ابتکار -مديران و نمايندگان صندوق هاي قرض الحسنه سراسر کشور، صبح ديروز به ديدار مراجع تقليد قم رفتند تا از نزديک آنان را در جريان اوضاع صندوق هاي قرض الحسنه قرار دهند. فعاليت صندوق هاي قرض الحسنه که تاريخچه اي ديرينه دارد با تاسيس بانک قرض الحسنه و تلاش بانک مرکزي براي نظارت کامل بر اين صندوق ها، با چالش هاي جدي و به تعبيري انقلابي مواجه شده است. نکته قابل توجه در اين ديدارها "عدم رضايتمندي و گلايه صريح مراجع تقليد از دولتي شدن يا دخالت دولت در فرايند صندوق هاي قرض الحسنه بود". در حال حاضر 6 هزار موسسه قرض الحسنه مردمي در کشور وجود دارد که برخي از آنها در سطح ملي فعاليت مي کنند اما عمده آنها فعاليت هاي محدود و منطقه اي دارند. طبق آيات و روايات ثواب قرض الحسنه 17 تا 20 برابر هديه و بخشش است و در احاديث و توصيه هاي فقهي مردم به اين حرکت عبادي و کمک به رشد بانکداري بدون بهره اسلامي در سطح جامعه و سطح بين المللي تشويق مي شوند. اخيرا و همزمان با آغاز بکار بانک قرض الحسنه مهر ايران زير نظر بانک مرکزي، تمرکز و ساماندهي صندوق هاي قرض الحسنه و بالا بردن کيفيت و کميت خدمات قرض الحسنه از جمله اهداف تصميم جديد دولت و بانک مرکزي براي تاسيس اين بانک عنوان شده است. بانک مرکزي براي زير نظر خود بردن صندوق هاي قرضالحسنه و نيز تاسيس بانک قرض الحسنه مهر اهداف ديگري مانند تخصصي کردن عمليات اجرايي قرض الحسنه، کنترل ونظارت براجراي صحيح اعطاي تسهيلات قرض الحسنه به نيازمندان واقعي، ايجاد اعتماد بيشتر سپرده گذاران از منظر مصرف صحيح قرض الحسنه، کاهش قابل توجه هزينه هاي تبليغاتي بانکها درخصوص قرض الحسنه را نيز در نظر دارد. البته موسسان اين بانک عنوان کرده اند که «تشکيل اين بانک به معناي جمع آوري موسسه هاي مالي و متفرقه يا صندوق هاي قرض الحسنه نيست، اما اين صندوق ها هم مي توانند در کنار اين بانک قرار بگيرند تا در آن حضور داشته باشند.» آيت ا... لطف اله صافي گلپايگاني مرجع تقليد در ديدار مديران صندوقهاي قرض الحسنه و اعضاي هيات بررسي مسائل صندوقهاي قرض الحسنه با اشاره به اين که ثواب صدقه 10 ولي ثواب قرض الحسنه 18 مورد است، عنوان کرد: اساس اين حرف که صندوقهاي قرض الحسنه بايد دولتي باشند، مساله درستي نيست; اگر حرف (بانک مرکزي) اين باشد که کمابيش بدانند صندوقهاي قرض الحسنه کارشان چيست و آيا قرض  حسن است يا نه، بر اين نظارت شود، ولي اگر قرار باشد مردم از دادن پول خود براي پرداختن قرض حسن محدود شوند، اين کار درست نيست. آيت ا... صافي گلپايگاني تصريح کرد: اين که گفته شود قرض الحسنه دولتي باشد و کسي حق نداشته باشد صندوق  قرض الحسنه داشته باشد و زير نظر ما کار کند، حتي پرسنل آن زير نظر دولت باشند، اين جوري نمي شود; قرض الحسنه کاري در اسلام و از سنتهاي بزرگ مسلمانان است، يعني هر مسلمان به بندگان خدا قرض الحسنه بدهد، ثواب آن از صدقه دادن هم بيشتر است. آيت ا... صافي گلپايگاني تصريح کرد: قرض الحسنه يک مسئله خدايي است، کساني که در اين زمينه خدمت مي کنند، بايد قصدشان خدا باشد تا به ثواب برسند، آن گونه نمي شود که شما (مديران صندوق  قرض الحسنه) زير بار بانک اداره شود، دولت در حدي که صالح باشد، مي تواند (برکار صندوقهاي قرض الحسنه) اشراف داشته باشد، اما اين که بگويد، صندوقهاي قرض الحسنه موقوف به قرار گرفتن زير نظر بانک باشد و اين کار ممنوع کردن بندگان خدا از کار خدايي و سنت حسنه باشد، کسي نمي تواند اين کار را بکند يا اختصاص به خود کند.آيت ا... ناصر مکارم شيرازي، ديگر مرجع تقليد نيز در ديدار مديران صندوق هاي قرض الحسنه و اعضاي هيات بررسي مسائل صندوق هاي قرض الحسنه، با اشاره به اهميت سنت اسلامي قرض الحسنه، افزود: خود مديران صندوق هاي قرض الحسنه جلوي ورود نااهلان به اين رشته کاري مهم را بگيرند و ساحت اين سنت را حفظ کنند و گرنه ديگران اين کار را (جلوگيري از نااهلان) را انجام مي دهند. اين مرجع تقليد تصريح کرد: من معتقدم بانک مرکزي به جاي دخالت بر کار صندوق هاي قرض الحسنه، از اين سنت حمايت کند و همان اختيار نظارت را به منتخبان صندوق ها واگذار کند، اگر هم صندوقي تخلف کرد، آن حمايت را قطع کند. آيت ا... مکارم شيرازي با بيان اين که اگر خود ما (پيش کسوتان صندوق هاي قرض الحسنه) به اصلاح برنخيزيم، ديگران مي آيند و بلبشو (هرج ومرج) مي شود، اين واقعيت است و روي اين مسئله تصميم بگيريد و برنامه شفافي به بانک مرکزي ارائه کنيد; بانک مرکزي هم به جاي دخالت، از صندوق ها حمايت کند، اگر بانک مرکزي هم بداند شما کار نظارت را انجام مي دهيد، تصور نمي کنم شما را تحت سيطره خود قرار دهد و نهاد مردمي قرض الحسنه حذف شود. آيت ا... مکارم شيرازي معتقد است: حيف است، چنين نهاد اسلامي و مردمي به تعطيلي کشيده شود، ما هم به بانک مرکزي توصيه کرده و مي کنيم، همانگونه که در مسئله مساجد گفتيم، آنها را به حال خود بگذاريد، در صندوق هاي قرض الحسنه هم مي گوييم، اينکه صندوق هاي قرض الحسنه کنار مساجد و حسينيه ها شکل گرفته، اين خود پيام دارد، يعني مسجد فقط براي نماز خواندن نيست، براي حمايت از مردم هم هست. اينها پيام دارد، تبليغات غير مستقيم دين است. آيه  اله مکارم شيرازي خطاب به مديران بانک مرکزي هم گفت: آنها هم بايد تدبير داشته باشند، به مصلحت نيست که نهاد قرض الحسنه تضعيف يا سست و تعطيل شود.يوسف هندي نماينده مسئولان صندوق هاي قرض الحسنه با قرائت گزارشي گفت: برادراني که خدمت رسيده اند، مديران صندوقهاي قرض الحسنه به نمايندگي از 600 صندوق هستند، اکنون يک سال و نيم است که بانک مرکزي بحث نظارت بر صندوقهاي قرض الحسنه در قالب بازار غير متشکل پولي را مطرح کرده است که اين کار به اعتقاد ما منجر به دخالت در امور صندوقها مي شود و در نهايت آنها را به تعطيلي مي کشاند. هندي عضو هيات بررسي مسائل صندوقهاي قرض الحسنه يادآور شد: افراد پولدار به بانک مراجعه مي کنند ولي مشتريان صندوقهاي قرض الحسنه مردم بي پول و نيازمند است و صندوقهاي قرض الحسنه بدون طي مراحل پيچيده اداري در حد دو سه ساعت با يک بررسي، به متقاضيان تسهيلات قرض الحسنه پرداخت مي کنند.هندي گفت: صندوقهاي قرض الحسنه 40 سال است که توسط مردم تشکيل شده و با پول افراد خير و نيکوکار اداره مي شود، هر سال به طور ميانگين 3 ميليون نفر از صندوقهاي قرض الحسنه خدمات دريافت مي کنند و تسهيلات خرد از 100 هزار تومان تا يکي دو ميليون تومان مي گيرند.وي گفت: خدمت مراجع رسيديم که رهنمود ارائه کنند، اگر دخالت ها ادامه داشته باشد، آقايان مديران صندوقهاي قرض الحسنه دلسرد مي شوند، آيا به صلاح است اين کار مردمي تعطيل شود.اين در حاليست که مشاور رئيس جمهوري در امور روحانيون يک روز پيش از اين گفته بود که ايجاد بانک قرض الحسنه (که فعالان صندوق هاي قرض الحسنه به نوعي نسبت به اين اقدام نيز انتقاد دارند)، حاصل تعامل دولت با حوزه هاي علميه بود. به گزارش برنا ناصر سقاي بي ريا گفت: دولت نهم با توجه به مسائل فقهي و همچنين نظرات مراجع و علما در مصوبات خود تصميم گيري مي کند.  وي که در جمع اعضاي موسسه فرهنگي مذهبي ولايت در قم با بيان اينکه دولت از نظرات کارشناسان فقهي و علماي حوزه درخصوص مسائل اقتصادي بهره  مي گيرد گفت: تيم کارشناسي قوي در حوزه هاي علميه تشکيل شده و دولت از نظرات آن ها در خصوص رشد مسائل اقتصادي و همچنين مسائل فقهي استفاده مي کند.مشاور رئيس جمهور در امور روحانيت افزود: دولت در زمينه بانکداري اسلامي نيز از نظرات اين افراد استفاده مي کند، که تشکيل بانک قرض الحسنه در همين راستا بوده است.وي گفت: دولت نهم تعامل و ارتباط خوبي با مراجع عظام و علماي حوزه هاي علميه دارد و از نظرها، پيشنهادها و انتقادهاي آنها در امور مختلف استفاده مي کند.