از قرن هفتم ميلادي به اين سو با اسلام آوردن ايرانيان در چهار چوب مدنيت و تمدن اسلام سبک ويژه ايي در ادبيات و هنر پديد آمد و بسرعت جهانگير و گسترده شد. در شهرها و مناطقي مثل اصفهان، شيراز، مشهد و تبريز و بسياري از ديگر شهرهاي ايران بازارها و تيمچه هاي بسيار طولاني و وسيع و مسقف و سرپوشيده با رديف هاي متعدد دکان ها و مغازه ها يادگاري از عهد کهن بوده ، جاذبه و انگيزه هاي فراواني دارد. در اين قبيل بازارها از دکان هاي طلافروشي ، طلا سازي ، مسگري و آهنگري گرفته تا مغازه هاي ميوه فروشي ، پارچه فروشي و دستفروشان دوره گرد سرپايي متعدد و گوناگوني ديده مي شوند. علاوه بر اين ها چلوکبابي ها وعرضه کننده ساير غذا ها وشربت آلات به صورت روباز به انجام خدمات مشغولند. در جوار اين بازار ها ، کاروانسراها داير شده بودند. کاروانسرا جايي بود با حياط وسيع وبزرگ که دور تا دور آن اتاق ها وحجره هاي فراواني بنا گرديده ، تمام مجموعه توسط يک ديوار سرتاسري و قطور محصور شده بود. تعداد کاروانسرا ها نسبتا زياد و در تمام طول جاده هاي پر رفت و آمد کاروان ها ديده مي شدند. اين کاروان ها در مسير تردد خود براي معاملات مال التجاره هاي خود متنوع خويش را در اين کاروانسرا ها به استراحت و تمديد قوا پرداخته ، گاهي رايگان و گاهي با پرداخت حق استراحت مجددا به راه خود ادامه مي دادند. هر شهر اسلامي داراي مساجد و هر مسجد داراي مناره هاي رفيع بود. از طريق اين مناره ها پنج بار مسلمانان به نماز فراخوانده مي شدند. از ديگر ويژگي هاي بلاد اسلامي،  مدارس يا دانشگاه هاي دروس اسلامي  براي تعليم دادن به مومنان ، قصر امير يا سلطان و بنا هاي ديگر حکومتي بود. اين ساختمان ها کلا چنان با استحکام ساخته مي شدند که عمر بسيار طولاني داشتند. يکي از شهر هايي که از نظر داشتن مساجد زيبا و مدارس علميه شهرت دارد شهر اصفهان است. اين بنا ها که اغلب جنبه تاريخي داشته گوياي هنر ظريف و بي مانند معماري سبک ويژه ايراني هستند، بسيار باسليقه و دقت ، نقش دار ، داراي سطوح صاف ، تزيين شده و فوق العاده با مهارت درست شده اند. وجود آنها تاييدي است بر دست ها و فکر هاي صاحب ذوق و مبتکر هنرمندان ايران.از قرن يازدهم به بعد رفته رفته نقش و نگار گل ها و ريحان ها که تا آن زمان مورد توجه خاص هنرمندان ايراني در تزيين کردن بناها وساختمان ها بود تدريجا منسوخ و کار خود را به آينه کاري و استفاده از قطعات ريز و درشت در اشکال گوناگون داد. از آن به بعد تقريبا تمام ستون ها ، پايه ها ، آفتابگير ها و زواياي مختلف ابنيه و عمارات دولتي ، مساجد و مدارس با آينه داراي نقش هاي بسيار دلفريب و زيبا شدند. اوج اين هنر ظريف و به ياد ماندني در قرن 16 و 17م به وجود آمد. در نيمه اول قرن يازدهم سلجوقيان فاتح سرزمين ايران شدند. سلجوقيان يکي از اقوام بيابان نشين ترک بودند که در دسته ها و گروه هاي مختلف ار آسياي مرکزي گرفته تا نواحي غربي به تاخت وتاز مي پرداختند و قسمت هايي از اين نواحي را به زير سلطه خويش در آوردند. ايران نيز جز متصرفات آنها در آمد. در پايان قرن مذکور حوزه فرمانروايي و وسعت تحت سلطه سلطان سلجوقي بسيار گسترش يافته، از درياي مديترانه تا ايالات کنوني سين کيانگ در چين توسعه يافت. اين اقوام ترک همچون عرب هاي پيش از خود فقط جنگجويان و شجاعان خوبي بودند. ليکن هيچ بهره اي از فنون اداره مملکت نداشتند و از ايراني ها بسيار چيزها ياد گرفتند. سلجوقيان تابع و شيفته فرهنگ و تمدن ايران شده ، حتي در يادگرفتن زبان فارسي بسيار کوشيدند و اغلب اين زبان را آموخته و بدان تکلم مي کردند. در دوران حکومت سلجوقيان زبان و ادبيات فارسي رونق بسزايي يافت. کتاب ها، رسالات و مقالات فراواني در رشته هاي فلسفي ، رياضي و تاريخ نوشته شدند. هنر شعر فارسي مالامال از عقايد ونکته ها با ويژگي هاي خاصي رشد کرده، مجموعه ها ونمونه هايي بسيار زيبا پديد آورده شدند. شاعر نامي  عمر خيام که در سال 1131 ديده به جهان گشود، نه تنها در هنر شاعري بلکه در رياضيات و ستاره شناسي از مشاهير جادويي اين دوره بوده است. تقويمي که وي تنظيم و عرضه کرد با وجود دقت وصحت آن معمول نگشت. به هر حال شهرت خيام بيشتر از هر هنر او مديون رباعيات بي همتا و پر معني اوست. آنگاه پس از گذشت بيش از دو قرن حافظ ظهور کرد. شاهکار وي نام او را جاودانه ساخت و به آن عنوان يکي از پر اهميت ترين و پرمعني ترين آثار شعري تاريخ تعلق گرفت. آثار حافظ در مجموعه اي به نام ديوان گردآوري شده است. ديوان حافظ در جنب آثار معروف و با معني ساير ايرانيان و ديگر آثار مشرق زميني ها عنوان «ديوان شرقي، غربي»  متعلق به همه انسان ها را به خود اختصاص داد.

تخت سليمان در 45 کيلومتري شمال شرق شهرستان تکاب و برروي صفه اي طبيعي از رسوبات آب درياچه ، که 20متر ارتفاع دارد قرار گرفته است. حصار  اين قلعه داراي 38 برج تزئيني و به شکل بيضي است. درون تخت سليمان درياچه زيبائي ست که 120 متر طول و 80 متر عرض دارد و چشمه آب آن از عمق 65 متري مي جوشد و در هر ثانيه 100 ليتر آب مي دهد.  اين قلعه تاريخي که بيش از 124000متر مربع وسعت دارد. مرکز آتشکده، بزرگ شهرياران ساساني به نام آذرکشنسب (يکي از سه آتشکده اعظم و معروف زمان ساساني) است. هيات مشترک حفاري علمي  ايران و آلمان در  اين محل بقاياي  اين آتشکده معروف را که در اثر حمله هراکليوس در سال 624م، ويران شد کشف نموده اند. بر طبق تحقيقاتي که در  اين مدت بعمل آمده، ثابت شده که تخت سليمان همان «شيز» قديم است که در زمان ساساني بنام «کنژک» و روميان آن را «گزگا» و اعراب «شيز» ناميده اند و همچنين معلوم شده است که بنياد  اين مکان از دوره ساسانيان گذاشته شده است. در قرن 7 هجري در زمان «آباقاخان» مغول يکبار ديگر تخت سليمان مورد توجه قرار گرفته و رونقي يافته و تجديد بنا شده است. حصار قلعه داراي دو دروازه شمالي و جنوب شرقي است که دروازه شمالي درست روبروي مدخل شمالي آتشکده قرار گرفته است.  ايوان معروف به «خسرو» که با مختصر اختلافي از « ايوان مدائن» کوچک تر است در جبهه شمال غربي درياچه و جنوب غربي آتشکده قرار گرفته است. «کاخ خسرو» در جهت غربي آتشکده و به سبک «بازيليکان» رومي احداث شده است. کاخ اختصاصي آباقاخان که بر روي کاخ خسرو ساخته شده از جمله بناهاي جالب و قابل مطالعه است که تاکنون ضمن عمليات حفاري ظاهر شده است. کوه مخروطي شکل معروف به زندان که از رسوبات آب معدني بوجود آمده است به فاصله 3 کيلومتري غرب تخت سليمان واقع شده و بر اثر کاوش در بدنه  اين کوه آثاري از هزاره اول قبل از ميلاد به دست آمده است. قلعه معروف به «تخت بلقيس» در خاک افشار به فاصله 20 کيلومتري تخت سليمان قرار گرفته و در ستيغ  اين کوه آثاري از زمان ساساني و مغول مشاهده مي شود.

- پژوهشکده سازمان ميراث فرهنگي 300 نمونه از محوطه هاي پيش از تاريخ و عصرآهن را به دانشگاه آکسفورد ارسال مي کند تا زمان قدمت اين محوطه ها به ويژه دوره گذر عصر مفرغ به آهن مشخص شود.
- همايش آسيب شناسي صنعت گردشگري تيرماه سال جاري از سوي پژوهشکده گردشگري سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري و با همکاري تعدادي از دانشگاه هاي تهران برگزار مي شود.
- دو گروه از باستان شناسان ايتاليايي و ويتنامي موفق به کشف يک قطعه سراميک قرمز رنگ و تعدادي نامه  قديمي با قدمتي حدود 700 سال در محوطه اي تاريخي در کشور ويتنام شدند.
- نخستين گردهمايي نمايندگي هاي کانون جهانگردي و اتومبيلراني ايران در سال 86 روز گذشته در هتل بزرگ تهران برگزار شد.
- کميته راهبردي گردشگري روستايي و عشايري قصد ندارد تا پايان سال 88 به تعداد روستاهاي هدف گردشگري بيافزايد.
- رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري خوزستان: ثبت ميدان چهارشير اهواز در فهرست آثار ملي اشتباه بود، عمليات قطار شهري در ميدان چهارشير مشکلي ندارد.
- شيراز مقام اول کشور را در ميزباني از ميهمانان نوروزي به دست آورد.
- مدير اداره  ميراث فرهنگي و گردشگري انديمشک گفت: مسوولان شهرستان انديمشک تمام تلاش خود را براي جلوگيري از تخريب کليساي تاريخي اين شهرستان به کار بسته  و مانع از تخريب بنا شده اند، اکنون مراحل قانوني براي تخريب يا عدم تخريب اين بنا درحال طي شدن است.
- معاون سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان قزوين از بازگشايي امامزاده اسماعيل (ع) ازابتداي تيرماه سال جاري خبر داد.
 - پنجآژانس و موسسه خصوصي ايران، در سومين نمايشگاه گردشگري کويت شرکت دارند.
- نزديک به 100 هزار گردشگر نوروزي از آثار تاريخي و طبيعي بخش شهداد بازديد کردند که اين ميزان نسبت به سال گذشته 100 درصد رشد نشان مي دهد.
- محمد ابراهيم لاريجاني، معاون سياحتي و گردشگري سازمان منطقه آزاد قشم گفت: در تعطيلات نوروز امسال بيش از 550 هزار گردشگر از جاذبه هاي مختلف جزيره قشم ديدن کردند در حالي که سال گذشته تعداد مسافران نوروزي اين جزيره را 335 نفر تشکيل داده بود.
- پيش بيني مي شود، تور نمايش گنجينه  توتانخامون که از سال 2004 ميلادي آغاز شده است، درآمدي حدود يک صد ميليون دلار را براي دولت مصر داشته باشد.
- مرکز صدا و سيماي استان لرستان براي معرفي جاذبه  هاي گردشگري اين استان به اقشار مختلف جامعه، با 25 شبکه استاني ارتباط تصويري برقرار کرد.
- يکصد و بيستمين طبقه از بزرگترين برج توريستي جهان که در دوبي در حال احداث مي باشد تکميل شد.
- از مجموع 270 کيلومتر ساحل استان گيلان، حدود 80 درصد آن آزاد است و نيازي به آزادسازي ندارد.
- هتل قصر مشهد، نخستين هتل 7 ستاره ايران را افتتاح مي کند.
- معاون امور گردشگري سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري کشور گفت: در طول سال هاي گذشته در جهت توسعه گردشگري در استان گيلان يک طرح ويژه و جامع همراه با برنامه ريزي صحيح انجام نشده است.
- معاون حفظ و احياي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان خوزستان گفت: پرونده  ثبت اضطراري کليساي انديمشک آماده شده است.

ابتکار- متاسفانه بي توجهي به ماندگاري يک بنا و اهميت نقش مهندس معمار در طراحي و ساخت بناهاي شهري در طي ساليان اخير موجب ساخت و ساز هاي غيراصولي و غير فني در عرصه ساختمان سازي و مهندسي ساختمان شده است.به گزارش ستاد خبري بزرگداشت روز معمار و هفته  معماري "حميد ماجدي"، رئيس دانشکده هنر و معماري دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات با بيان اين مطلب افزود: همانطور که مي دانيم بناهاي معماري مهم ترين دستاورد بشري است; اين در حالي است که عمر هر اثر معماري شايد قرن ها نيز به درازا بکشد بنابراين تمدن و فرهنگ و هنر هر جامعه اي را با آثار معماري درجا مانده آن مي توان سنجيد; در واقع معماري آيينه تمدن و فرهنگ هر جامعه است.وي با بيان اين مطلب که معماري در کشور ما در قرون اخير به سبک ها و ارزش هاي خود پايبند نبوده است، ادامه داد: معماري در قرون اخير با توجه به تکنولوژي و فرهنگ ما شکل گرفته است، اين در حالي است که در طي چند ساله اخير گرته برداري از معماري و تقليد کورکورانه از فرهنگ غربي موجب شده است که معماري در کشور ما براساس فرهنگ ما شکل نگيرد.ماجدي افزود: همين امر موجب شده است که هر کسي بدون توجه به فرهنگ و هنر و ماندگاري يک بنا، به عنوان معمار وارد عمل شود که نتيجه آن بناهاي بدقواره و نابساماني فضاي شهري مي شود.اين مدرس دانشگاه گفت: اگر به آثار معماري برجا مانده در فرهنگ و تمدن ايراني نگاه کنيم درمي يابيم که معماران ما درگذشته، به مناسبات فرهنگي، شرايط اقتصادي و بافت يک شهر بسيار بها مي دادند; در حالي که در ساليان اخير هيچ گاه به اين مسئله توجه جدي نشده است.وي نام گذاري روزي را به عنوان معمار بسيار فرخنده خواند و ادامه داد: نام گذاري هر روزي به نام معمار موجب مي شود که اين روز و حرفه بيشتر در ذهن مردم جاخوش کند; البته ما بايد هر چه بيشتر و بهتر در اين ايام فرهنگ معماري را به مردم معرفي کنيم و راهکاري براي آشتي مردم و معماران و معماران با مردم فراهم کنيم تا شايد در آينده نزديک معماري ما از بحراني که در آن غوطه ور است خارج شود.ماجدي تاکيد کرد: البته ايجاد نمايشگاه ها، کنفرانس خبري و پرداختن به اين موضوع در ايام نام گذاري روز معمار بسيار مي تواند سودمند باشد، چيزي که کمتر در سال هاي اخير به آن پرداخته ايم.

سال هاي دوري نيست که مسافران از اقصي نقاط دنيا به ايران سفر مي کنند و علاوه بر مناظر و طبيعت زيبا، مجذوب صنايع دستي آن مي شوند. ايران در قالب سرزميني تاريخي، صنايع دستي بسيار زيبا و ارزشمندي را به گردشگران ارائه مي دهد، و با وجودي که در اولويت بحث صادرات غير نفتي قرار دارد، عملکرد مسئولان اين حوزه به اندازه اي چشمگير نبوده است که بتوان اين سال ها را نقطه عطفي در اين صنعت ارزآور معرفي کرد.
اين در حالي است که پيش بيني هاي سازمان جهاني جهانگردي از اشتياق افراد خارجي نسبت به صنايع دستي ايران متحير کننده است. اين سازمان با اعلام اين خبر که در سال 2020 تعداد جهانگردان به 1/6 ميليارد تن افزايش مي يابد، تاکيد کرده است; جهانگردان در اين سال بيش از 2 تريليون دلار هزينه مي کنند که بخش عمده اي از آن صرف خريد صنايع دستي مي شود، از اينرو، صنايع دستي قابليت آن را دارد که عمده ترين بخش جهانگردي را به خود اختصاص دهد.
با اين حال ارائه محصولات مناسب و اصيل، که نشات گرفته از ويژگي اخلاقي و اجتماعي مردم مي باشد، نکته مهمي است که بايد مورد توجه قرار گيرد. چرا که به گفته کارشناسان، کپي کاري برخي از صنايع، به ويژه صنايع دستي برخي کشورها، موجب اضمحلال اين صنعت شده و اين روزها اغلب متقاضيان صنايع دستي ايران در زمينه کيفيت اصيل آن دچار ترديد مي شوند. صنايع دستي به عنوان يکي از موتورهاي اصلي رونق صنعت گردشگري به منزله فعاليت عمده اقتصادي مي تواند کارگشاي بخشي از اين صنعت پايدار در ايران باشد، چرا که ميان انسان و آنچه با دست خود مي سازد، رابطه ژرف وصف ناپذيري نهفته است.
سکوت و هياهوي صنايع دستي هر سرزميني شگفتي آفرين است، زيرا هنر هرگز تکراري نمي شود. شايد صنايع دستي، تنها صنعتي باشد که از تبعيض به دوره مانده است. گاه سياهي چنان جذابش مي کند که سپيدي در آن به فراموشي سپرده مي شود و گاه چنان با طبيعت در مي آميزد که ماشيني شدن در آن بروز نمي کند.
شايد اين صنعت منحصربفرد در همين قالب معنا مي شود; دوري از ماشين و هياهو و آميختن با طبيعت نرم يا سخت و شايد تيره يا روشن!

دبير علمي کميته مردمي دفاع از استرداد اموال فرهنگي تاريخي ايران درباره نظر نهايي سازمان ميراث فرهنگي مبني بر بلامانع بودن آب گيري سد سيوند گفت: ما در گذشته هم آثار تاريخي مهم تري را نسبت به دشت پاسارگاد با آب گيري سد در خوزستان به زير آب فرستاده ايم. علي محمد طرفداري در گفتگو با فارس افزود: آثار تاريخي بسياري در اثر سدسازي ها در کشور از بين رفته که شايد مهم تر از پاسارگاد بوده اند، از جمله مي توان به شهر شوش که بهشت  باستان شناسان جهان لقب دارد، اشاره کرد که بخش هايي از ميراث چند هزار ساله تمدن عيلامي آن با آب گيري سد کارون به زير آب رفت. وي در ادامه گفت: اين جاي تامل و نقد دارد که چرا نسبت به بعضي آثار تاريخي و باستاني کشورمان حساسيت وسيع نشان مي دهيم ولي نسبت به بعضي از آن ها مثل آثار منطقه شوش که هر قطعه آن يک گنج فرهنگي بي نظير است، حساسيت چنداني نشان داده نمي شود. دبير علمي کميته مردمي استرداد اموال فرهنگي تاريخي ايران اظهار داشت: ذهنيت و نگاه ما به آثار تاريخي ايران مبتني بر عقلانيت و خردمندي نيست و بيشتر احساسي است  زيرا در موارد متعدد به دليل فقدان آگاهي هاي صحيح، کاملا بي تفاوت عمل مي کنيم. طرفداري ادامه داد: به طور طبيعي جهت گيري اعتراضات ما نشان دهنده نوع بينش و شناخت ما از آثار باستاني ايران است. وي درباره آب گيري سد سيوند گفت: مطالعاتي از طرف وزارت نيرو و سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري در اين زمينه صورت گرفته است و ظاهرا در شرايط فعلي نمي توان سد سيوند را به علت ضرورت هاي اقتصادي آبگيري نکرد.

به گفته  سرپرست هيات باستان شناسي، بررسي باستان شناسي در تپه  «گوري کهنه زهک» به شناسايي دو دوره  استقراري اشکاني و اسلامي متاخر منجر شد. رضا مهرآفرين در گفتگو باايسنا، بيان کرد: اين مکان تا اواخر دوره  قاجار به شکل قلعه بوده است و تعدادي از طايفه هاي محلي نيز در آنجا اسکان داشتند; ولي پس از تخريب، ديگر اسکان در آن وجود نداشت. وي با اشاره به اين که مهم ترين هدفي که در حفاري اين تپه دنبال مي شد، به دست آوردن اطلاعاتي از دوره  اشکاني در سيستان بود، اظهار داشت: خوشبختانه تاحدودي به اين هدف رسيديم; زيرا در اين فصل از حفاري، سفالينه هاي شاخصي به دست آمدند. تاکنون سفالينه هاي متعلق به دوره هاي پيش از تاريخ سيستان و هخامنشي شناسايي شده اند; ولي در ارتباط با سفال بعد از دوران هخامنشي، بخصوص دوره  اشکاني کاري انجام نشده بود، به ويژه اين که سيستان در دوره  اشکاني، يکي از مراکز بسيار مهم تمدني ايران باستان به شمار مي رفت. او ادامه داد: علاوه بر سفال به دنبال ديگر آثار تمدني و فرهنگي دوره  اشکاني سيستان بوديم که متاسفانه فضاهاي معماري يافت نشدند; اما تعدادي سکه به دست آمدند که البته پوسيدگي و ضرب خوردگي بسيار زيادي دارند. به همين دليل، در اختيار متخصصان مرمت آثار باستاني قرار گرفتند، تا پس از مطالعه  آن ها، اطلاعاتي درباره  قدمت تپه  گوري کهنه بتوان به دست آورد. کاوش در تپه گوري کهنه که در 15 کيلومتري جنوب شرق زابل واقع است، از 10 اسفندماه 1385 آغاز شد و 20 فروردين امسال به پايان رسيد.

کشور بزرگ، بافرهنگ و متمدن ايران، علاوه بر طبيعت منحصر به فرد خود، ازجاذبه هاي بي شمار فرهنگي نيز برخوردار است. صنايع هنرمندانه و زيباي دستي ايران; تبلور فرهنگ و روحيه هنرشناسي و هنر دوستي ايراني است، لباس هاي رنگارنگ محلي که هر يک دنيايي حرف و سخن دارند، موسيقي و نمايش هاي ملي و محلي، زبان، خط و ادبيات حاکم بر مناطق مختلف، در مجموع ديدني هاي کم نظيري را فراهم نموده و از اين لحاظ نيز ايران را به يکي از متنوع ترين و ديدني ترين کشورهاي فرهنگي جهان تبديل کرده است.
تفاوت آب و هوا در مناطق مختلف ايران، اختلاف محيط طبيعي و فراز و نشيب هاي تاريخي از دلايل اختلاف فرهنگي در مناطق مختلف کشور است. به عبارت ديگر تاثير طبيعت بر شيوه زندگي، موجب بروز گوناگوني در سبک معماري، شکل بناها، مصالح ساختماني و تنوع آن ها شده و هر يک از اقوام ساکن در نقاط مختلف ايران با توجه به مواد اوليه موجود در طبيعت و خلاقيت خود به شيوه اي متفاوت در امر مسکن روي آورده اند که از جمله جاذبه هاي ايران به شمار مي آيند. چنان که در مناطق کوهستاني ايران، غالبا خانه ها در دامنه کوه به شکل طبقه طبقه و مشرف بر يکديگر بنا شده و ديواره ها از سنگ و سقف مسطح و گل اندود است. نماي بنا به گونه اي است که سقف خانه زيرين، حياط يا ايوان (به اصطلاح قديم مهتابي و اصطلاح امروز تراس) خانه بالايي است. به عنوان نمونه مي توان از روستاهاي مناطق کوهستاني در کردستان ياد کرد.
در دشت ها، به ويژه منطقه کويري و خشک، بناها از خشت خام، سقف ها گنبدي شکل و ديواره ها قطور وگاهي بيش از 75 سانتي متر است. درمناطق مرطوب و جنگلي باران خيز، خانه ها اغلب از چوب و با سقف شيب دار که پوشش آن سفال يا تخته است، ساخته مي شوند. در نزد ايلات و عشاير کوچ کننده، نوع رايج مسکن در سردسير (ييلاق) و گرمسير (قشلاق) سياه چادر است که پارچه اي است از موي بز موسوم به «دوار» که با چند تير بلند به نام ديرک يا ديلک افراشته مي شود و هيچ شباهتي با انواع ديگر ندارد، ولي از لحاظ کاربرد در زندگي عشاير، داراي همان نقش انواع ديگر مسکن است.
ايرانيان هم چنين از دير باز در خلق هنرمندانه ترين صنايع دستي جهان شهرتي ويژه داشته اند و از اين لحاظ نيز معدن زيباترين و ماهرانه ترين صنايع دستي جهان است. تقريبا در تمام نقاط ايران صنايع دستي وجود دارد. به طور کلي صنعت فرش بافي در طرح ها و نقش هاي گوناگون در نزد تمامي شهرها و روستاهاي ايران وجود دارد ولي بسته به مواد اوليه موجود در منطقه، اقليم، سابقه تاريخي، قدرت ذهني و خلاقيت و... صنايع خاص محلي نيز وجود دارند.
فرش و گليم ايران به سبب طرح، بافت و رنگ ثابت آن، از امتيازات ويژ ه اي برخوردار است. اين صنعت دستي امروزه، چه به صورت کارگاه هاي بزرگ و چه خانگي در سطح وسيعي از ايران وجود دارد. زنان کوچ نشين در زمان فراغت خود، انواع ساده اي از آن به نام «جاجيم» تهيه مي کنند که سبک تر و نرم تر از گليم است. سه  استان اصفهان، خراسان و آذربايجان شرقي به ترتيب، بيشترين تعداد شاغلان در صنعت قالي، قاليچه و گليم را به خود اختصاص مي دهند. قالي هاي بافته شده در روستاها و شهرهاي اين استان ها سابقه و کيفيتي ممتاز دارند. اصفهان بهترين و بزرگترين قطب صنايع دستي ايران به شمار مي آيد که از شهرت جهاني برخوردار است. صنايع دستي که توسط عشاير ايران تهيه مي شوند با اين که  از نظر کيفيت با صنايع دستي شهرها و روستاها تفاوت دارد ولي روح زندگي متجلي در آن ها سبب شده که  اين صنايع طرفداران داخلي و خارجي زيادي داشته باشند.
صنايع سراميک و کاشي سازي، بهترين تجلي خود را در نماي هندسي مساجد و بناهاي تاريخي نشان داده اند. رنگ و کيفيت سراميک و کاشي ايران از آن چنان مرغوبيتي برخوردار است که توانسته قرن ها در مقابل شرايط سخت اقليمي و فرسايشي به خوبي دوام بياورد. درکنار اين صنعت، بايد از صنايع کوزه گري، شيشه گري و چرم سازي نام برد که به شکل هاي زيبا و هنرمندانه در طرح هاي گوناگون به بازار عرضه مي شوند. صنايع دستي فلزي و چوبي، مانند محصولات برنجي و مسي، نقره  کاري، قلم کاري، منبت کاري، خاتم کاري و ديگر محصولات ظريفي که  از فلز، چوب و استخوان ساخته مي شوند، از سابقه ديريني در ايران برخوردار هستند. مجموع صنايع دستي ايران به تنهايي يکي از جذاب ترين جاذبه هاي فرهنگي ايران زمين است. موزه ها و گالري هاي بزرگ ايران بيشتر در شهرهاي بزرگي چون تهران، تبريز، اصفهان، شيراز و مشهد بر پا شده است. به طور کلي موزه هاي ايران را مي توانيم به موزه هاي هنري، موزه هاي تاريخي، موزه هاي تخصصي، موزه هاي علمي  و موزه هاي فني و صنعتي تقسيم بندي کنيم. تقريبا در تمام شهرهاي بزرگ ايران يک موزه تاريخي وجود دارد و در برخي از شهرهاي ديگر چون تهران از تمام انواع موزه ها مي توان يافت. همچنين گالري هاي خصوصي و عمومي  زيادي در سطح شهرهاي بزرگ برپا مي شوند که ديدار از اين گالري ها و موزه ها سبب آشنايي بازديد کنندگان از آثار تاريخي، هنري، فرهنگي، علمي  و... خواهد بود.