جستجو
  نسخه شماره 945 - 1386/04/07 -   صفحه اصلي
 بررسي پسوندهاي " - يک" و "مان" در زبان پارسي 

دانشيک به جاي دانشي و علمي(بررسي پسوند - يک در پارسي) پسوند - يک ريشه ايراني دارد(پهلوي) و در واژگاني چون تاريک، نزديک و... بر جاي مانده و البته با پسوندهاي isch , ique , ic و... در زبانهاي  اروپايي همريشه است. شماري در آغاز، زماني که به چنين واژه اي برميخورند، گمان ميبرند که واژه اي پارسي با پسوندي غير پارسي پيوند خورده است. اما همانگونه که اشاره شد اين پسوند، از پسوندهاي مشترک زبانهاي هندواروپايي است و پروانه ي بهره گيري از آن را در هر دو زبان داريم.   دانشيک هم از سه بخش دان + -ش + -يک ساخته شده است و ساختار آن با قالبسازي واژگان در پارسي همخواني دارد و واژه اي درخور به جاي واژه نيمه تازي "علمي" است. البته ميتواند جايگزين واژه اي همچون "دانشي" باشد که شايد آنچنان درخور و آسان نباشد. پس در اينجا از هم خانوادگي زبان پارسي با ديگر زبانهاي هندواروپايي بهره ميگيريم و چنين واژه اي را ميسازيم. از اين پرسمان در واژه اي همچون "ترابري" هم پيش از اين بهره گرفته شده  است. پرسمان به جاي مسئله(بررسي پسوند مان در پارسي) شماري با برخورد با واژه هايي همچون پرسمان، گفتمان، چيدمان و... که تا اندازه اي تازه هستند، مي انگارند که اين واژه سازي نادرست است، چرا که پسوند مان را فرانسوي ميپندارند و اين کار را الگو برداري از قواعد زبان فرانسوي! اما بايد بياد داشته باشيم که اصولا پسوند و پيشوند، ازآن زبانهاي هندو اروپايي است. اينکه ما يک پسوند و يا پيشوند همانند با فرانسه و.. داشته باشيم هم طبيعي هم هست. امادراين مورد ويژه بايد گفت که "مان" پسوند پارسي ناب است. پسوند فرانسه (لاتين) در اصل ment است که تنها در در گويش و خوانش "مان" خوانده ميشود. آنهم تنها در زبان فرانسه، در انگليسي همان "منت" است و در لاتين هم mentum بوده. براي نمونه: argumentum ارگومنتوم و argument آرگيومنت (انگليسي) و argument آرگ-ومان(فرانسه) پس "مان" همان "ment" نيست! و بسادگي ميتوان از واژه هاي درخوري همچون چيدمان، گفتمان و پرسمان بهره گرفت. اين پرسمان از واژه هاي کهن تر که تازه ساخته نشده اند نيز آشکار ميشود:سامان، آرمان، دامان، درمان...
com.persiandlog.Ariapars


نسخه چاپي ارسال به دوستان
نگاه ويژه
صفحه اول
سياسي
گوناگون
جامعه
حوادث
اقتصادي
شهرستان
ورزشي
قرآن و معارف
وبلاگستان
ايران و جهان
فرهنگ و هنر
طالع بيني روزانه