جستجو
  نسخه شماره 2301 - 1391/02/10 -   صفحه اصلي

 مهارت «کاترين اشتون» آشتي دادن افراد است
 راز انتخاب زنان براي مذاکره با ايرانيان 

"انديشکده آتلانتيک" در مقاله‌اي مي‌نويسد که اروپا اين بار 3 نماينده زن را براي مذاکره با ايران فرستاده‌است تا کاري را انجام دهند که مردهاي اروپايي از پس آن برنيامدند.

به گزارش فارس، انديشکده "شوراي آتلانتيک" در مقاله‌اي به اين نکته اشاره کرد که اروپا براي مذاکره با ايران در زمينه هسته‌اي 3 زن را به عنوان نماينده فرستاده‌است تا شايد بتوانند کاري را انجام دهند که نماينده‌هاي مرد پيشين اروپا از پس آن برنيامدند. «لورا روزن» و «باربارا اسلاوين» نويسندگان اين مقاله همچنين با اشاره به پيشينه خانوادگي و فعاليت‌هاي سياسي «کاترين اشتون»، وي را گزينه مناسبي براي مذاکرات با ايران دانستند. تصاوير گرفته شده از مذاکرات هسته‌اي بين ايران و غرب در استانبول هر کدام داستاني را روايت مي‌کنند. در يکي از اين تصاوير کاترين اشتون، رئيس سياست خارجي اتحاديه اروپا، و سعيد جليلي، مذاکره‌کننده ارشد ايران در کنار هم ايستاده‌اند و لبخند مي‌زنند؛ تصوير پشت سر اين دو، يکي از پل‌هاي استانبول را روي تنگه «بسفر» نشان مي‌دهد. اشتون و جليلي دقيقاً عکس هم لباس پوشيده‌اند.

جليلي همان لباس‌هاي رسمي ايرانيان را پوشيده‌است: کت سياه و پيراهن سفيد بدون يقه. به عکس، اشتون شلوار سياه، کتي شيري و پيراهني سفيد پوشيده و يک شال سفيد هم دور گردن و شانه‌اش پيچيده‌است. در يکي از اين تصاوير، جليلي چهره‌اي کاملا مفرح و لبخندي به لب دارد و اشتون با دست‌هاي باز به نشانه استقبال، براي گرفتن عکس به سمت او مي‌رود. اين تصاوير کاملا خلاف تصاوير سال گذشته است که در آنها جليلي با قيافه‌اي مصنوعي ايستاده، سرش پايين و ابروهايش در هم کشيده بود.

حضور 3 زن غربي به عنوان نماينده‌هاي غرب

آن‌چه در اين نوع مذاکرات مرسوم نيست و به ويژه براي ايرانيان تازگي دارد اين است که اشتون تنها يکي از سه زن پرنفوذي است که مذاکره‌کننده‌هاي اصلي از جانب گروه «1+5» هستند؛ گروهي شامل پنج عضو دائم شوراي امنيت سازمان ملل به علاوه آلمان. معاون اشتون، «هلگا اشميت» مدير سياسي آلمان است؛ اشميت قرار است با «علي باقري»، معاون جليلي ديدار کند و مذاکرات اوليه را پيرامون دور بعدي گفت‌وگوها در 23 مه در بغداد انجام دهد. رئيس هيات آمريکايي نيز «وندي شرمن»، معاون وزير خارجه در امور سياسي است.

انقلاب اسلامي ايران در سال 1979 به زنان بيش‌تري اجازه داد تا تحصيلات کسب کنند و وارد مشاغلي شوند که در کشورهاي عربي مانند عربستان سعودي براي زنان ممنوع هستند. «شيرين عبادي» اولين زن مسلمان بود که موفق به دريافت جايزه صلح نوبل شد؛ وي به همراه برخي ديگر از زنان ايراني نقش مهمي در فعاليت‌هاي جوامع مدني و اعتراضات سياسي بازي کرده‌اند. حال اين سؤال پيش مي‌آيد: آيا حضور زنان در آن سوي ميز مذاکرات و در مقابل نماينده‌هاي ايران باعث تغيير وضعيت در مذاکرات هسته‌اي خواهد شد؟

دولت‌هاي غربي براي اجبار ايران به اتخاذ موضعي سازنده‌تر، در طول سال گذشته به تحريم‌هاي شديد متوسل شده‌اند اما «اشتون» تلاش زيادي کرد تا فضا را براي آغاز دوباره مذاکرات آماده کند. اقدامات وي از اين قرار بود: ارسال پيامي به ايران از طريق چندين مذاکره‌کننده و تأکيد بر اينکه ايران بايد براي شروع مذاکره جديت نشان دهد و همچنين ديداري سه ساعته با جليلي با هدف گسترش روابط و برگزاري مراسم شامي غيررسمي در ساختمان کنسول‌گري ايران در استانبول يک شب پيش از آغاز مذاکرات. يکي از ديپلمات‌هاي اروپايي (که اصرار کرد نامش فاش نشود) اعلام کرد که اشتون پيش از ديدار با جليلي، همچنين با سياست‌مداران آمريکاي لاتين و آسياي ميانه نيز صحبت کرده‌است؛ زيرا مقامات ايران «روابط نزديکي با اين کشورها دارند و نظر مثبت اين کشورها براي جمهوري اسلامي مهم است.» موضوع اين گفت‌وگوها «ايجاد فرصتي ويژه بود که استفاده از آن براي ايران، از رد آن سودمندتر باشد.»

تصميم به پوشيدن لباس‌هاي ساده

جو جلسه هم در اين ميان نقش مهمي داشت. يکي ديگر از ديپلمات‌هاي ديگر غربي که در مذاکرات شرکت داشت به خبرگزاري «المانيتور» گفت که زنان شرکت‌کننده در اين جلسه هوشيارانه تصميم گرفتند تا «لباس‌هاي ساده‌اي بپوشند» تا نماينده‌هاي ايراني احساس ناراحتي نداشته باشند. معاون اول اشتون اعلام کرد «ما مي‌خواهيم فضا و جوي ايجاد کنيم که» به توافق طرفين کمک کند.

«هاله اسفندياري»، مدير بخش مطالعات خاوررميانه در «مؤسسه بين‌المللي محققين وودرو ويلسون» مي‌گويد که مذاکره‌کننده‌هاي ايراني بنا دارند به نماينده‌هاي اروپايي احترام بگذارند. وي معتقد است: مقامات ايراني اکنون فهميده‌اند که اشتون بسيار سرسخت است و نمي‌توان او را وادار به انجام کاري کرد. احتمالاً آنها هم خود را براي برخورد با اشتون آماده کرده‌اند. سه ساعت بودن سر ميز شام با وي براي جليلي گام بسيار بزرگي بوده‌است. اين دو همتاي هم در مذاکرات هستند و رابطه‌اي کاري و نزديک با هم پيدا کرده‌اند. اسفندياري مي‌گويد: نماينده‌هاي ايران از قبل «وندي شرمن» را مي‌شناختند و مي‌دانند که وي فردي متخصص است که رياست مذاکرات آمريکا با کره شمالي را در دوره رياست‌جمهوري «کلينتون» به عهده داشت. وي تصريح کرد: آن‌چه موجب حيرت مقامات ايران شده‌است حرفه‌اي بودن و اخلاق کاري اين زنان است.

مهارت اشتون آشتي دادن است

يکي از ديپلمات‌هاي اروپايي به خبرگزاري «المانيتور» گفت که اشتون مي‌خواهد بندبازي کند؛ وي تلاش مي‌کند تا در کلام و عمل به ايرانيان نشان دهد که اين مذاکرات فرصتي طلايي است براي برداشتن گامي به جلو. اما وي در عين حال تلاش مي‌کند تا از مذاکره‌کننده‌هاي ايراني فريب نخورد؛ زيرا آنان در گذشته مذاکره‌کننده‌هاي ديگر را مسحور و وارد بازي‌هاي سياسي کرده‌اند. اين ديپلمات تصريح کرد:«نقطه قوت» اشتون اين است که با مردم خوب رابطه برقرار مي‌کند. مي‌تواند مذاکره‌کننده‌هاي مخالف با هم را وارد جوي کند که در آن احساس راحتي مي‌کنند و مي‌توانند با هم به تفاهم برسند.

کاترين اشتون کيست؟

هرچند اشتون 56 ساله، لقب اشرافي «بارونس» را هم پيش از اسم خود دارد اما در خانواده‌اي اشرافي متولد نشده‌است. وي قبلاً در فعاليت‌هاي ضدانرژي هسته‌اي شرکت داشته و از کارگران سابق «حزب کارگري انگليس» است. وي لقب «بارونس» را زماني اخذ کرد که توسط «توني بلر» در سال 1999 به عضويت «مجلس اعيان» درآمد. اشتون در خانواده‌اي از قشر کارگر و معدن‌چيان زغال‌سنگ در شمال انگليس متولد شد و اولين عضو خانواده‌اش بود که به دانشگاه رفت. وي در اواخر دهه 1970 و اوايل دهه 1980 ابتدا رئيس و بعدها خزانه‌دار و نايب‌رئيس يکي از گروه‌هاي ضد انرژي هسته‌اي در کمپين انگليس با هدف خلع سلاح هسته‌اي بود. اين ديپلمات اروپايي در ادامه گفت که از ديدگاه ايراني‌ها فعاليت‌هاي دوران جواني اشتون، مسلماً به سود او هستند؛ زيرا عقيده وي را درباره سلاح‌هاي هسته‌اي از همان دوران جواني‌اش نشان مي‌دهند. هرچند در غرب گاهي اين عقايد اشتون به انتقاد از او منجر شده؛ اما در نظر ايراني‌ها «ديدگاه‌هاي» اشتون در حقيقت بخشي از نقاط قوتش هستند. مقامات ايراني همواره از «دو رويي» غرب انتقاد کرده‌اند که به برخي از کشورها اجازه تصاحب سلاح هسته‌اي را مي‌دهد و از طرف ديگر ايران را به خاطر برنامه فعلاً صلح‌آميز هسته‌ايش تحريم مي‌کند.

موفقيت اشتون در اتحاديه اروپا

يکي از ديپلمات‌هاي آمريکايي که درباره اروپا تحقيق مي‌کند (و درخواست کرد نامش افشا نشود) در گفت‌وگو با «المانيتور» تصريح کرد: اشتون که يکي از مقامات تجاري تقريباً دست چندم در «کميسيون اروپا» بود، جاي پاي خود را در سمت کنوني‌اش به عنوان نماينده مورد توافق همه طرف‌ها محکم کرد و تاکنون هم بسيار خوب عمل کرده‌است؛ آن هم در مديريت ائتلافي 27 عضوي که فقط در صورت توافق کل اعضا عملي را انجام مي‌دهد.

اين ديپلمات آمريکايي افزود: نمي‌توان اشتون را در محل‌هايي به خدمت گرفت که توافق عموم وجود ندارد؛ در مورد ايران نيز که اين اتفاق آرا برقرار است، وي دارد کار خود را به خوبي انجام مي‌دهد. هرچند عدم دورويي و سبک ساده لباس پوشيدن اشتون موجب شده تا مطبوعات پرافاده انگليسي گاه‌گاهي وي را تمسخر کنند اما تواضع او يکي از نقاط قوتش در برخورد با مقامات ايران است.

انتقاد مطبوعات انگليسي از اشتون

يکي از ديپلمات‌هاي اروپايي مي‌گويد: «همه چيز» اشتون مربوط به طبقه کارگري است. مطبوعات انگليسي هم اگر از او انتقاد مي‌کنند، صرفاً به اين ايراد مي‌گيرند که اشتون اهل شمال انگليس است و به لهجه مردم آن منطقه صحبت مي‌کند. وي مثل يک وزير خارجه متعصب رفتار نمي‌کند بلکه روش کاري خودش را دارد. روش او ديپلماسي ارتباطي است در حالي که آمريکا مي‌خواهد از ديپلماسي قدرت استفاده کند.

البته هنوز خيلي زود است که بگوييم مذاکرات به نتيجه خواهد رسيد. بنا به يافته‌هاي «المانيتور»، جليلي مذاکره مستقيم با شرمن، نماينده آمريکا را نپذيرفته و در ديدار آخرش با اشتون نيز به وي اصرار کرده تا تحريم نفتي ايران توسط اتحاديه اروپا را به تعويق بيندازد؛ اين تحريم قرار است در ماه ژوئيه اعمال گردد.

جليلي، اشتون را امتحان کرد

اين ديپلمات اروپايي تصريح کرد: جليلي، اشتون را امتحان کرد؛ اين انتظار هم مي‌رفت. مقامات ايراني امتحان مي‌کنند، اصرار مي‌کنند و سپس اجبار مي‌کنند. نماينده‌هاي اين کشور به شدت به دنبال لغو تحريم‌ها هستند و مي‌خواهند اين را بي هيچ هزينه‌اي به دست بياورند.


نسخه چاپي ارسال به دوستان

ارسال نظر
  نام (اختیاری)
  پست الکترونیک(اختیاری)
  آدرس وبسایت یا وبلاگ (اختیاری)
نظرشما
 
    کد امنیتی
 
نظرات خوانندگان

زير يك
سياست داخلي
جامعه و شهروند
اقتصاد و خودرو
بازار پولي و مالي
ايران زمين
حوادث
نفت و انرژي
گزارش ويژه
جهان ورزش
ايران و جهان
فرهنگ و هنر
سرمقاله
صفحه اصلی - شناسنامه ابتکار - آرشیو ابتکار - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته