EBTEKAR NEWSPAPER
یکشنبه, 02 مهر 1396   Sunday 24 September 2017

سرمقاله

ضرورت آشتی با آداب نانوشته توسعه در ایران

جهانبخش محبی نیا

افشاگری بزرگ اسناد پاناما
یک شرکت حقوقی پانامایی، با انتشار بیش از 11 میلیون سند مالی نشان مدعی است که چگونه ثروتمندان و قدرتمندان جهان از پناهگاه‌های مالیاتی برای پنهان کردن ثروت خود استفاده می‌کنند. در این اسناد از شرکت ها، افراد، سیاستمداران، مدیران و رهبران جهانی، ورزشکاران، و کشورهای مختلفی نام برده شده است. این اسناد مدعی دست داشتن12 رئیس جمهور و نخست وزیر جهان (که برخی از آنها در حال حاضر در راس قدرت نیستند) 215 هزار شرکت و قریب به 140 سیاستمدار، چهره های ورزشی از جمله لیونل ستاره آرژانتینی، تبهکاران و قاچاقچیان بین المللی و مدیرانی از ۱۱ کشور جهان همچون مصر، لیبی، ایران، آرژانتین، ایسلند، سوئیس، اوکراین، عربستان سعودی، روسیه، گینه، آلمان، سوریه و چین در این شبکه پولشویی فاش شده است. بیشترین بخش افشاگری مربوط به پولشویی افراد و شرکت های نزدیک به ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه است.
اوراق پاناما
افشای 11 میلیون سند مالی از یک شرکت حقوقی پانامایی نشان می‌دهد که چگونه ثروتمندان و قدرتمندان جهان از پناهگاه‌های مالیاتی برای پنهان کردن ثروت خود استفاده می‌کنند. این اسناد از مجموعه سندهای منتشر شده توسط سایت افشاگر ویکی‌لیکس و همین‌طور مجموعه اسناد ادوارد اسنودن بیشتر است. 72 تن از رهبران کنونی و سابق جهان درگیر این «افشاگری» هستند. به گزارش روزنامه آلمانی زوددویچه سایتونگ با همکاری شبکه‌ای از ۴۰۰ خبرنگار بین‌المللی پرده از فعالیت‌های یک شبکه بزرگ پولشویی برداشته است. بنا بر ادعای این اسناد و روزنامه، عربستان ، ایران و سوریه برای گریز از تحریم های آمریکا و اروپا، پروشنکو رئیس جمهور ناتوئی اکراین، بعضی از اعضای دولت های اروپا و آسیائی و حتی لیونل مسی از جمله مشتریان این شبکه هستند. میلیون‌ها سند محرمانه که به دفتر روزنامه آلمانی «زوددویچه» ارسال شده و در اختیار شبکه‌ای از خبرنگاران بین‌المللی قرار گرفته، نشان می‌د‌هد شرکت حقوقی «موساک فونکسا» در پاناما به مشتریان خود کمک می‌کرده با تاسیس شرکت‌های فرضی و جعلی و بازکردن یک شماره حساب دارایی خود با دور زدن قوانین مالیاتی یا تحریم‌ها جا به جا کنند. این اطلاعات در برگیرنده ۵/ ۱۱ میلیون سند از جمله شامل ایمیل، گردش‌های حساب‌های ملی، کپی پاسپورت و سایر مدارک مشتریان شرکت «موساک فونکسا» است. حدود ۴۰۰ خبرنگار از ۸۰ کشور جهان همزمان انتشار اسناد این شبکه پولشویی را با عنوان «اوراق پاناما» در صدها رسانه‌ی جهان آغاز کردند. اطلاعات آنها نشان می‌د‌هد دستکم ۱۴۰ سیاستمدار و مقام مسئول از کشورهای مختلف جهان مشتری شرکت حقوقی «موساک فونکسا» هستند.
رهبران و سیاستمداران پولشوی جهان
در اسناد افشا شده نام شماری از رهبران جهان که از پناهگاه‌های مالیاتی استفاده کرده‌اند به چشم می‌خورد که از جمله می‌توان به سیاستمدارانی نظیر ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، پترو پوروشنکو رئیس‌جمهور اوکراین، زیگموندور داوید گونلاگسون نخست‌وزیر ایسلند، ملک سلمان پادشاه عربستان سعودی، نواز شریف نخست‌وزیر پاکستان به همراه فرزندانش (دو پسر و یک دختر)، پسر عموی بشار اسد، ایاد علاوی وزیر پیشین کشور عراق، علا مبارک پسر حسنی مبارک رئیس جمهور اسبق مصر، هشت عضو سابق دفتر سیاسی حزب کمونیست چین، شش تن از اعضای مجلس اعیان بریتانیا، سه تن از قانونگذاران سابق این کشور و ده‌ها تن از حامیان مالی احزاب سیاسی انگلیس و برخی از نزدیکان ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه نیز دیده می‌شود. در این میان حتی نام یکی از اعضای کمیته اخلاقیات فیفا ذکر شده است. بر اساس گزارش و ادعای روزنامه آلمانی زود دویچه، در این مدارک نام افراد و شرکت‌هایی وجود دارد که به‌رغم تحریم‌های گسترده‌ی آمریکا و اتحادیه اروپا علیه ایران، با جمهوری اسلامی معاملات تجاری داشته‌اند. برخی از این افراد در فهرست تحریم‌های بین‌المللی قرار داشته‌اند، اما از طریق شرکت‌های فرضی و جعلی دست به معامله می‌زده‌اند. این اسناد را روزنامه آلمانی زوددویچه سایتونگ به دست آورده و آنها را در اختیار «کنسرسیوم بین‌المللی روزنامه‌نگاران تحقیقی (ICIJ)» قرار داده است. برنامه پانورامای بی‌بی‌سی و روزنامه گاردین در میان ۱۰۷ رسانه‌ای در ۷۸ کشور جهان هستند که این اسناد را بررسی کرده‌اند، اما بی‌بی‌سی از هویت منبعی که این اسناد را در اختیار گذاشته مطلع نیست. جرارد رایل، رئیس کنسرسیوم روزنامه‌نگاران تحقیقی می‌گوید که این اسناد حاوی فعالیت روزانه شرکت موساک فونسکا در ۴۰ سال گذشته است. وی گفت: «گمان می‌کنم با توجه به گستردگی این اسناد، لو رفتن آنها احتمالا بزرگ‌ترین ضربه به فعالیت‌های پناهگاه‌های مالیاتی جهان باشد.»
از لیونل مسی تا قاچاقچیان مواد مخدر
این اسناد ارتباط میان شرکت‌های سری واقع در پناهگاه‌های مالیاتی با خانواده‌ها و نزدیکان کسانی چون حسنی مبارک و معمر قذافی، روسای جمهور پیشین مصر و لیبی و بشار اسد، رئیس‌جمهوری فعلی سوریه را نشان می‌دهد. این اسناد همچنین رد شبکه‌ای مظنون به پولشویی میلیاردها دلار را نشان می‌دهد که یک بانک تحریم‌ شده روسی آن را اداره می‌کرده و نزدیکان ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه در آن دخیل بوده‌اند. شرکت فرضی پوروشنکو سال ۲۰۱۴ میلادی و تنها دو ماه پس از پیروزی او در انتخابات ریاست‌جمهوری اوکراین تاسیس شده است. در فهرست مشتری‌های این شرکت نام لیونل مسی، ستاره آرژانتینی دنیای فوتبال و حتی نام خوان پدرو دامیانی از اروگوئه، یکی از اعضای هیئت بررسی تخلفات مالی فیفا نیز به چشم می‌خورد. روسای باندهای قاچاق مواد مخدر هم مشتری این شرکت هستند و شماری از نهادهای مالی بین‌المللی از جمله برخی بانک‌های آلمانی در این شبکه پولشویی دست دارند.
آمار پولشویی خیره کننده شرکت های نزدیک به پوتین
با بررسی این مدارک چنین به نظر می‌رسد که شرکت‌های «سونت اورسیز»، «اینترنشنال میدیا اورسیز»، «سانبارن» و «سندالوود کنتینانتال» ظاهرا از اقداماتی چون مبادله سهام تقلبی، مشاوره‌های صوری، وام‌های غیر تجاری و خرید زیرقیمت اموال سود برده‌اند. مدارک به دست آمده نشان می دهد که «اینترنشنال میدیا اورسیز» و «سونت اورسیز»، دو شرکت بزرگ واقع در پناهگاه های مالیاتی رسما به یکی از نزدیک ترین دوستان رئیس جمهور روسیه تعلق داشتند، یعنی سرگئی رولدوگین، نوازنده حرفه‌ای ویولن سل که از زمان نوجوانی با ولادمیر پوتین آشنا بوده و پدرخوانده ماریا، دختر پوتین است. روی کاغذ، سرگئی رولدوگین شخصا صدها میلیون دلار از معاملات مشکوک سود برده. اما مدارک مربوط به شرکت رولدوگین نشان می دهد که «این شرکت، یک شرکت صوری برای پنهان کردن و محرمانه نگه داشتن هویت مالک و منتفع اصلی بوده است». رولدوگین پیش‌تر به خبرنگاران گفته بود که فعالیت تجاری ندارد، بنابراین پیدا شدن رد پایش در معاملات خارجی پیچیده این تردید را دامن می زند که او تنها به جای کس دیگری عمل می کند. مدارک نشان می‌دهد که شرکت اینترنشنال میدیا اورسیز، یکی از شرکت‌های رولدگین در سال ۲۰۰۷ شش میلیون دلار قرض گرفته است. سه ماه بعد این قرض تنها با پرداخت یک دلار تسویه شده، یعنی در واقع شش میلیون دلار به شرکت متعلق به آقای رولدگین اهدا شده است. در یک معامله مشکوک دیگر در سال ۲۰۱۱، شرکت اینترنشنال میدیا اورسیز تمام حقوق، از جمله بهره و بازپرداخت های یک وام ۲۰۰ میلیون دلاری را به قیمت تنها یک دلار خرید، در حالی که بازپرداخت سود این وام به تنهایی سالی ۸ میلیون دلار برای شرکت رولدگین ارزش داشت. شرکت اینترنشنال میدیا اورسیز همچنین هنگام باز کردن سه حساب بانکی خود، ارتباط رولدوگین با رئیس جمهور روسیه را اعلام نکرده است. شرکت اینترنشنال میدیا اورسیز همچنین در ده‌ها مورد انتقال مشکوک سهام مداخله داشته است. در یک مورد این شرکت سهامی را به یک کارگزار سهام فروخت و روز بعد دوباره آن را به قیمت پایین تر خرید. شرکت رولدوگین در معاملات سهام همیشه سود کرده و مدارک نشان می دهد که این سود پیش از انجام معاملات محاسبه می شده است. شرکت اینترنشنال میدیا اورسیز همچنین از ماجرایی سود برده که در آن همه کارهای مبادله سهام آماده شده بود، اما معامله پیش از انجام لغو شد و بعد شرکت رولدوگین به دلیل لغو معامله غرامت پرداخت. مدارک افشا شده نشان می دهد که توافق خرید سهام و توافق لغو معامله همزمان امضاء شده است، بنابراین به نظر نمی رسد که از ابتدا قصد واقعی برای خرید و فروش سهام وجود داشته است.
شرکت سونت اورسیز
این مدارک حاکی از آن است که شرکت سونت اورسیز، شرکت دیگر رولدوگین در کارخانه کامیون سازی کاماز روسیه مخفیانه سهام داشته است. این شرکت در سال ۲۰۰۸ مبلغ یک میلیون و 500 هزار دلار برای عضویت در کنسرسیومی پرداخته که
می توانسته یک شرکت مالک بخش ارزشمندی از سهام کاماز را بخرد. مدارک نشان می دهد که در جریان این معامله از شرکت رولدوگین چه انتظاری می رفته است. بر اساس این مدارک، شرکت سونت می بایست مطمئن شود که با طرح کنسرسیوم برای افزایش سهامش در کاماز «با حد اکثر نظر لطف برخورد خواهد شد».
شرکت سندالوود کنتیننتال
به نظر می رسد که شرکت سندالوود کنتیننتال هسته اصلی حلقه مشکوک به پولشویی است. این شرکت در چند مورد مجموعا ۸۰۰ میلیون دلار از یک بانک دولتی وام غیرتجاری گرفته و این پول را به شرکت‌های دیگر قرض داده است. مدارک به دست آمده نشان می دهد که بخشی از پول سندالوود به شرکتی قرض داده شده که مالک استراحتگاه اسکی مورد علاقه رئیس جمهور روسیه است. ولادمیر پوتین در سال ۲۰۰۶ استراحتگاه ایگورا را افتتاح کرد و در سال های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ برای اسکی به آنجا رفت. عروسی کاترینا، دختر پوتین هم در سال ۲۰۱۳ در ایگورا برگزار شد. بخشی از شرکتی که پول را دریافت کرده بود اکنون به یوری کوالچوک، مالک بانک روسیه تعلق دارد که در فهرست تحریم های دولت آمریکا به عنوان «صندوقدار» پوتین معرفی شده بود. وکیل کوالچوک گفته که تمام اطلاعاتی که شامل قوانین مربوط به شفافیت اجباری است در مورد بانک روسیه منتشر شده و او نمی فهمد که چرا موکلش در معرض سئوال است.
شرکت سانبارن
چهارمین شرکتی که رد پای آن در مدارک فاش شده وجود دارد، شرکت سانبارن است که این شرکت هم از یک رشته معاملات مشکوک سود برده است. به عنوان نمونه، بانک روسیه سهامی را در اختیار این شرکت قرار داد که بعدا به قیمت ۲۵ میلیون دلار به فروش رفت. در نمونه ای دیگر، این شرکت برای ارائه توصیه‌هایی مربوط به سرمایه گذاری و تجارت در روسیه، از طریق یک شرکت قبرسی مبلغ ۳۰ میلیون دلار حق مشاوره دریافت کرد. سانبارن همچنین از شرکت های متعلق به میلیاردری به نام ارکدی روتنبرگ، یکی دیگر از دوستان دوران کودکی رئیس جمهور روسیه، در مجموع ۲۳۱ میلیون دلار وام گرفته است. اینجا هم نه شواهدی از تامین ضمانت دیده می شود و نه نشانه ای از بازپرداخت وام ها وجود دارد. در همان زمانی که این وام‌ها در اختیار شرکت سانبارن قرار گرفت، یکی از شرکت‌های روتنبرگ قراردادی بسیار پر سود برای کار کردن روی خط لوله گاز روسیه به اروپا به ارزش ۴۰ میلیارد دلار به دست آورد. البته پروژه گاز «مسیر جنوبی» بعدا لغو شد.
شرکت موسکا فونسکا ابزار تاسف کرد!
به گزارش دویچه وله، هیچیک از مسئولان شرکت موساک فونسکا حاضر به گفت‌وگو با خبرنگاران نشده‌‌اند. تنها شرکت موساک فونسکا با انتشار اطلاعیه‌ای کوتاه گفته است که "تمامی فعالیت‌های این شرکت در چارچوب قانون صورت گرفته است." موساک فونسکا می‌گوید که همیشه برای آنکه مطمئن شود شرکت‌هایی که طرف همکاری‌اش هستند در پولشویی،فرار مالیاتی، حمایت مالی تروریسم و سایر اقدام‌های غیرقانونی دست ندارند، بر اساس پروتکل‌های بین‌المللی عمل کرده است. این شرکت می‌گوید که کاملا در چارچوب روال تعیین‌شده عمل می‌کرده و از اینکه از خدمات آن سو‌ءاستفاده می‌شده ابراز تاسف کرد. این شرکت می‌گوید: «۴۰ سال است که موساک فونسکا فارغ از هرگونه نقصی در کشور خودمان و دیگر حوزه‌های فعالیت‌مان مشغول به کار بوده. شرکت ما هرگز متهم به ارتباط با موارد غیرقانونی نبوده است. اگر با فعالیت مشکوک و سوءاستفاده‌ای برخورد کنیم، سریعا به نهادهای قانونی گزارش می‌کنیم. همچنین اگر این نهادها با مدارکی دال بر سوءاستفاده احتمالی به ما مراجعه کنند، کاملا با آنها همکاری می‌کنیم.»
مسکو: اسناد پاناما کار سیا است
انتشار ۱۱ میلیون سند که در آن‌ها ده‌ها مقام دولتی و غیردولتی به گریز مالیاتی و پولشویی متهم شده‌اند، واکنش‌های گسترده‌ای برانگیخته است. شماری از رهبران اتهام‌ها را تکذیب کرده‌اند و بعضی کشور‌ها مانند سوئد و فرانسه گفته‌اند که در این‌باره تحقیق می‌کنند. در همین رابطه سخنگوی رئیس‌جمهوری روسیه ‌می‌گوید مدارکی که به "اسناد پاناما" مشهور شده، اطلاعات تازه‌ای ندارد و به طور خاص درباره خود آقای پوتین چیزی نمی‌گوید. به گفته آقای پسکوف، هدف داخلی از انتشار این اسناد شخص ولادیمیر پوتین است تا موضع او را در انتخابات پیش رو ضعیف کند. آنطور که سخنگوی کاخ کرملین توصیف کرده، هدف بین المللی انتشار چنین اسنادی هم "پوتین‌هراسی" است. او دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا را به دست داشتن در انتشار اسناد پاناما متهم کرد و گفت که کرملین گروه روزنامه‌نگارانی را که در این‌باره تحقیق می‌کردند می‌شناسد و می‌داند که بعضی از آن‌ها اعضای سابق سیا (سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا)، وزارت خارجه ایالات متحده و دستگاه‌های اطلاعاتی دیگر بوده‌اند.آقای پسکوف برای روزنامه‌نگاری تحقیقی ابراز تاسف کرده و گفته است که دفتر ریاست جمهوری گمان می‌کرد قرار است اطلاعات جدیدی منتشر شود.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام