EBTEKAR NEWSPAPER
چهارشنبه, 29 شهریور 1396   Wednesday 20 September 2017

سرمقاله

عراق و تجزیه‌طلبی؛ از داعش تا اقلیم

سید علی محقق

عصر شکوفایی دیپلماسی ایرانی
خرم: ما زمانی به آمریکا احتیاج داشتیم که می بایست توافق هسته‌ای انجام می‌شد، ولی امروز به اندازه گذشته احتیاجی به آنها نداریم
محمدرضا ستاری
دستگاه دیپلماسی ایران پس از به ثمر رسیدن توافق هسته‌ای فصل نوینی از مناسبات بین‌المللی را تجربه می‌کند. با خروج ایران از انزوای استراتژیک و رهایی از بند تحریم‌های گسترده بین‌المللی، ظرفیت راهبردی ایران در منطقه و جامعه جهانی آزادسازی شد و متعاقب این مساله شاهد تحولات چشم‌گیری در عرصه سیاست خارجی ایران بودیم. از جهش قابل ملاحظه آمد و شد مقامات بین‌المللی به تهران تا حضور ایران در نشست ژنو برای حل و فصل بحران سوریه و همچنین تاثیر بر روند تحولات منطقه همگی موید همگام‌ شدن ایران در عرصه تعامل و همکاری‌های جهانی است.
دستگاه سیاست خارجی کشورمان این روزها نیز درگیر مسائلی اساسی در عرصه بین‌المللی و منطقه‌ای است. روز گذشته محمدجواد ظریف وزیر خارجه کشورمان در راس هیاتی دیپلماتیک وارد سوچی روسیه شد تا با مقامات این کشور گفت و گو و رایزنی کند. وی در بدو ورود خود به فرودگاه سوچی به خبرنگاران در خصوص مهمترین محورهای این سفر گفت‌: ما با چالش های مشترکی مواجهیم که مهم ترین آنها چالش‌های منطقه‌ای است. ایران و روسیه در سوریه توانستند به سوری ها کمک کنند و تروریست‌ها را عقب برانند. امروز وضعیت میدانی سوریه بسیار خوب است. با همکاری خوب تهران و مسکو وضع بهبود یافته است و حتی توانستیم تا حد زیادی از تنش‌ها و درگیری‌ها جلوگیری کنیم. وزیر خارجه کشورمان در خصوص مسایل مرتبط با برجام نیز اظهار داشت: در موضوع برجام با توجه به سیاست‌های اخیر ایالات متحده آمریکا، نیاز است که هماهنگ باشیم و تاکنون هم چنین رویکرد خوبی بین ایران و فدراسیون روسیه بوده است. دو کشور از مواضع هم در
سازمان های بین‌االمللی و روابط چند جانبه حمایت کردند و روسیه پشتیبانی بسیار خوبی از ایران در بحث برجام داشته است. وی همچنین در باره موضوع بازدید از مراکز نظامی ایران توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، افزود: چارچوب‌های پروتکل الحاقی و برجام مشخص بوده و برای بازدید از مکان‌هایی است که در واقع امکان فعالیت های هسته‌ای داشته باشد و حتی تاکنون جمهوری اسلامی و همانگونه که آژانس بارها اعلام کرده در زمینه اعلام عدم فعالیت‌ها به درستی عمل کرده است. مطابق بند 75 ضمیمه یک برجام هم تاکید شده است، هیچ بازدیدی توسط آژانس نمی‌تواند بهانه ای برای آگاهی یابی از اسرار کشور باشد.
مذاکرات ششم آستانه از امروز
یکی دیگر از تحولات آتی برای دستگاه سیاست خارجی ایران حضور در ششمین دور از مذاکرات آستانه برای حل و فصل بحران سوریه است. هیات نمایندگی کشورمان به سرپرستی حسین جابری انصاری معاون عربی و آفریقایی وزارت خارجه امروز در آستانه قزاقستان با نمایندگان ترکیه، روسیه، دولت و معارضان سوری، مذاکراتی را در خصوص ایجاد منطقه امن چهارم در ادلب سوریه پیش رو دارند. تاکنون در پنج نشست پیشین ایجاد سه منطقه امن و دستیابی به آتش بس نسبی در سوریه به ثمر رسیده است و متعاقب آن گروه تروریستی داعش سنگین‌ترین شکست‌ها را طی روزهای گذشته در سوریه تجربه کرده و تا میزان زیادی از توان عملیاتی آنها کاسته شده است.
تصمیم ترامپ در خصوص تحریم‌های ایران
از سوی دیگر زمان تمدید تعلیق تحریم‌های ضد ایرانی 120 روزه کنگره آمریکا توسط رئیس جمهوری این کشور امروز به پایان می‌رسد و ترامپ برای بار دوم باید در این باره بعد از حضور در سمت ریاست جمهوری تصمیم بگیرد. این اتفاق در حالی صورت می‌گیرد که ترامپ و تیم او طی ماه‌های گذشته سنگین‌ترین حملات را بر علیه برجام صورت داده و از قصد آمریکا برای خروج از برجام خبر داده بودند.
هیاتی از ایران عازم میانمار می‌شود
همچنین موضوع مسلمانان روهینگایی میانمار نیز از جمله مواردی است که طی هفته‌های گذشته دستگاه سیاست خارجی ایران را به خود مشغول داشته است. پس از نامه‌‌نگاری ظریف به دبیرکل سازمان ملل در خصوص لزوم چاره‌اندیشی برای مسلمانان میانمار و سفر حسن روحانی رییس جمهوری کشورمان به قزاقستان و رایزنی‌هایی که در این خصوص صورت گرفت، بهرام قاسمی سخنگوی وزارت خارجه روز گذشته در گفت و گو با خبرگزاری ایرنا، از رایزنی‌های سفیر ایران در تایلند با مقامات میانمار خبرداد و گفت: به منظور توقف خشونت ها علیه مسلمانان روهینگیایی، ایران درخواست کرده هیاتی از وزارت امور خارجه به میانمار سفر کند. وی افزود: آخر این هفته هیاتی به سرپرستی معاون آسیا و اقیانوسیه وزیر امور خارجه با سفر به بنگلادش در جمع آوارگان حضور خواهد یافت و از نزدیک در جریان وضعیت این آوارگان قرار خواهد گرفت.
قاسمی همچنین با اشاره به تلاش های مستمر ایران برای کمک به حل و فصل مشکلات مسلمانان میانمار اظهار داشت: به سفیر ایران در تایلند که سفیر آکرودیته در میانمار است دستور داده شد سریعا به میانمار سفر و مواضع ایران را به طرف میانماری ابلاغ کند. وی روز گذشته در میانمار با معاون وزیر خارجه این کشور دیدار و پیرامون آخرین وضعیت مسلمانان این کشور گفت و گو کرد.
اثرات رونق بخشی برجام
در همین راستا، دکتر سیدعلی خرم سفیر اسبق ایران در مقر اروپایی سازمان ملل و استاد حقوق بین‌الملل دانشگاه در مورد مسایلی که وزارت خارجه کشورمان طی روزهای گذشته و آتی با آنها درگیر است به «ابتکار» می‌گوید: اینکه گفته می‌شود ازدیاد حجم مسائلی که امروز وزارت خارجه با آنها درگیر است نشان‌دهنده نوعی خروج از انزوای ایران در طول سا‌های گذشته است، درست نیست. این مسائل همواره بوده و در آینده نیز وجود خواهد داشت. این امر به شرایط بین‌المللی بستگی دارد که گاهی اوقات برخی از مسائل دست به دست هم می‌دهند و دامنه تحولات را گسترده‌تر می‌سازند.
البته از نقش توافق هسته‌ای نیز نمی‌توان به سادگی عبور کرد. اولین اقدامی که با به ثمر رسیدن برجام صورت گرفت و در داخل کشور به آن پرداخته نشد، برداشته شدن تحریم‌های سیاسی پیش از لغو تحریم‌های اقتصادی بود.
با برداشته شدن تحریم‌های سیاسی برای ایران فرصت رفت و آمد و مذاکره با سایر کشورها بوجود آمد و این در حالی است که قبل از این بسیاری از این کشورها به واسطه تحریم‌های ایران مایل به گفت و گو با ایران پیرامون مسائل مشترک
نبودند.
بنابراین اکنون هر تعاملی که صورت می‌گیرد، اثر برچیده شدن همین تحریم‌های سیاسی است. از آن که بگذریم مرحله بعد این است که تحولاتی در جهان یا منطقه رخ داده که برای ما مهم
هستند.
به عنوان مثال موضوع میانمار اگرچه یک بحران بین المللی است ولی برای ما مسلمانان یک اهمیت ویژه‌ای دارد. یا موضوع توافق هسته‌ای و گزارشی که آمانو اخیراً در خصوص پایبندی ایران به برجام داده است، باعث شده تا ترامپ برای فرار از مواخذه بین‌المللی ناچار به تائید آن شود.
ترامپ از لحاظ سیاسی قادر به تاثیرگذاری بر برجام است
وی در ادامه می‌افزاید: اینکه آمریکا می‌خواهد با کارشکنی در قبال برجام و اعمال تحریم‌های بیشتر ایران را تحت فشار سیاسی جدید قرار داده و با یارگیری از برخی کشورهای منطقه مانند عربستان و اسرائیل سعی در بی‌اثر ساختن آن داشته باشد، همگی از جنبه‌های عمومی تحولات اخیر است.
ترامپ از لحاظ قانونی توان لغو برجام را نخواهد داشت، اما از منظر سیاسی ممکن است بتواند روی آن تاثیرگذار باشد.
ادعای عدم پایبندی ایران به روح برجام که بازهم دیروز توسط وزارت خارجه آمریکا مطرح شد، دستاویزی است برای فشار بیشتر بر روی ایران، ولی آنچه مشخص است، دولت آمریکا از لحاظ حقوقی و بر مبنای گزارش آمانو و شورای حکام مجبور است که به توافق هسته‌ای پایبند باشد.
ایران با کمک سایر شرکای برجام
به راه خود ادامه می‌دهد
این دیپلمات سابق کشورمان در پاسخ به این سوال که کمال خرازی وزیر خارجه اسبق کشورمان طی گفت و گویی با خبرگزاری ایسنا اعلام کرده بود که اگر آمریکا از برجام خارج شود، دیگر برجامی باقی نخواهد ماند، ارزیابی شما از این صحبت چیست؟ پاسخ داد: من دقیقاً نمی‌دانم که آقای خرازی از چه بعدی این مساله را مطرح کرده است، اما از نظر حقوقی این امر امکان‌پذیر نیست.
اگر آمریکا از برجام خارج شود، یعنی اینکه از یک توافق چندجانبه بین المللی یکی از شرکا خارج شده است. ما زمانی به آمریکا احتیاج داشتیم که می بایست توافق انجام می‌شد، ولی امروز به اندازه گذشته احتیاجی به آمریکا نداریم. حتی اگر آمریکا بخواهد در اجرای برجام کارشکنی کند و ایران را تحت فشار قرار دهد در این صورت می توان گفت که ایران می تواند با حمایت بقیه شرکای برجام به کار خود ادامه بدهد و اجازه ندهد که مشکلی پیش بیاید.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام