جستجو
  نسخه شماره 892 - 1386/02/04 -   صفحه اصلي

 کدام درد، قلبي است  

رنگش بدجوري پريده، دانه هاي درشت عرق نشسته روي پيشاني اش، پنج انگشتش را باز کرده روي قلبش و از شدت درد دارد به خودش مي پيچد، حس مي کند که کسي با تمام سنگيني اش روي سينه او ايستاده و نمي گذارد نفسش بالا بيايد، بدجوري نفس نفس مي زند، حالت تهوع، استفراغ، سرگيجه و... آنهايي که خودشان يا اطرافيانشان با حمله هاي قلبي مانوس هستند، خوب مي دانند که اين شرح حال،  شرح حال کيست. اما قفسه سينه به دلايل ديگري نيز ممکن است دردناک شود. به بيان ديگر، تمام دردهاي اين ناحيه، قلبي نيستند. اين مطلب که برگرفته از پايگاه اطلاع رساني پزشکي ايران سلامت است قصد دارد از شايع ترين انواع درد قفسه سينه صحبت کند و توصيه هاي عمل گرايانه اي را نيز در اختيار بيماران قلبي قرار دهد. 
درد قفسه سينه 
در هر نقطه اي از زير گردن تا بالاي شکم، اگر دردي احساس کنيد، به درد قفسه سينه دچار شده ايد و هيچ فرقي نمي کند که اين درد، واضح و شديد باشد يا مبهم و خفيف. تمام درد هاي اين ناحيه را بايد جدي گرفت. پزشکان و بيماران وقتي با چنين دردي مواجه مي شوند، معمولا بيمناک مي شوند که مبادا پاي يک حمله قلبي در ميان باشد. حمله هاي قلبي يکي از شايع ترين و خطرناک ترين انواع دردهاي قفسه سينه اند اما خوشبختانه يا متاسفانه بسياري از دردهاي قفسه سينه، به اشتباه، درد قلبي تلقي مي شوند. حقيقت اين است که بعضي از دردهاي اين ناحيه، هيچ خطري در پي ندارند. بعضي ها کمي خطرناکند و بعضي ديگر هم بسيار خطرناکند، آن قدر که جان آدم را تهديد مي کنند. به هر حال،  هر عضوي از اعضاي بدن که در داخل قفسه سينه وجود دارد و تمام بافت هاي موجود در اين ناحيه، مي توانند يک منبع بالقوه براي بروز درد قفسه سينه به حساب بيايند. قلب، ريه ها، مري، عضلات بين دنده اي، دنده ها، تاندون ها و اعصابي که داخل قفسه سينه اند، متهمان رديف اولند. 
قلب درد 
به درد قفسه سينه با منشا قلبي «آنژين» مي گويند. اين درد معمولا وقتي اتفاق مي افتد که خون و اکسيژن کافي به قلب نرسد. اگر چنين دردي يک حد و مرز قابل پيش بيني داشته باشد، به آن مي گويند آنژين پايدار. به بيان ديگر، آنژين پايدار به اين معناست که شما خودتان بدانيد که وقتي ميزان فعاليت روزانه تان از يک حد مشخصي بيشتر بشود، به درد قفسه سينه مبتلا مي شويد. اما وقتي که دردتان غيرقابل پيش بيني بشود يا اين که درحال استراحت نيز به چنين دردي دچار شويد، آن وقت به آن مي گويند آنژين ناپايدار. شخصي که به آنژين ناپايدار دچار مي شود، بايد خيلي زود در بخش اورژانس، مورد بررسي پزشکي قرار بگيرد. حمله قلبي يکي از شايع ترين انواع دردهاي قلبي است. وقتي رسوبات چربي يا لخته هاي خوني، جلوي خونرساني به قلب را بگيرند و اجازه ندهند که غذا و اکسيژن کافي به عضله قلب برسد، حمله قلبي اتفاق مي افتد. اين حمله معمولا با احساس سنگيني در قفسه سينه، درد و فشار در اين ناحيه و گهگاه با احساس سوزش در قفسه سينه همراه است. درد ناشي از حمله قلبي معمولا چند دقيقه طول مي کشد. اين درد ممکن است به نواحي ديگري از بدن هم انتشار پيدا کند. کمر، گردن، چانه،  شانه ، بازو و خصوصا دست و بازوي چپ در حمله هاي قلبي، معمولا تير مي کشند. علائم ديگري که تشخيص حمله قلبي را در ذهن پزشک تاييد مي کند، عبارتند از: تنگي نفس، حالت تهوع، احساس سرگيجه، عرق سرد. حمله قلبي معمولا به دنبال يک فعاليت و يا يک استرس شديد اتفاق مي افتد و در اغلب موارد، پس از چند دقيقه استراحت و استفاده از قرص زيرزباني (نيتروگليسيرين) از بين مي رود.  به جز حمله قلبي، دلايل قلبي ديگري هم هستند که مي توانند منجر به بروز درد در ناحيه قفسه سينه شوند. التهاب پرده اي که دورتادور قلب را در برگرفته است، يکي از همين دلايل است. اين بيماري که به «پريکارديت» موسوم است، معمولا متعاقب يک عفونت ويروسي اتفاق مي افتد. در اين مورد نيز، درد قفسه سينه، بسيار شديد و معمولا متمرکز بر روي يک نقطه است و بيمار احساس مي کند که انگار قفسه سينه اش دارد سوراخ مي شود. همراه بودن علائمي نظير تب و کوفتگي بدن هم تاييد کننده همين تشخيص است. اسپاسم عروق کرونر، مشکلات عروقي و خصوصا بيماري هاي مربوط به سرخرگ آئورت و... از ديگر دلايل قلبي براي بروز دردهاي قفسه سينه بشمار مي روند. 
10  توصيه به بيماران قلبي 
1 ) در هنگام بروز درد قلبي، که معمولا در حال فعاليت و يا استرس به سراغتان مي آيد، بلافاصله دست از کار بکشيد و آرام بنشينيد. استراحت، اولين قدمي است که بايد براي تسکين دردتان برداريد. 
2 ) از قرص زير زباني (نيتروگليسيرين) استفاده کنيد. اگر پس از 5 دقيقه، دردتان تسکين پيدا نکرد، مجددا بايد يک قرص زير زبانتان بگذاريد. اين کار را تا 3 بار مي شود تکرار کرد اما اگر پس از به کار بردن 3 قرص زيرزباني در فواصل مناسب، باز هم دردتان از بين نرفت، بايد بلافاصله به يکي از مراکز اورژانس مراجعه کنيد.
3 ) در مواردي نظير استحمام، مقاربت و يا بعد از خوردن غذاهاي سنگين، بهتر است که به طور پيشگيرانه از قرص زير زباني استفاده کنيد.
4 ) قرص زير زباني خود را در معرض نور و حرارت و رطوبت قرار ندهيد چرا که در اين صورت، خيلي زود فاسد مي شود و  خاصيت درماني اش را از دست مي دهد. اگر از نيتروگليسيرين استفاده کرديد و مزه تند اين دارو را در زير زبانتان حس نکرديد، بدانيد که احتمالا داروي شما خراب شده و خاصيتش را از دست داده است. 
5 ) حتي الامکان قرص زيرزباني را در وضعيت ايستاده مصرف نکنيد چرا که به دليل افت ناگهاني فشارخون، خطر سقوط ناگهاني وجود دارد. بهتر است که در وضعيت نشسته يا خوابيده از اين قرص استفاده کنيد. 
6 ) اگر اضافه وزن داريد، بهتر است با مراجعه به پزشک يا متخصص تغذيه، يک برنامه غذايي مناسب دريافت کنيد و هرچه زودتر،  فکري به حال کاهش وزنتان بکنيد. 
7 ) عوامل خطرساز بيماري هاي قلبي را هرچه زودتر تدبيرکنيد. مانند سيگارکشيدن، فشارخون، چربي خون بالا، ديابت. 
8 ) وقتي که درد قفسه سينه نداريد، خصوصا در اوايل صبح که هوا پاکيزه تر است، ترجيحا در محل هايي مانند پارک و اماکني که از فضاي سبز برخوردارند، پياده روي کنيد. کم کم اگر ديديد که با اين پياده روي مختصر، مشکلي برايتان ايجاد نمي شود و تحملش را داريد، زمان پياده رويتان را افزايش دهيد يا به دويدن سبک بپردازيد.
9 ) هنگام راه رفتن و به ويژه موقع بالارفتن از پله ها نبايد باري بيش از يک کيلوگرم را حمل کنيد. 
10 ) پرهيز از عصبانيت و استرس هاي روحي، بسيار مهم است و حتي مي  توانيد براي افزايش آسودگي خاطر و دور شدن از عصبانيت هاي بي مورد،  از داروهاي آرامبخش کمک بگيريد. 
دردهاي غيرقلبي 
-  سوزش سر دل: سوزش سر دل يکي از شايع ترين دردهاي غيرقلبي است. وقتي مازاد اسيد معده پس مي زند و در داخل مري به سمت بالا حرکت مي کند، اين احساس به وجود مي آيد: احساس سوزش و درد در قفسه سينه و گردن. در اين مواقع، معمولا در داخل دهان نيز يک طعم ترش حس مي شود و مقدار کمي از غذاي خورده شده، به داخل دهان برمي گردد. سوزش سر دل معمولا چند ساعت پس از خوردن يک وعده غذايي اتفاق مي افتد و به طور معمول، ساعت ها نيز به طول مي انجامد. اين حالت معمولا وقتي اتفاق مي افتد که چند ساعت پس از خوردن يک وعده غذايي، فعاليت سنگين کنيد يا به جلو خم شويد يا دراز بکشيد. نکته مهم اين است که چنين دردهايي معمولا با استفاده از آنتي اسيدهاي رايج بهبود مي يابند اما دردهاي قلبي با آنتي اسيدها ساکت نمي  شوند.
-  التهاب پرده دربرگيرنده ريه ها: التهاب پرده دربرگيرنده ريه ها نيز منجر به بروز دردي در قفسه سينه مي شود که معمولا متمرکز بر روي يک نقطه و بسيار شديد است. در اين مورد هم، نکته مهم اين است که با سرفه، نفس کشيدن و دم عميق، درد بيمار تشديد مي شود، در حالي که درد ناشي از حمله قلبي با سرفه و دم عميق، هيچ تغييري نمي کند. دلايل ريوي ديگري هم وجود دارند که ممکن است منجر به پديد آمدن درد قفسه سينه شوند. ذات الريه، آمبولي ريه،  پنوموتوراکس و بيماري هايي نظير لوپوس يا ساير بيماري هاي اتوايميون که در آنها بدن عليه خودش فعاليت مي کند، نيز منجر به بروز چنين دردهايي مي شود.
-  حمله ترس: حمله ترس مرضي هم يکي ديگر از حالاتي است که منجر به احساس تنگي نفس و سنگيني در قفسه سينه مي شود. اين بيماري معمولا با افزايش ضربان قلب، افزايش سرعت تنفس، تعريق و ترس شديد از خفگي و مرگ همراه است. 
-  التهاب غضروف بين دنده ها: التهاب غضروف بين دنده ها (که به نشانگان تريتز معروف است) نيز يکي ديگر از مواردي است که مي تواند علائم مشابه دردهاي قلبي را تقليد کند. وقتي غضروف هاي بين دنده اي و خصوصا آن غضروف هايي که دنده ها را به استخوان جناغ سينه متصل مي کنند، ملتهب شوند; دردي در قفسه سينه حس مي شود که بسيار تيز و شديد است و ممکن است با درد ناشي از حمله قلبي اشتباه گرفته شود. البته محل اين درد با محل آن درد فرق دارد. در نشانگان تريتز، وقتي فشار مستقيمي به استخوان جناغ وارد کنيد، درد تشديد مي شود اما در حمله قلبي، بيمار نمي تواند يک نقطه را به عنوان محل درد نشان دهد چرا که درد ناشي از حمله قلبي، مبهم و پخش است و هيچ گونه حساسيت نقطه اي در قفسه سينه به چشم نمي خورد. دردهاي عضلاني قفسه سينه که معمولا از اسپاسم عضلات اين ناحيه سرچشمه مي گيرند، نيز گهگاه با دردهاي قلبي اشتباه گرفته مي شوند، در حالي که اين دردها نيز با تغيير وضعيت يا خم و راست شدن، کم و زياد مي شوند اما دردهاي قلبي با اين تغيير وضعيت ها هيچ تغييري نمي کنند.
-  زونا: زونا هم يک بيماري پوستي است که منجر به بروز درد قفسه سينه مي شود اما در اين بيماري معمولا درد در سطح پوست حس مي شود. ضمن اينکه ضايعات پوستي زونا هم به افتراق اين درد از درد قلبي کمک مي کند. 
-  دردهاي ارجاعي: دردهاي ديگري هم هستند که به آنها مي گويند: دردهاي ارجاعي. يعني محل اصلي درد، جاي ديگري است اما دردش به قفسه سينه رجوع مي کند. بيماري هايي نظير سنگ کيسه صفرا، التهاب کيسه صفرا، التهاب لوزالمعده، بعضي سرطان هاي گوارشي و... منجر به بروز چنين دردهايي در ناحيه قفسه سينه مي شوند.

خانم هاي جوان و حملات قلبي
مطلب تکاندهنده اي در سايت پورتال مردمان خواندم که خواندنش براي شما هم مفيد است. در اين سايت آمده بود: چند وقت پيش داستان وحشتناکي درمورد يک زن جوان شنيدم که دچار حمله قلبي شده بود. زن 40 ساله اي را به بخش اورژانس بيمارستاني آورده بودند که بسياري از علائم مربوط به حمله قلبي در او مشاهده مي شد. حداقل نظر پرستار بخش اينچنين بود. بعد از درمان هايي که براي مقابله با حمله روي اين خانم انجام شد، پرستار ساير پزشکان را مطلع کرده و بعد از اتمام شيفت خود با خيال اينکه همه چيز مرتب است به منزل مراجعت کرد. بعد از اينکه روز بعد پرستار دوباره به سر کار خود آمد، بسيار متعجب شده بود از اينکه مي ديد پزشکان درمان هاي روي آن خانم را قطع کرده اند و به او گفته اند که فقط دچار يک حمله هيجاني شده است و او را مرخص کرده اند. اما آن خانم دچار مشکلات قلبي جدي بود. متاسفانه بسياري از پزشکان انتظار حمله قلبي از خانمي جوان که در نواحي سينه، درد دارد را ندارند و با اينکه حمله قلبي بين آقايان جوان بسيار متداول تر از خانم هاي جوان است، خانم ها از اين مسئله مستثني نيستند. آمار نشان مي دهد که در سال 1998 تقريبا11000  زن زير 45 سال براي حمله قلبي در بيمارستان بستري شده اند. زماني که خانمي دچار حمله قلبي مي شود، صدمات زيادي ديده و گاها مي ميرد. در تحقيقي که روي مسئله اختلافات جنسي بين قربانيان حملات قلبي انجام شده است، محققان به اين نتيجه رسيده اند که خانم ها بيشتر از اين عارضه دچار مرگ مي شوند. در واقع، زماني که دکتر ويولا واکارينو و همکارانش بيماران زير 50 سال را بررسي کردند، متوجه شدند که آمار خانم هايي که از حمله قلبي مي ميرند دو برابر آقايان است. قسمتي از اين آمار وحشتناک را مي توان اينطور توجيه کرد که خانم هايي که دچار حمله قلبي مي شوند به اين علت مي ميرند که يا اصلا درماني در موردشان صورت نمي گيرد يا دير انجام مي گيرد. گاهي اوقات خانم ها و گاهي پزشکان معالجشان از اين حمله غافل مي شوند به اين علت که ممکن است متوجه نباشند که علائم حمله قلبي ممکن است با تناسب جنسيت فرد تغيير کند. در مقايسه با آقايون، در طي حمله قلبي، خانم ها به جاي درد سينه که يکي از علائم مشخص حمله قلبي است، بيشتر دچار دردهاي کمر، سو»هاضمه و حالت تهوع مي شوند. زماني که دکتر واکارينو و همکارانش نسبت مرگ و مير بين جوانان را بررسي کردند، به اين نتيجه رسيدند که اشتباه در تشخيص بيماري و تاخير در درمان تنها دليلي است که مرگ و مير خانم ها را بيشتر از آقايون کرده است. اما اين مسئله نيازمند تحقيقات بيشتري است. اما با اينکه پزشکان هنوز در توجيه علل ابتلاي خانم هاي جوان و سالم به حمله قلبي درمانده شده اند، آمار اين افراد رو به پيشرفت است. خانم هايي که سيگار مي کشند، چاق هستند، ديابت يا فشارخون بالا دارند بيشتر در معرض حمله قلبي هستند. پزشکان معتقدند که ديابت در زنان خيلي بيشتر از مردان خطرساز است و افرادي که به آن مبتلا هستند درصد ابتلايشان به حمله قلبي شش برابر بيشتر مي شود. زنان بايد از علائم اين عارضه باخبر شوند تا بتوانند مراقبت ها و پيشگيري هاي لازم را انجام دهند. اگر حس مي کنيد که در معرض خطر حمله قلبي هستيد، فرقي نمي کند که 20، 30 يا 40 سالتان باشد، اجازه ندهيد که دکترها به سادگي از آن بگذرند و آن را به حساب سو»هاضمه يا اضطراب بگذارند. به آنها بگوييد که مي خواهيد همه آزمايشات لازم را انجام دهيد. اگر اين کار را نکنيد، ممکن است صدمات جبران ناپذيري برايتان داشته باشد. اينها مي توانند علائمي براي بيماري هاي قلبي باشند: 
1 ) درد در نواحي سينه و گلو. درد در نواحي کمر و بازوها نيز مي تواند شامل آن باشد. 
2 ) تنگي نفس. 
3 ) سرد بودن عرق. 
4 ) گيجي و دوران سر. 
5 ) ورم و آماس به خصوص در نواحي قوزک پا. 
6 ) اضطراب و تپش قلب. 
7 ) مشکلات معده و حالت تهوع. 


نسخه چاپي ارسال به دوستان

ارسال نظر
  نام (اختیاری)
  پست الکترونیک(اختیاری)
  آدرس وبسایت یا وبلاگ (اختیاری)
نظرشما
 
    کد امنیتی
 
نظرات خوانندگان

نگاه ويژه
صفحه اول
سياسي
گوناگون
جامعه
حوادث
اقتصادي
شهرستان
ورزشي
دانشگاه
گردشگري
ايران و جهان
فرهنگ و هنر
طالع بيني روزانه
صفحه اصلی - شناسنامه ابتکار - آرشیو ابتکار - ارتباط با ما - درخواست اشتراک - پیوندها - جستجوی پیشرفته