EBTEKAR NEWSPAPER
چهارشنبه, 01 آذر 1396   Wednesday 22 November 2017

سرمقاله

خلیفه بی‌سرزمین

علیرضا صدقی

ایرانشهر: سفر یک رکن اساسی دارد، «نیاز به اقامت». نمی‌شود به سفر رفت و جایی برای خوابیدن نداشت. هتل‌ها، متل‌ها، مسافرخانه‌ها و مهمان‌خانه‌ها و در آخر مکانهای تعبیه شده برای برپا کردن چادر از جمله مکان‌های اقامتی هستند که عموم گردشگران داخلی و خارجی آن را براساس اسکناس‌های جیبشان از پنج ستاره تا نازلترین مسافرخانه‌ها انتخاب می‌کنند. مسافرخانه ها و هتل هایی که گرچه در میانشان لوکس ترین ها و نوسازترینها هم دیده می شود اما به گفته کارشناسان اکثر این مکان های اقامتی بیش از ۵۰ سال عمر دارند.
سفر در ایران بیشتر به زمان‌های خاص از جمله تعطیلات منتهی می‌شود. نوروز یکی از زمان‌هایی خاصی است که فارغ از ایام تعطیلش به خاطر فرهنگ نوروزی خاص ایران، مسافران خارجی و داخلی بسیاری آن را برای سفر به ۳۱ استان ایران انتخاب می‌کنند. البته جذب بیشتر گردشگران به ایران چه در ایام نوروز و چه در سایر ۱۲ ماه سال یکی از سیاست‌های متولیان گردشگری در ایران است تا با افزایش هر چه بیشتر مسافران و روزهای اقامتی آنها سهم بیشتری از درآمد را از گردشگری به صندول ذخیری ارزی منتقل کنند. درآمدی که ایران با دارا بودن از ظرفیت‌های مختلف گردشگری توان کسب آن را داشته است اما اصلی‌ترین موضوعی که سالیان سال کارشناسان گردشگری از آن صحبت می‌کنند همچنان در ایران مغفول مانده است.
«فراهم شدن زیرساخت گردشگری»، از جمله مهمترین عوامل توسعه گردشگری است. اتفاقی که گرچه سعی بر آن شده تا در دهه‌های اخیر بهبود بخشیده شود اما همچنان نواقصش بسیار است. مراکز اقامتی قدیمی و فرسوده از جمله نواقص و مشکلات پیش روی گردشگری در ایران است.
فروریختن پلاسکو اما این داغ را تازه کرد. داغی که تنها تهران با آن روبه‌رو نیست و بسیاری از شهرها به خصوص شهرهای با بافت قدیمی و پر مسافر با آن مواجه هستند. براساس آمارهایی که از مسافران نوروزی در ایران منتشر شده شهرهای مشهد و تهران با بیش از ۵ تا ۶ میلیون نفر سفر جزو ۲ شهر پر مسافر در ایام نوروزی بوده است. قم، رشت، اصفهان، شیراز و قزوین به ترتیب از جمله شهرهایی هستند که بیشترین مسافران نوروزی را دارند. شهرهایی که فارغ از داستان بافت‌های تاریخی برای جذب مسافر نیازمند هتل‌ها و مکان‌های اقامتی نوساز با امکانات امروزی هستند که البته براساس آماری که تیموری مدیرکل نظارت و ارزیابی خدمات گردشگری از تاسیسات گردشگری فرسوده و از مدار خارج که همچنان درحال خدمات‌دهی هستند، داده، سال ساخت بسیاری از مراکز اقامتی در شهرهای ایران به خصوص تهران و اردبیل به ۵۰ سال پیش باز می‌گردد. تیموری با اشاره به لزوم شناسایی تعدادی از واحدهای اقامتی فرسوده که باید به سرعت بازسازی و یا از مدار خدمات‌دهی به مسافران و گردشگران خارج شوند، گفته است: در یکی دو سال اخیر تعدادی از این واحدهای قدیمی در بافت‌های فرسوده شناسایی شده‌اند که نه تنها آن گواهی‌ها بلکه شرایط پذیرش مسافر را نداشته‌اند. بخشی از این واحدها دست‌کم ۵۰ سال پیش و یا قبل از سال ۱۳۵۰ ساخته شده‌اند. او از دو شهر تهران و اردبیل را به عنوان دو استان در معرض خطر نام برده که به ترتیب مهمان‌پذیرها و مجموعه‌های بین‌راهی آن‌ها بیشترین فرسودگی و کمترین ضریب ایمنی را دارند.
از هتل آزادی ۴۷ ساله تا هتل لاله ۷۱ ساله در تهران
هتل پارسیان آزادی که پیش از انقلاب به هتل هایت تهران مشهور بود یکی از بناهای قدیمی اقامتی در تهران است که گرچه در سال‌های بعد از انقلاب بازسازی شده و به عنوان یکی از هتل‌های پنج ستاره تراز نخست پایتخت با کاربری تجاری و دیپلماتیک و سابقه بیش از ۳ دهه فعالیت تبدیل شده اما طراحی و ساخت این سازه مربوط به دهه ۱۹۷۰ یعنی ۴۷ سال پیش بوده است. این هتل دارای ۲۸ طبقه است و مساحتی نزدیک به ۵۰،۰۰۰ متر مربع را در بر دارد. این هتل مرتفع‌ترین سازه هتلی ایران است. علاوه بر این هتل لاله یکی دیگر از هتلهای قدیمی تهران است. هتلی لوکس که پیش از انقلاب هتل «اینترکنتیننتال» نامیده می‌شد. این هتل یکی از ده‌ها هتلی بود که از سال ۱۹۴۶ یعنی ۷۱ سال پیش به وسیله شرکت هواپیمایی پان امریکن تاسیس شد تا از راه افزودن مسافر به کشورهای آمریکای جنوبی، کمکی برای تقویت اقتصاد این کشورها باشد. در جریان این پروژه در مجموع حدود ۲۰۰ هتل در پنج قاره جهان ساخته شد که هتل تهران یکی از آن‌ها بود. علاوه بر این هتل‌ها بناهای قدیمی دیگری نیز هست که همچنان در حال ارائه خدمات به مسافران ایرانی و خارجی است.
مشکلات مالی و مالکیتی عامل بی‌توجهی
مشکلات مالی و مالکیتی از جمله مواردی است نه تنها سبب فروریختن اولین ساختمان مدرن تهران شد بلکه بسیاری بناهای دیگر را به سرنوشت آن دچار خواهد کرد. تیموری در رابطه با علت عدم رسیدگی و نوسازی این اقامتگاه‌های گردشگری در شهرهای ایران گفته است: در بررسی‌ها مشخص شد، تعدادی از این تاسیسات گردشگری مشکل شراکتی و یا وراثتی ندارند و در حریم فرسوده واقع نشده‌اند که نیاز باشد مسائل حقوقی آن‌ها پیگیری شود که این واحدها ملزم شده‌اند گواهی استحکام بنا و سیستم ایمنی و اطفای حریق را ارائه دهند. البته آن‌هایی که درآمد دارند و درحال خدمات‌رسانی هستند دنبال دریافت این مدارک رفته‌اند، ولی واحدهایی مثل مهمان‌پذیرها و بین‌راهی‌ها هم هستند که به بهانه‌ی درآمد پایین به این ضرورت توجهی نشان نمی‌دهند. وی اظهار کرد:‌ مالکان این واحدهای اقامتی در تمام این سال‌ها نه تنها خرجی نکرده‌اند بلکه فقط از آن یک‌سویه استفاده کرده‌اند و اکنون که ساختمان فرسوده و از رده خارج شده، دیگر هزینه کردن برای آن معنا ندارد و مالک مدام به بهانه‌ی درآمد اندک، از گرفتن گواهی استحکام بنا و ایمنی طفره می‌رود.
چه باید کرد؟
هیچ کس نمی‌تواند پلاسکوی دیگری را تصور کند. حادثه‌ای که با رخ دادنش بسیاری از خانواده‌های ایرانی را ماتم زده کرد. به همین خاطر معاونت گردشگری در نامه‌ای به رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری درخواست کرده است تا نسبت به تعیین تکلیف اقامتگاه‌های فرسوده تا پیش از وقوع هر نوع فاجعه‌ای مشابه پلاسکو، سریع‌تر اقدام کند. نامه ای که شاید بتواند مسئولان را از خواب بیدار کند و راه حلی را برای جلوگیری از رخ داد مجدد این حادثه بیاندیشد. اما راه حل چه می‌تواند باشد. مدیرکل نظارت و ارزیابی خدمات گردشگری در این رابطه گفته است: برای رسیدگی به وضعیت این ساختمان‌ها، آن‌ها را به دو گروه تقسیم کردیم؛ واحدهایی که چالش‌های حقوقی ندارند و تاسیساتی با مشکلات قانونی که حتی اگر خودشان هم بخواهند نمی‌توانند اقدام عاجلی برای ایمن‌سازی انجام دهند. برای همین به رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در هر دو دوره نامه‌ای نوشته و پیشنهادهایی شد مبنی بر این‌که با توجه به شرایط این بناهای فرسوده و ضرورت ارائه گواهی‌نامه‌های مذکور، همچنین با درنظر گرفتن مسوولیت حفظ جان و مال مسافران و گردشگران باید سریع‌تر نسبت به رفع این مشکل اقدام شود. لازم است این بناها یا تغییر کاربری داده و یا زودتر از فرآیند خدمات‌دهی خارج شوند. وی افزوده است: در دوره‌ی ریاست آقای سلطانی‌فر اعلام شد؛ گزارش مبسوطی از این وضعیت تهیه شود که ما از ادارات کل استانی و حقوقی گزارش‌هایی دریافت کردیم، اما چون برخی از این واحدها تسهیلاتی را دریافت کرده‌اند باید جزئیات پرونده‌ی آن‌ها بیشتر مشخص شود. چند جلسه هم با معاونت‌های سرمایه‌گذاری و حقوقی و ادارات کل استانی داشته‌ایم، بویژه در استان‌های پرحادثه‌ای مثل تهران و اردبیل تا گزارش‌ها تکمیل شود. تیموری تاکید کرد: با توجه به حادثه‌ای که در پلاکسو پیش آمد، ضرورتا لازم است سازوکاری تهیه شود تا آن بخش از تاسیسات فرسوده‌ای که چالش حقوقی دارند و امکان ایمن‌سازی آن‌ها به هر دلیلی دیگر وجود ندارد، از رده‌ی خدمات‌دهی خارج شوند، چون به محض وقوع حادثه‌ای مسوولیت آن متوجه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خواهد بود، هر چند که برخی از این واحدها به خاطر شرایط موجود در حال حاضر نیز کمتر مسافر می‌پذیرند. وی در عین حال بیان کرده است: شاید مالکان و صاحبان این واحدهای اقامتی که مشکل حقوقی دارند، مایل باشند برای استحکام بنا و تامین ایمنی اقدام کنند، اما به خاطر محدودیت‌های قانونی موجود، چاره‌ای نداریم جز آن‌که از رده‌ی خدمات‌دهی گردشگری خارج کنیم.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام