پدر براي دختر در ازدواج دائم يا موقت اظهار داشت:اين حکم شرعي يکي از مواردي است که قطعا براي انجام ازدواج موقت دشواري هايي را به وجود خواهد آورد، به همين دليل اجراي اين مساله نياز به شرايط و ضوابط دارد. وي يکي از دلايل تاکيد خود بر ضابطه مند کردن ازدواج موقت را جلوگيري از شيوع نگاه هوسرانانه نسبت به مساله عنوان کرد و گفت: اگر قرار است به ازدواج موقت به صورت علني رسميت بخشيده شود، بايد ضوابطي تعيين شود که جلوي آسيب هاي احتمالي مساله همچون عياشي برخي از افراد سودجو، آسيب رسيدن به استحکام و بنيان خانواده و تولد افراد بي هويت گرفته شود.
 با گذشته 15سال از نخستين شوکي که به جامعه در مورد ازدواج موقت وارد شده بود، به نظر مي رسد هنوز نيز اين مساله براي افکار عمومي و حتي نخبگان و صاحب نظران قابل پذيرش نيست. اگر چه شوک دوم به اندازه شوک اول افکار عمومي را دچار بهت و حيرت نکرد، ولي به نظر مي رسد جامعه ما تا رسيدن به وضعيتي که پذيراي بحث ازدواج موقت باشد فاصله زيادي دارد. اکنون پرسش اين است که چرا در طول 15سال گذشته که شوک اول در مورد ازدواج موقت به جامعه وارد شده بود، هيچ گونه فرهنگ سازي براي ترويج اين راهکار شرعي و تدوين حدود و مقررات قانوني براي آن صورت نگرفت؟


نسخه چاپي ارسال به دوستان

ارسال نظر
  نام (اختیاری)
  پست الکترونیک(اختیاری)
  آدرس وبسایت یا وبلاگ (اختیاری)
نظرشما
 
    کد امنیتی
 
نظرات خوانندگان

نگاه ويژه
صفحه اول
سياسي
گوناگون
جامعه
حوادث
اقتصادي
شهرستان
ورزشي
دانشگاه
وبلاگستان
ايران و جهان
فرهنگ و هنر
طالع بيني روزانه
صفحه اصلی - شناسنامه ابتکار - آرشیو ابتکار - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته