سرمقاله

راه‫های کاهش اثرات مخرب مصوبه اخیر مجلس!

محمدعلی وکیلی

گروه بین الملل- یکی از مراحل رسیدن برنامه جامع اقدام مشترک(برجام) به مرحله اجرایی شدن و رسمیت یافتن، تایید آن در مجالس دو کشور ایران و ایالات متحده بود. بعد از گذشتن برجام از سد ناهموار کنگره آمریکا، برجام که سرنوشت پیچیده‌ای در مجلس ایران پیدا کرده بود، در نهایت در تاریخ 21 مهرماه، در قالب جزئیات طرح «اقدام متناسب و متقابل دولت جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام» به تصویب رسید. و بعد از آن شورای نگهبان در جلسه روز چهارشنبه 22 مهرماه خود «طرح اقدام متناسب و متقابل دولت جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام» را تایید کرد.گفته می شود روز دوشنبه روز تصویب برجام است. بعد از تصویب، برجام وارد فاز جدیدی به نام مرحله پذیرش و اجرا می شود. یعنی طرفین مذاکره کننده هسته ای مهر تایید نظام هایشان را بر توافق هسته ای زده و در این مرحله باید اقدامات پیش بینی شده را انجام دهند. بنابراین برجام وارد مرحله‌ای جدی تر و رسمی تری شده و در این مرحله طرف مقابل لغو تحریم ها را اعلام می کند، اما اجرای رسمی و واقعی این لغو منوط به انجام کارهای پیش بینی شده ایران در حوزه های مختلف هسته ای و تایید آژانس بین المللی انرژی اتمی به عنوان مرجع بین المللی مورد توافق طرفین است.بعد از تصویب برجام در مجلس ایران مقامات سیاسی ارشد مذاکره کننده هسته ای ایران از جمله ظریف، عراقچی، صالحی و.. روزدوشنبه آینده را روز اجرا و لغو تحریم ها اعلام کردند و در همین رابطه جان کری وزیر خارجه آمریکا روز پنجشنبه 23 مهرماه اعلام کرد که تا سه روز دیگر برجام اجرایی می شود و سخنگوی وزارت خارجه آمریکا یک روز بعد یعنی 24 مهرماه مهر تاییدی بر گفته وزیر خارجه آمریکا زد. اکنون باید منتظر بمانیم تا این مرحله یک و نیم تا دو ماهه پشت سر گذاشته شود و پس از انجام اقدامات پیش بینی شده از سوی ایران به عنوان گام اول، تحریم ها بصورت عملی و عینی از سوی طرف مقابل لغو و برداشته شوند.
پذیرش توافق هسته ای از سوی طرفین
هرچند بسیاری از رسانه ها، سه شنبه 23 تیرماه اعلام کردند که در وین توافق اعلام شده است، اما در عمل اعلام توافق زمانی است که نهادهای قانونگذاری در دو کشور ایران و آمریکا توافق را تائید کرده باشند.در متن برجام در مورد این مرحله آمده است: «روز توافق، نود روز پس از تایید این برجام توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد، یا تاریخ مقدمی که با رضایت متقابل اعضای برجام تعیین شود خواهد بود که در آن، این برجام و تعهدات مندرج این برجام از تاثیر برخوردار خواهند شد. از این روز، اعضای برجام آغاز به فراهم آوردن ترتیبات و تمهیدات لازم برای اجرای تعهدات خود وفق برجام خواهند کرد.»
در این مرحله همانطور که عباس عراقچی دیپلمات مذاکره کننده هسته‌ای روز دوشنبه گذشته اعلام کرد: اگر طرح برجام به تصویب نهایی برسد، طبعا باید مرحله مربوط به شورای نگهبان را طی کند تا به صورت قانون در آید. که البته شورای نگهبان نیز با تایید آن، این مهم را فراهم آورد و وارد مرحله بعدی اجرای برجام شدیم که به عنوان روز نخست تصویب شناخته می‌شود و شروع مرحله جدیدی در برجام است و یک گام اصلی به سمت اجرایی شدن برجام است.عراقچی در ادامه گفت: فکر می‌کنم که اگر تصویب نهایی طرح ظرف این هفته یا اوایل هفته بعد انجام شود، راس 90 روز که دوشنبه هفته بعد است، می‌توانیم اعلام کنیم که به روز تصویب رسیده‌ایم و مراحل بعدی که پیش‌بینی شده است بعد از این اتفاق می‌افتد.وی ادامه داد: در روز تصویب، اتحادیه اروپا تحریم‌های خود را لغو خواهد کرد و رئیس جمهوری آمریکا تحریم‌های ناشی از دستورات اجرایی را لغو و تحریم‌های کنگره را متوقف خواهد کرد. شورای امنیت سازمان ملل متحد هم که قبلا تحریم‌های خود را لغو کرده است.وی افزود: از نظر قانونی لغو تحریم‌ها در این روز اتفاق می‌افتد ولی به صورت عملیاتی این لغو زمانی انجام می‌شود که ایران کارهایی را که پیش‌بینی شده است، انجام دهد. فکر می‌کنم که این کارها هم بین یک ماه و نیم تا دو ماه طول بکشد. بستگی به این دارد که از نظر اجرایی چه مقدار زمان ببرد. که البته باید گفت روند لغو تحریم‌ها به مرحله سوم مربوط است و بعد از انجام اقدامات پیش بینی شده از سوی ایران (یک و نیم یا دوماه طول می‌کشد) صورت می‌گیرد.
دوشنبه روزتصویب و اجرای برجام
عباس عراقچی روز دوشنبه آینده را روز تصویب احتمالی و روز اجرای برجام اعلام کرد. در همین رابطه وزیر امور خارجه کشورمان، گفت: به نظر من از نظر قانون از روز دوشنبه می‌توان روند اجرای برجام را کلید زد،اما نیاز است که در این حوزه اطمینان‌ لازم را به دست آوریم،از این‌رو در این رابطه تاکنون برای حفظ حقوق مردم با دقت و به صورت کارشناسی عمل کردیم.محمدجواد ظریف در گفت‌وگو با خانه ملت،با اشاره به برنامه‌ریزی دولت برای اجرای برجام، گفت: روز اجرای برجام از سوی جمهوری اسلامی به مولفه‌های بسیاری مانند زمان تایید طرح برجام ازسوی شورای نگهبان بستگی دارد.وزیرامورخارجه کشورمان،با بیان اینکه زمان اجرای برجام به زمان اتمام مراحل داخلی بستگی دارد،افزود: اجرای برجام از روز دوشنبه هفته آینده به بعد می‌تواند صورت گیرد،البته یکسری کارها و اقدامات زمینه‌ای مانند بازسازی نیروگاه اراک ازسوی وزارت خارجه برای اجرای برجام درحال انجام شدن است.وی ادامه داد:به نظر من ازنظر قانون از روز دوشنبه می‌توان روند اجرای برجام را کلید زد،اما نیاز است که در این حوزه اطمینان‌های لازم را به دست آوریم،از این‌رو دراین رابطه تاکنون برای حفظ حقوق مردم با دقت و به صورت کارشناسی عمل کردیم.ظریف گفت:با توجه به اتمام مراحل تصویب طرح برجام درمجلس،ما هم‌اکنون نگران حقوق مردم بیش از هرچیز دیگری هستیم و تلاش می‌کنیم که جزئیات با دقت نهایی شده تا به نحو احسن امور انجام شود.
علاوه بر این علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران اطلاع داد اتحادیه اروپا دوشنبه آینده لغو تحریم‌ها علیه ایران را رسما اعلام خواهد کرد.به گزارش ایرنا، علی اکبر صالحی روز پنج شنبه در جمع خبرنگاران در پاسخ به سوالی درمورد نحوه اجرای برجام اظهار داشت:اگر همه موارد طبق روال پیش برود به احتمال قوی روز دوشنبه ، روز تصویب برجام است.رییس سازمان انرژی اتمی یادآور شد: تصویب نه به معنای این که شخصی موردی را امضا کند، بلکه روزی است که طرفین به صورت رسمی پذیرش برجام را اعلام می‌کنند. صالحی افزود: قطعا طرفین مذاکره کننده در درون خود مسیر لازم برای اجرای برنامه جامع اقدام مشترک را طی کرده‌اند و دوشنبه آینده تصویب برجام اعلام می‌شود.وی ادامه داد: به محض اعلام تصویب، اتحادیه اروپا لغو تحریم علیه ایران را به صورت رسمی اعلام می‌کند و رییس جمهوری آمریکا نیز رسما اعلام خواهد کرد بخشی از تحریم‌های ایران لغو و بخش دیگر تعلیق شود و وی متعهد به این امر است.وی افزود: اما تاریخ اجرا زمانی تعیین خواهد شد که جمهوری اسلامی ایران طبق تعهد در برجام قدم‌هایی در مورد نطنز، فردو و اراک بردارد که این کار طبق یک نقشه راه و در مدت 45 تا 60 روز انجام می‌شود. معاون رییس جمهوری ایران اظهار امیدواری کرد: "اواخر آذر و اوایل دی ماه (آخر دسامبر 2015) شاهد اجرایی شدن برجام باشیم". وی افزود: دوستان ما روز دوشنبه هفته آینده برای پیاده‌سازی و اجرای برجام وارد وین خواهند شد و اگر همه چیز طبق روال پیش برود، مقام‌های آمریکایی و اروپایی همان روز خبر لغو تحریم‌ها علیه ایران را اعلام خواهند کرد.صالحی افزود: البته آغاز و شروع برجام نیاز به اجرای تهدات ایران در نطنز، فردو و اراک دارد. اما هفته آینده رسما اعلام خواهد شد که تحریم‌ها به زودی لغو خواهند شد.
واکنش ایالات متحده به مرحله جدید برجام
کری در بخشی از سخنرانی خود در دانشگاه ایندیانا گفت: توافق هسته‌ای که بین ایران و شش قدرت جهانی در ماه جولای (23 تیر) بدست آمد، ظرف سه روز آینده شکل اجرایی به خود خواهد گرفت. یک روز پس از سخنان کری، جان کربی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت:توافق اتمی ایران روز هجدهم اکتبر اجرایی می‌شود.وی در پاسخ به سوال خبرنگاری که پرسید: جان کری وزیر خارجه (روزپنجشنبه 23 مهرماه) اعلام کرد که توافق اتمی با ایران تا سه روز دیگر اجرایی خواهد شد ،ترتیب اقداماتی که در این رابطه و پس از هجدهم اکتبر صورت خواهد گرفت چگونه خواهد بود،گفت:سوال شما مربوط به این است که در روز هجدهم اکتبر که روز مصوب شده است ،چه روی خواهد داد؟همانطور که می‌دانید این روز بیشتر بر اساس تقویم مصوب و تعیین شده است.وی افزود: بنابراین توافق در روز هجدهم اجرایی می‌شود زیرا نود روز از تصویب طرح جامع اقدام مشترک در شورای امنیت سازمان ملل می‌گذرد.بنابراین روز مصوب بر اساس تقویم تعیین شده است و این روز همان روزی است که تمامی طرفین برداشتن گام‌هایی را که لازم است برای تضمین این موضوع را که به روز اجرایی سازی برسند ،آغاز خواهند کرد.کربی تصریح کرد: ما در روز اجرایی سازیی نیستیم و آن کاملا هدف متفاوتی است.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام