کوير بيشتر شبيه به يک روياست، مناطقي بکر با مردماني خون گرم، مثل خود کوير، صميميت، مهرباني، اخلاق نيکو و دست و دل بازي با کوير و کويرنشينان عجين شده است.شبهاي سراسر سکوت و آرامش، آسماني پر از ستاره هاي روشن و درخشان که چشم هر بيننده اي را به خود خيره مي سازد، خانه هاي خشت و گلي که روح زندگي در آن جاريست، طلوع و غروب زيباي کوير آنگونه که آسمان را ديگرگون مي يابي، از آن سو مسافر کوير نيز بايد دلداده باشد، تا معناي عجين شدن با کوير را درک کند. سکوت شبهاي پرستاره، قنات، قنوت، قناعت، صبوري، خانه هاي خشت و گلي، بامها و ديوارهاي کاه گلي و...در روزهاي بهاري باران دست نوازش بر گونه اين شهر باستاني کشيد و بوي اساطير جانمان را زنده کرد و شب باراني از ستاره باريدن گرفت و ما را به جشنواره ستارگان زيباي خدا ميهمان کرد.در تابش جانسوز آفتاب در دل کوير، جايي که کمتر کسي پا مي نهد، شهري است چون بهشت و قنات آرامي که با آب نيمه شورش مردم را دلگرم و چهره هاي را نمکين نگاه مي داشت ... اينجا آسمان بر زمين بوسه مي زند.مدتي پيش در يکي از مسابقات راديويي، مجري برنامه از شرکت کننده اي پرسيد: منارجنبان تک مناره، در کدام استان و بخش کشور قرار دارد؟ آنگاه به گزينه هايي اشاره کرد که نهايتا آن شرکت کننده گزينه اصفهان را انتخاب کرد، که پاسخ صحيح نبود و مجري گفت منارجنبان اصفهان دو منار دارد! و پاسخ درست «خرانق» واقع در استان يزد بود.علاوه بر اين به ياد دارم سالها پيش در خبرها خوانده بودم استعمال سيگار در روستاي تاريخي خرانق اردکان توسط اهالي و مسئولين محلي ممنوع شد که نمي دانم تا چه حد اين اقدام در اين روستا اجرايي شد؟اينگونه بود که نام اين روستا در ذهنمان نقش بست، تا اينکه فرصت رفيق شد و با تعدادي از دوستان در ايام نوروز سفري به اين آب و خاک پر راز و رمز داشتيم.اصلا تصور نمي کرديم تابلو کوچک ورودي «خرانق»، ما را با دنياي افسانه اي روبرو سازد، با خود مي گفتيم احتمالا با چند آب انبار، يکي دو بادگير و خانه هاي گلي کوچک و يک مسجد قديمي مواجه خواهيم شد. اما واقعيت جز اين بود. روستا دالاني داشت که ما را به هر زماني از تاريخ که اراده مي کرديم همراهي مي کرد، يک مجموعه کامل از يک تمدن بي نظير بشري در اعماق کوير مرکزي ايران، فوق العاده بود، به راحتي مي توانستي ادوار مختلف تاريخي، حکايتهاي قديمي را در آثار باستاني آن متصور شوي، وجود تومان طبيعت بکر و زيبا، همراه با چشم اندازهاي زيباي کوير و مزارع، به نوعي يک قطعه از بهشت را در دل بيابان به رخ مي کشيد.نگريستن به آسمان کوير از پشت بام کاروانسراي زيباي خرانق، با نيم نگاهي به قلعه و تصور اين که روزگاري کاروانها با سر و صدا از آن عبور مي کرده اند،  يک شب تاريخي- بهاري را برايمان رقم مي زد و حس عجيبي به آدم دست مي داد،  آنان که عاشق تاريخ هستند خرانق بهشتشان خواهد بود.پس از ورود به خرانق تابلو «به طرف مهمانسراي جاده ابريشم» جلب توجه مي کرد، تورهايي از نقاط مختلف ايران جهت بازديد از اين روستا در مهمانسرا به سر مي بردند، سراغ مدير مهمانسراي سنتي را گرفتيم، جوان خوشرو و مهرباني را به ما معرفي کردند، سباستين 36 ساله مجرد و اهل کشور هلند، با زبان فارسي بامزه و مختصري که آشنا بود ما را به اعماق زيبايي هاي اين بهشت گمشده کشورمان! رهنمون شد. جواني علاقمند که مدت 3 سال است در ايران زندگي مي کند. او گفت تنها در زمستان و تعطيلات ژانويه مدتي به کشور خودم مي روم، او فارغ التحصيل کارشناسي اقتصاد از کشور هلند است، او گفت: من به خاطر منفعت و سود به ايران نيامده ام، ايران را دوست دارم، فرهنگ، طبيعت و مردمش را، آداب و رسومش را، من عاشق فرهنگ ايران هستم و کشور شما را از ميان 35 کشور دنيا انتخاب کرده ام و واقعا در آن احساس امنيت مي کند و اضافه کرد: بسياري از جهانگردان پس از حضور در ايران اين احساس را پيدا مي کنند.سباستين با همکاري و مشارکت شرکت جاده ابريشم، يکسال پيش کار بازسازي و تاسيس اين مهمانسرا را در خرانق بر عهده گرفته است و شخصا در ساخت اتاقهاي کاه گلي اين مهمانسرا مشارکت ورزيده است.او کشور ايتاليا را در عرصه صنعت توريسم موفق مي داند و معتقد است گردشگري در اين کشور واقعا باعث رونق اقتصادي خوبي شده است، در ايران نيز اين پتانسيل وجود دارد.سباستين مي گفت: برخي ميهمانان وقتي به اين منطق سفر مي کنند انتظار دارند همه امکانات رفاهي! مهيا باشد، گويا به هتلي چند ستاره آمده اند! در صورتي که شما قصد داريد يک زندگي زيباي روستايي کوتاه مدت را تجربه کنيد و از آرامش آن لذت ببريد و با تبعاتش نيرو بگيريد، بر همين اساس ما تلويزيون در اتاقها نگذاشته ايم، وي گفت در طرح جديدمان علاوه بر توسعه مهمانسرا، ايجاد چايخانه، فروشگاه صنايع دستي، موزه در کنار قلعه، در دستور کار است که مقدمات آن انجام شده است، کاسه چيني نقاشي شده زيبايي هم آماده شده بود که علاقمندان با خريد آن مستقيما به توسعه و تجيهز اين مکان کمک مي کردند.از او سوال کرديم به نظر شما چه جاذبه هايي ايجاد کنيم تا جهانگردان بيشتري وارد ايران شوند؟ گفت شما بهترين جاذبه ها را داريد، تنها بايد سعي کنيد آنها را خوب حفظ و معرفي کنيد.وقتي به سباستين گفتم چه تيتري براي اين گزارش پيشنهاد مي کند؟ با لبخندي گفت: «کاوش و زندگي سنتي زيباي روستايي» البته اين جمله را مترجم اينگونه ترجمه کرد.او از تلاش هاي مسئولين سازمان ميراث فرهنگي يزد، بخشدار و مسئولين محلي و به خصوص مردم خونگرم و ميهمان نواز خرانق به نيکي ياد کرد و از آنها به خاطر همکاريهاشان تشکر کرد.با مردم هم که گفتگو مي کرديم همه او را مي شناختند و دوستش مي داشتند، به نوعي او باعث رونق و ايجاد اشتغال در روستاي آنها جذب گردشگر شده است.او در پايان گفت خود را براي همراهي با کوچ عشاير بختياري آماده مي کند، مسيرها را قبلا در نقشه مرور کرده بود و هفته آينده قرار بود عازم منطقه شود.قابل ذکر است نام مهمانسراي اين روستا، در جزوه هاي راهنماي اقامتگاه هاي ارزان قيمت گردشگران هم ثبت شده است.به فکر فرو رفتيم که چگونه يک خارجي عاشقانه از فرهنگ، تمدن و زيباييهاي کشور ما سخن مي گويد و به آن عشق مي ورزد و خرسند شديم از تعامل سازنده سرمايه گذاران داخلي با خارجيان.اين مهمانسرا داراي 8 اتاق است با ارائه وعده هاي غذيي با قيمت هزينه اتاق 15000 تومان با صبحانه و براي هر وعده (ناهار و شام) 5000 تومان اضافه مي شود، تعداي از اتاقها داراي سرويس کامل و تعدادي سرويس مشترک هستند.علاوه بر اين مهمانسرا، کاروانسراي تاريخي خرانق هم بازسازي شده و به صورت يک اقامتگاه براي کويرنوردان و گردشگران داخلي و خارجي با امکانات رفاهي مناسب در نظر گرفته شده است. (شبي 3 تا 4 هزارتومان). مشهدک بقه گلين کوچکي است به صورت اتاقي تک گنبدي که چسبيده به ديواره کاروانسرا است; در برخي روايات آورده شده که حضرت ثامن الائمه (ع) در راه سفر از مدينه به مرو در سال 200 هجري در اين مکان منزل کرده اند به همين مناسبت است که محل نزول ايشان به نام مشهدک معروف شده است و از قداست خاصي برخوردار است.آرامگاه بابا خادم از بناهاي تاريخي روستاي خرانق است که بيرون قلعه واقع شده است و داراي يک بقعه گنبدي است، باب خادم نيز بنا به نقلي محل دفن خادم امام رضا (ع) مي باشد.پل سنگي آبراه (آبگذر)يکي از ديدنيهاي اين روستاي باستاني، پلي دو منظوره است که هم در فصول خاص آب از زير آن و هم از روي آن گذر ميکند. اين پل از قديمي ترين پلهاي انتقال آب مي باشد و از لحاظ معماري در نوع خود کم نظير است و به سبک ساساني و رومي بنا نهاده شده است.اين پل قديمي يادگاري از ده قرن ميباشد و مصالح به کار رفته در آن ابتدا سنگ و ملات و ساروج بوده است و دهانه هايش به سبک رومي و با سنگ و گچ تاق زده شده است. سطح بالاي آن يک متر و نيم، طول آن 40 متر و ارتفاعش از کف رودخانه بيش از هفت و نيم متر است و هدف از احداث آن انتقال آب قنات از يک سوي رودخانه به سوي ديگر آن از بالاي پل مي باشد. زيرا مظهر قنات خرانق در يک ساحل رودخانه و مزارع و باغات در ساحل ديگر قرار دارد. البته مردم هم براي گذر از رودخانه نيز از اين پل استفاده مي کنند.در مجاورت پل بقاياي شترگلو يا سيفوني از جنس سنگ و ساروج مشاهده مي شود که 30 متر طول داشته است، بستر مسير هم با سفالهاي پخته براي عبور آب، لوله گذاري شده است.