جستجو
  نسخه شماره 1179 - 1387/02/04 -   صفحه اصلي

«نيکي کريمي» و جنجال بر سر ارزش و سليقه


چهره ها


کوچه پس کوچه هاي هنر


خبرستان


دغدغه اصلي تلويزيون; صيغه و ازدواج مجدد!

واکنش رئيس انجمن بازيگران سينما به طرح طبقه بندي دستمزدها;
70ميليون تومان يعني دور برداشتن


 «نيکي کريمي» و جنجال بر سر ارزش و سليقه 


آزاد جعفري-همايش «سينما و زن» که از طرف انجمن علمي دانشجويان سينماي دانشگاه تهران در تالار شهيدآويني اين دانشگاه برگزار شد از بسياري جهات قابل تامل بود. در بروشور همايش آمده بود که هدف برنامه، پر کردن خلا موضوعاتي در عرصه آموزش آکادميک سينماست که مجال اندکي براي عرضه آنها وجود داشته است. اين شايد منظور اوليه از تشکيل اين همايش بود اما روند برنامه سمت وسوي ديگري به خود گرفت. سمت وسويي «علمي و نظريه پردازانه» در بخش اول و «جنجالي بر سر نوع سينماي مورد پسند و مطلوب» در بخش دوم. مهم ترين قسمت بخش اول سخنراني «شيوا مقانلو» مدرس سينما و ادبيات نمايشي درباره پست فمينيسم و سينما بود. فارغ از بخش سينمايي بحث، در خصوص جريانات فکري حامي حقوق زنان و نگاهي جامع به سير تحولات فکري در اين عرصه و گذار از فمينيسم به پست فمينيسم اطلاعات خوبي ارائه شد و پرسش و پاسخ انتهاي سخنراني هم در آرامش کامل انجام شد. «مقانلو» به سينما که رسيد با تمرکز بر ويژگي خودقربانگري مختص جريان فکري فمينيسم بخش هايي از سه فيلم «جونو»، «بيل را بکش»2 و «زنگ غواصي و پروانه» را که براي نمايش برگزيده بود مورد اشاره قرار داد و به بررسي جنبه هاي زنانه فيلم در ارتباط با پست فمينيسم پرداخت. يکي از پرسش ها اين بود که آيا پست فمينيسم همان بازگشت به سنت نيست؟ «مقانلو» در جواب کتابي معرفي نمود و اظهار داشت اين دو شايد از جنبه روش جاهايي مثل هم باشند اما ديدگاه هاي متفاوت دارند. بخش بعدي تفاوت زيادي با قسمت اول داشت. جمعيت سالن از گنجايش صندلي ها بيشتر شد. فيلم «يک شب» ساخته «نيکي کريمي» به نمايش درآمد و با اقبال تماشاگران هم مواجه نشد. از گوشه و کنار سالن زمزمه هاي اعتراض آميز، تکه پراني ها و مخالفت ها به گوش مي رسيد و خيلي ها اگر ماندند بخاطر گفتگوي پس از فيلم با حضور «نيکي کريمي» و «شادمهر راستين» بود. از همان ابتدا مشخص شد که بحث کاملا يک جانبه است. «نيکي کريمي» که فيلمساز است و طبيعي است مدافع فيلم خودش باشد. مجري برنامه هم فيلم را پسنديده بود و به تعريف و تمجيد پرداخت و ديديم که «شادمهر راستين» هم همين موضع را دارد. اين وسط تنها حضار بودند که مخالف بودند. «شادمهر راستين» بحثي را راجع به اينکه سينما در ايران يا آن شکل قصه گوي مرسوم است يا نوع کيارستمي! خواستار تقسيم بندي منطقي تري شد و در واقع با اين توضيح براي فيلم «يک شب» نوعي استقلال فرمي و فکري قائل شد. پاسخ هايي که به سوالات کتبي داده مي شد قانع کننده نبود. يکي از ميان جمع برخاست تا مخالفتش را حضوري اعلام کند. با تاييد اکثريت شرکت کنندگان و تشويق آن ها پشت تريبون رفت، تا جايي که در توانش بود حرف دل جماعت را زد و با تشويق دوباره جمع هم پايين آمد. بحث، ديگر سر آموزش آکادميک نبود. در تالار شهيدآويني بحث همان دغدغه هايي شد که آويني سال ها قبل در محافل سينمايي مطرح مي کرد. «نيکي کريمي» تقريبا در جواب همه، پاسخش اين بود که سينما و بطور کلي هنر در نگاه او کاملا سليقه اي است و هر کس مي تواند نگاه خودش را داشته باشد و بايد ياد بگيريم نگاه ديگري را هم تجربه کنيم. بحث و نظرهايي سر همين موضوع سليقه مطرح شد اما کسي نگفت که بحث سليقه جدا از ارزش هنري است. گل ممکن است خوشبو باشد ولي هر کسي بويش را نپسندد. اما در مورد گلي که خوشبو نيست ديگر نمي توان سر خوشبو بودن سليقه را مطرح کرد. به نظر مي رسد ارزش هنري همين خوشبو بودن است. معيارهاي خودش را دارد و استادنداردهاي اوليه اي که اگر ناديده گرفته شوند ديگر درباره هيچ اثري نمي شود صحبت کرد. بايد از «نيکي کريمي» پرسيد اگر به اين مبنا اعتقاد دارد سابقه داوري در جشنواره اش را چطور مي تواند توضيح بدهد؟ با اين نظريه مطلق نسبي گرايانه! چطور مي شود درباره فيلم ها داوري کرد؟ جز اينست که هر اثري را برگزينيم اين اشکال به آن وارد مي شود که نگاه مورد پسند خودمان را برگزيده ايم؟ متاسفانه خيلي ها ناآگاهانه سينماي «عباس کيارستمي» را اينطور تفسير مي کنند و به همين خاطر با ناديده گرفتن شباهت هاي فراوان سينماي او به سينماي تماشاگر پسند و در اصطلاح هاليوودي تنها بر تفاوت ها تکيه مي کنند. سينماي کيارستمي اصول اوليه هنري بودن را داراست. جذاب است و بي اعتنا به بيننده نيست. به قول خود کيارستمي او بجاي تاثير آني بر مخاطب تاثير ماندگار بر او را دوست دارد. پس به هر حال مخاطب براي او مهم است. آثار کيارستمي گل هاي خوشبويي هستند که مي توانيم بويشان را نپسنديم اما متاسفانه آن وجه تمايز آثار او از نمونه هاي مشهور به سينماي بدنه که به سليقه مربوط هستند براي بعضي شده معيار اوليه ساخت اثر فارغ از اينکه اصل، رسيدن به مرحله بالايي از توانايي، مهارت و خلاقيت هنري است. به قول «ميشل فرودون:» «اگر ما سعي کنيم مدام سينماي هنري را در تقابل با سينماي تجاري قرار دهيم نخستين قدم را بسوي مرگ سينما برداشته ايم. تمرکز بر شباهت هاي اين دو جريان کلي حاکم بر سينما براي حيات آن ضروري است; و آن هم نيست جز توانايي هاي خلاقانه هنري که هنرمند با رنج و تلاش جسمي، با ذوق و قريحه و با شناخت درست مخاطب مي تواند به آن ها دست پيدا کند و مشکي بسازد که خود ببويد نه آنکه عطار بگويد.»

 


 چهره ها 

«امير کوشتوريتسا» در «وداع» بازيگر است
«امير کوشتوريتسا»، فيلمساز و بازيگر سرشناس بوسنيايي در سومين ساخته سينمايي «کريستيان کاريون» با نام «وداع» در کنار «گيوم کانه» نقش آفريني مي کند. «امير کوشتوريتسا» در فيلم هاي مختلفي مانند «بيوه سن  پي ير»، «سفر مخفي» و «دزد خوب» نقش آفريني کرده است. فيلمنامه «وداع» را «کاريون» و «اريک» رينو» بر مبناي رمان «سرژ   کاستين» نوشته اند که داستاني واقعي از سال هاي اوايل دهه1980 و سقوط ديوار برلين را تصوير مي کند.


«رضا ايرانمنش» را بخاطر شدت درد به کما مي برند
«رضا ايرانمنش» هنوز در بخش آي سي يو بيمارستان آتيه، در حالت کما قرار دارد. سرپرست بخش آي سي يو اين بيمارستان درباره آخرين وضعيت «رضا ايرانمنش» گفته; «دردهاي رضا ايرانمنش به حدي زياد است که ما براي تسکين، او را در حالت کما قرار مي دهيم. او به دليل اثرات ناشي از مجروح شدنش در دوره دفاع مقدس از دردهاي بسيار شديدي رنج مي برد به همين دليل براي اينکه بتواند چند ساعتي استراحت کند، ما به او داروهايي تزريق مي کنيم که به کما يا خواب شديد فرو مي رود.»


 کوچه پس کوچه هاي هنر 

«دانيال حکيمي» عذرخواهي کرد
به دليل مشغله حضور در کارهاي تصويري احتمالا در سال جاري در تئاتر ظاهر نمي شوم. «دانيال حکيمي»، بازيگر باسابقه تئاتر، سينما و تلويزيون با اعلام اين مطلب به ايران تئاتر گفت: «به اعتقاد من شرايط تئاتر چندان مطلوب نيست و نمي توان به لحاظ اقتصادي از اين راه تامين بود و زندگي روزمره را گذراند.» همچنين حکيمي که در نمايش «ملودي شهر باراني» بازي کرده بود، در خصوص ايفاي نقش در تله تئاتر اين نمايش اظهار کرد: «با وجود اينکه براي ايفاي نقش در اين نمايش جايزه نيز دريافت کرده ام اما به دليل عدم توافق با تهيه کننده اين تله تئاتر از حضور در آن عذرخواهي کردم.»


بهنوش بختياري «10رقمي» را تمام کرد
«بهنوش بختياري»، بازي در فيلم تازه «همايون اسعديان» را به پايان رساند. «بختياري» در حالي در اين فيلم مقابل دوربين رفت که پس از نقش کوتاهي که در «مهمان مامان» بازي کرده بود تاکنون در سينما فعاليتي نداشته است. «10رقمي» داستان «فيروز سيزده» دزد خرده پاي بدشانسي است که ناخواسته درگير سرقت حرفه اي يک فرش نفيس مي شود، او در ميان عشق، وظيفه و پول، مجبور است يکي را انتخاب کند.


انتقاد تند «مايکل مور» از «هيلاري کلينتون»
«مايکل مور»، مستندساز مشهور آمريکايي با اعلام حمايت از «باراک اوباما» در انتخابات دورن حزبي دموکرات ها، تاکيد کرد رفتار و عملکرد «هيلاري کلينتون» نه تنها مايوس کننده بلکه تهوع آور بوده است. «مايکل مور» با انتقاد از «هيلاري» گفته که او در جريان يک مناظره تلويزيوني بطور بسيار ناشايستي از «لوئيس فراخان»، رهبر مسلمانان سياهپوست آمريکا نام برده است و از اين طريق مي خواسته در بين سفيدپوستان وحشت ايجاد کند.


تاثير سريال «شهريار» بر مردم
سريال شهريار، ساخته «کمال تبريزي» تاثير بسياري در گرايش به شناخت شهريار داشته است. طي نظرسنجي هاي بعمل آمده در ايام نوروز، حداقل نيمي از مسافراني که براي نخستين بار از تبريز ديدن مي کردند دليل سفر خود را سريال شهريار و ترغيب آنان به شناخت تبريز عنوان کرده اند. يکي از مسئولان سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري آذربايجان شرقي گفته; «به دنبال پخش اين سريال بازديد از موزه استاد شهريار 5برابر شده است.»


عذرخواهي عامل قاچاق «سنتوري»
«حجت.ف» که مدتي قبل به عنوان اصلي ترين پخش کننده قاچاق فيلم «سنتوري» دستگير شده گفته که از غيرقانوني بودن فروش اين فيلم اطلاعي نداشته است.  عامل اصلي قاچاق اين فيلم که اسفندماه معرفي شده بود، در يک برنامه  راديويي به همراه «مرتضي شايسته» پخش کننده و «فرامرز فرازمند» تهيه کننده «سنتوري» حضور پيدا کرد و گفت: «در مغازه کوچکي واقع در يکي از فقيرترين محله هاي تهران، فيلم هاي مجاز را عرضه مي کردم و فيلم «سنتوري» تنها فيلم غيرمجازي بود که مسئولان در محل کارم يافتند.» اين فرد که در حال حاضر به قيد ضمانت آزاد شده است، از تهيه کننده اين فيلم طلب بخشش کرد و عنوان کرد: «بعد از آزادي اش کار عرضه  فيلم را بصورت قانوني ادامه خواهد داد.»


فيل هاي هندي و اجراي قانون کپي رايت
اخيرا باليوود در سطحي وسيع اقدام به اجراي قانون کپي رايت کرده و در اين راستا شمار زيادي از سي دي هاي غيرمجاز را توسط فيل هاي هندي منهدم ساخته است. خسارتي بالغ بر 4ميليارد دلار در سال مقامات صنعت سينماي باليوود را برآن داشته تا در سطحي وسيع اقدام به انهدام سي دي هاي غيرمجاز و اجراي قانون کپي رايت نمايند. به گفته «بابي بدي»، فيلمساز مشهور هندي، به دليل قاچاق وسيع فيلم،  سينماي هند تاکنون 90درصد از بازار ويديو سي دي خود را ايالات متحده آمريکا از دست داده است. «بدي» افزود: قاچاق وسيع فيلم، نه تنها سالانه موجب 4 ميليارد دلار خسارت به بدنه سينماي باليوود مي شود بلکه در هر سال 800هزار فرصت شغلي که مستقيما با سينما و بازار فيلم در ارتباط است، از بين  مي رود.


 خبرستان 

-سازمان يونسکو اعلام کرد که بيش از 100کشور جهان در مراسم هاي سيزدهمين سال «روز جهاني کتاب و کپي رايت» شرکت مي کنند.
-112ميليون تومان براي تجهيز بيش از 35 کتابخانه عمومي استان کهگيلويه و بويراحمد اختصاص يافت.
-«بهرام عظيمي»، انيماتور مجموعه پرمخاطب «سياساکتي» نخستين فيلم سينمايي  انيميشن  خود را با عنوان «تهران در سال 1500» را مي سازد.
-چاپ سوم گفتگو با «ليلي گلستان» از مجموعه تاريخ شفاهي ادبيات معاصر ايران در نمايشگاه کتاب توزيع مي شود.
-تاجبخش فنائيان، سعيد کشن فلاح، فريدون علياري، رحمت اميني و عبدالحي شماسي بخش مسابقه صحنه جشنواره يازدهم را داوري مي کنند.


 دغدغه اصلي تلويزيون; صيغه و ازدواج مجدد! 

از 26مجموعه تلويزيوني پخش شده در سيماي جمهوري اسلامي ايران در سال86، موضوع و مضمون اصلي 20مجموعه «ازدواج، ازدواج مجدد و روابط زن و مرد» بوده است. در سال1386 بالغ بر 26مجموعه تلويزيوني (با احتساب چند مجموعه استاني) از سيماي جمهوري اسلامي ايران پخش شد که تنها 20درصد اين مجموعه ها با سوژه هايي جديد و از منظر موضوعاتي فارغ از بحث ازدواج و مشکلات قبل و بعد از آن و همچنين موضوع تعدد زوجات، توليد و پخش شد. جالب آنکه در ميان سريال هاي با مضامين مذهبي و مناسبتي نيز اين فرمول قديمي و نخ نما شده  استفاده از موضوع عشق مرد به زن و ايجاد کشش براساس اين رابطه «دقيقا» رعايت شده بطوريکه گويي نويسندگان، طراحان و مديران شبکه هاي پنج گانه تلويزيون راه ديگري جز استفاده از عشق هاي کليشه اي براي جذب مخاطب پيدا نمي کنند. مجموعه هاي «پريدخت»، «زيرزمين»، «شکرانه»، «اغما»» و «ميوه ممنوعه» که براي پخش در ماه مبارک رمضان و محرم انتخاب شده  بودند نمونه هايي از ضعف سوژه و استفاده از ساده ترين فرمول عشق هاي دونفره و بعضا مثلثي است. اگرچه در اين ميان مجموعه «ميوه ممنوعه» با نگاهي جديد و آسيب شناسانه توانست از اين ورطه تکرار رهايي يابد، اما باز هم از اين قاعده تکراري پيروي مي کرد. مجموعه هاي تلويزيوني «ترش و شيرين»، «راه بي پايان»، «پول کثيف»، «گل بارون زده»، «بخاطر من»، «سال هاي برف و بنفشه»، «بيداري»، «مدار صفر درجه»، «من نه منم» و «مار و پله» نمونه هايي از بي برنامه گي و دست هاي خالي سازمان صدا و سيما در ارائه موضوعات مختلف بدون توسل به تنها شکل نمايش درام در ايران يعني «ازدواج و يا ازدواج مجدد» است. با اين حال کارنامه تلويزيون در سال86 از لحاظ ساخت مجموعه هاي تلويزيوني بديع و خطشکن نيز در نوع خود قابل تامل است، پخش مجموعه هايي چون «ساعت شني»، «حلقه سبز»، «روزگار قريب»، «رقص پرواز»، «پدرخوانده»، «بي صدا فرياد کن»، «يک مشت پر عقاب» و «شهريار» اگرچه با دخالت برخي مسئولين و همچنين ضعف پرداخت نهايي داستان اغلب به سرنوشت ساير مجموعه هاي تلويزيوني تبديل  شدند، اما براي مخاطب تلويزيوني کشور که به سوژه هاي دم دستي دهه شصتي عادت کرده، نوعي خرق عادت محسوب  شد. اين روند تکراري استفاده از فرمول عشق و ازدواج حتي در مجموعه هاي طنز نيز به خوبي رعايت مي شود; مجموعه هاي «چارخونه»، «پيامک از ديار باقي»، «نشاني» و «قرارگاه مسکوني» بعنوان مجموعه هاي طنز در سال87 توانستند با حداقل خطا از عهده تصويري کردن اين فرمول تکراري برآيند.  فردانيوز همچنين مي نويسد: «با اين حال اين سوال وجود دارد که با وجود شوراي طرح و برنامه در سازمان صدا و سيما و همچنين شورايي براي تصويب فيلم نامه، آيا روند تصويب و توليد مجموعه هايي با مضامين کليشه اي و سطحي که تنها ذائقه مخاطب را سطحي و ضعيف مي کند، ادامه دارد؟ پخش مجموعه «سرنوشت» از ابتداي سال نو در شبکه ملي، آن هم با کيفيتي بسيار نامناسب و سوژه اي تکراري شايد جواب اين سوال را تا حدي بدهد. بنا بر اين گزارش موضوعاتي چون، اعتياد، قرص هاي روان گردان، روابط دختر و پسر، مشکلات جوانان از جمله سربازي و اشتغال، دنياي مجازي، دانشگاه ها و دانشجويان، فقر و فحشا، فساد اقتصادي و موضوعات فرهنگي و سياسي، که همواره در توليدات تلويزيوني در رده هاي آخر قرار مي گيرند، از جمله مواردي است که سال هاست بر اساس آن مجموعه اي حساب شده و منطبق با جريان اجتماع توليد نشده است.


 واکنش رئيس انجمن بازيگران سينما به طرح طبقه بندي دستمزدها;
 70ميليون تومان يعني دور برداشتن 

رئيس انجمن بازيگران سينماي ايران نسبت به اخباري که درباره طرح طبقه بندي دستمزد بازيگران و ماجراي دستمزد 70ميليوني يک بازيگر سينما منتشر شده، واکنش نشان داد. «داود رشيدي» درباره اظهارنظر مدير شبکه دوم سيما در مورد طرح سازمان صداوسيما براي طبقه بندي سطح توان حرفه اي و دستمزد بازيگران در سيما و تاثير آن بر وضعيت کلي بازيگران سينما و تلويزيون، گفت: «اگر چنين طرحي به مرحله اجرا برسد من فکر نمي کنم دستمزد بازيگران سينما هم بر اساس آن دستخوش تغيير شود. البته بايد ديد که چه کسي اين طبقه بندي را انجام مي دهد؟ اگر اين کار توسط کارشناسان انجام شود، اهميت بيشتري مي يابد، چراکه ديدگاه اين گروه، مسائل زيادي را مثل سابقه، تحصيلات، استعداد و يا محبوبيت بين مردم شامل مي شود. بنابراين، براي ارزيابي در طرح طبقه بندي دستمزد بازيگران، اين که فعاليت بازيگران با چه نمره اي تاييد مي شود و چه کساني آنها را تاييد مي کنند، مهم است.» اين بازيگر همچنين اضافه مي کند: «در وهله بعد، نقش اهميت مي يابد. اينکه تعيين کنند مثلا داود رشيدي صدتومان بگيرد، بايد ببينند براي چه نقشي اين دستمزد بايد تعلق بگيرد؟ شايد ايفاي يک نقش براي يک بازيگر، خيلي وقت بگيرد و مثلا يک ماه ونيم و يا دوماه براي فيلم و تله فيلم و يا 6ماه براي سريال وقت بگذارد يا در همين زمان نقش زياد يا کمي داشته باشد. مثلا 3روز يا 6ماه کار داشته باشد. بديهي است که طبقه بندي بر اساس اين شرايط تغيير مي کند.» رئيس انجمن بازيگران سينماي ايران در ادامه اضافه کرد: «صحبت کردن درباره چنين طرحي آسان است اما تنظيم کردن آن کار خيلي سختي به نظر مي رسد و خيلي مسائل است که با رياضي هم نمي توان آنها را حل کرد. البته در طرحي که آقاي فرجي به آن اشاره کرده، فکر مي کنم درحقيقت منظور قراردادي است که تلويزيون با يک تهيه کننده منعقد مي کند و بودجه اي را به تهيه کننده مي دهد و تهيه کننده، بر اساس آن پولي که در اختيار دارد از هنرپيشه ها استفاده مي کند که نهايتا هم همه بايد به تاييد تلويزيون رسيده باشند که تا به حال هم همينطور بوده است که بازيگر براي ايفاي يک نقش، براي يک مدت با تهيه کننده به توافق مي رسد يا نمي رسد.» اين بازيگر پيشکسوت همچنين در مورد شايعات منتشر شده در خصوص طرح دستمزد 70ميليون توماني يک بازيگر براي يک پروژه، به فارس گفت: «اگر بالابردن دستمزد اين بازيگر با اين رقم صحت داشته باشد، بايد بگويم اين بازيگر خيلي دور برداشته و کارش غلط است. البته من شک دارم که چنين چيزي صحت داشته باشد. شايد سنگي انداخته يا مثلا نخواسته که نقشي را بازي کند و اين رقم را مطرح کرده اما فکر نمي کنم سينماي ما اين قابليت را داشته باشد که اين قدر پول به يک بازيگر بدهد زيرا 70ميليون تومان نصف بودجه يک فيلم است و اگر هم اين بازيگر جوان چنين درخواستي کرده، کار اشتباهي را مرتکب شده است.» گفتني است; «مهدي فرجي» مدير شبکه دوم سيما اخيرا از تصميم سازمان صداوسيما براي ساماندهي، شناسايي و طبقه بندي بازيگران تلويزيون از طريق تعيين سطح توان حرفه اي و تعيين سطح دستمزد آنان در حوزه  سيما خبر داده است.


نگاه ويژه
صفحه اول
سياسي
گوناگون
جامعه
حوادث
اقتصادي
ايران زمين
نفت و انرژي
بانك و بيمه
ورزشي
ايران و جهان
فرهنگ و هنر
طالع بيني روزانه