سرمقاله

نمود شکاف گفتمانی در دناپلاس

ژوبین صفاری

گروه حوادث - شامگاه سه‌شنبه شبکه‌های اجتماعی از تصاویری پر شد که از وقوع حریق در ساختمانی در خیابان شریعتی تهران حکایت داشت. حریقی که با چندین انفجار و شعله‌هایی که هر از گاه بر زبانه‌هایش افزوده می‌شد، همراه بود. خیلی زود مشخص شد که ساختمان درگیر حریق کلینیک درمانی سینا اطهر بوده است. با مشخص شدن مکان دقیق حریق، پیش‌بینی‌ها از افزایش خسارات جانی و قربانیان این آتش‌سوزی حکایت داشت؛ قربانیانی از میان کادر درمان بیمارستان و بیماران. براساس گزارش‌های اولیه، حریق و انفجار در یکی از طبقه‌های منفی این کلینیک درمانی رخ داده که براساس گفته‌های معاون استانداری تهران، نشت گاز علت آتش‌سوزی بوده است. 2 ساعت بعد، این آتش به همت آتش‌نشانان خاموش شد اما گزارش‌های نهایی خبر از مرگ 19 تن و جراحت 24 نفر دارد که از میان جانباختگان 17 تن کادر درمان و 2 نفر بیمار بوده‌اند. اگرچه مسئولان قضایی خواستار پیگیری علت و عاملین این حادثه بوده‌اند ولی بنا به گفته‌های رئیس پلیس پیشگیری تهران بزرگ 4 نفر در جریان این حریق بازداشت شده‌اند.
شامگاه سه شنبه ۱۰ تیرماه ۱۳۹۹ حوالی ساعت ۲۰:۴۶ گزارش یک آتش‌سوزی در خیابان شریعتی به سازمان آتش‌نشانی تهران اعلام شد و ساعت ۲۱:۲۰ دقیقه نخستین مصدوم از ساختمان این کلینیک خارج شد. مصدومینی که هر دقیقه بر شمار آنها افزوده می‌شد و پیش‌بینی‌ها از انتظار برای اعلام تعداد جانباختگان این حادثه حکایت داشت. دقایقی پس از حادثه جلسه ستاد بحران در دفتر شهردار منطقه یک با حضور پیروز حناچی شهردار تهران برگزار شد و پس از اطفاء حریق و کنترل کامل آتش جست‌وجو برای یافتن اجساد و قربانیان این حادثه با سگ‌های زنده‌یاب آغاز شد. در ابتدا پیش‌بینی‌ها از تعداد جانباختگان حادثه 25 نفر ارزیابی شد. سخنگوی اورژانس کشور اعلام کرد که 25 نفر در زمان حادثه در محل حضور داشتند که ۱۳ نفر شامل ۱۰ خانم و سه آقا فوت کردند. او درباره تعداد زخمی‌های حادثه اعلام کرد که 7 نفر سرپایی مداوا شده و 6 نفر به بیمارستان شهدای تجریش منتقل شدند.
اما پس از اتمام جست‫و‫جو‌ها پیمان صابریان رئیس مرکز اورژانس تهران اعلام کرد که «در صحنه حادثه آتش‌سوزی در مرکز درمانی ‌سینا شمیران 18 نفر فوت شدند؛ یک نفر در حین سی‌پی‌آر به بیمارستان منتقل شد که متاسفانه وی نیز فوت شد.» از مجموع این جان‌باختگان منابع رسمی هویت چند تن از آنها را شناسایی و اسامی آنها را منتشر کردند. آیدا زمانی، لیلا عیوض‌خانی، لیدا خام‌دایی، مژگان دهقان، رها (فاقد فامیلی)، سوسن سلطان‌محمدی، خانم یاسمن، خانم تورانی، خانم رحمانی، محدثه رضی، شبنم دیبایی، مریم خرسندی، محسن پارسا، احسان گنج‌خانلو و محمد علی اکبری از افرادی هستند که در این حادثه جان باختند و پیکر آنها شناسایی شده است.
بنابر گفته‌های رئیس مرکز اورژانس تهران، این آتش‌سوزی 24 مصدوم داشته که به 15 مصدوم خدمات سرپایی ارائه شد و در صحنه ترخیص شدند و 9 نفر نیز به بیمارستان منتقل شدند که با پیگیری‌های صورت گرفته تمام این 9 نفر شرایط مناسب و پایداری دارند.»
علت حادثه چه بود؟
دقایقی بعد از اطفاء کامل حریق و نجات جان افراد محبوس در کلینیک، القاصی، دادستان تهران با بیان اینکه تاکنون علت وقوع حادثه برای ما مشخص نشده است، اعلام کرد که بنا بر گفته‌ها علت وقوع انفجار، آتش گرفتن کپسول‌های اکسیژن در این مرکز درمانی بوده است. اما دقایقی بعد حمید هداوند، جانشین فرمانده انتظامی خبر از در دست بررسی قرار گرفتن علت وقوع حادثه توسط کارشناسان آتش‌نشانی و کارآگاهان پلیس خبر داد و گفت: در بررسی‌های اولیه علت وقوع حادثه را نشت گاز و اتصالی کابل برق اعلام کرده‌اند. دلیلی که جواد ملکی، سخنگوی سازمان آتش‌نشانی شهرداری تهران نیز آن را تکذیب کرد و گفت: «اگرچه دلایل اولیه انفجار مرکز درمانی واقع در خیابان شریعتی تهران پس از بررسی‌های کارشناسی اعلام می‌شود، با این حال کپسول‌های گاز اکسیژن و هلیوم یکی از مهم‫ترین عوامل انفجار بوده است اما عامل اولیه انفجار نشت گاز طبیعی نبوده است.»
کمی بعد دادستان تهران بزرگ که از آغاز تشخیص هویت افراد بازمانده این حادثه در اورژانس و بیمارستان شهدای تجریش خبر داد، علت حادثه را به نقل از دادستان تهران، انفجار ۳ کپسول اکسیژن در اتاق عمل این کلینیک اعلام کرد. منصور درجاتی، مدیرکل مدیریت بحران استان تهران نیز در ادامه مناقشات بر سر دلیل این حادثه اظهار کرد: در فضای مجازی گمانه‌زنی‌های مختلفی درخصوص علت حادثه بیمارستان سینای اطهر اعلام می‌شود در حالی که نشت گاز و اتصال برق علت این حادثه نبوده است. هر نوع کاستی و کمبودی به خود ساختمان برمی‌گردد چون تجمع کپسول‌‎های اکسیژن و نگهداری نامناسب آنها حادثه‌ساز شده است.»
فرضیه انتشار تشعشعات رادیواکتیو در محل انفجار
هر دقیقه که از حادثه تلخ آتش‌سوزی کلینیک ‌سینا شمیران می‌گذشت و ابعاد تازه‌ای از حادثه نمایان می‌شد، فرضیه‌های مختلفی نیز درباره آن در شبکه‌های مختلف شکل می‌گرفت. انتشار تشعشعات رادیو‫اکتیو در محل انفجار به دلیل وجود دستگاه‌های تصویربرداری پزشکی و برخورداری این کلینیک به فناوری پزشکی هسته‌ای از جمله فرضیاتی بود که در فضای مجازی پا گرفت و ترس و وحشت بسیاری را در دل نگران و غم زده مردم محله ایجاد کرد. فرضیه‌ای که از سوی خالدی، سخنگوی سازمان اورژانس کشور تکذیب شد. او گفت: در این مرکز ‌سینا شمیران فعالیتی در حوزه پزشکی هسته‌ای انجام نمی‌شده و فرضیه وجود مواد رادیواکتیو در آن رد می‌شود. با این حال همکاران این موضوع را بررسی کردند و به همین نتیجه رسیدند؛ کما اینکه می‌بینید در محل حضور دارند و بدون مشکل در حال امدادرسانی‌اند.
دستور رئیس جمهوری برای پیگیری علت وقوع حادثه
همزمان با گمانه‌زنی‌ها درباره علت این حادثه علی ربیعی،‌ سخنگوی دولت خبر داد که «شناسایی علت حادثه انفجار کلینیک سینا در دست بررسی است» ربیعی از طرف دولت حادثه دلخراش انفجار کلینیک درمانی ‌سینا شمیران را تسلیت گفت و بر رسیدگی کامل و درمان مصدومان این انفجار تاکید کرد و حسن روحانی، رئیس جمهوری در پیامی به خانواده‌های جان باختگان حادثه آتش‌سوزی در مرکز درمانی ‌سینا شمیران تسلیت گفت. او در این پیام از دستگاه‌های ذی‌ربط خواست تا هرچه سریع‌تر نسبت به بررسی دقیق و کارشناسانه علت وقوع این حادثه اقدام کنند. او همچنین اعلام کرد: اهتمام ویژه برای رسیدگی به مصدومین و خانواده‌های داغ‌دیده ضروری است.
دستور قوه قضائیه به دادستان برای بررسی ابعاد آتش‌سوزی و تاکید جهانگیری و آملی‌لاریجانی بر شناسایی دقیق عوامل
فردای حادثه، ابراهیم رئیسی در پیامی جان باختن تعدادی از هموطنان در حادثه انفجار مرکز درمانی ‌سینا شمیران تهران را تسلیت گفت و شناسایی دقیق عوامل بروز این حادثه و رسیدگی به مشکلات قضائی و حقوقی خانواده‌های داغدار را خواستار شد. او در پیام خود نوشت: «لازم است دادستان محترم تهران در ادامه اقدامات اولیه‌ای که انجام داده‌اند، نسبت به بررسی و شناسایی دقیق عوامل بروز این حادثه در اسرع وقت اقدام و ضمن رسیدگی به مشکلات قضائی و حقوقی خانواده‌های داغدار نتیجه اقدامات را مستمرا به اینجانب گزارش کنند.»
آیت‫الله صادق آملی لاریجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و همچنین اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس با صدور پیام‌های جداگانه با ابراز تاسف از وقوع حادثه آتش سوزی در مرکز درمانی «‌سینا شمیران» تهران، بر رسیدگی هرچه سریع‫تر به حال مصدومان و همچنین بررسی علل وقوع این حادثه تاکید کردند.
دستور بازداشت ۴ نفر درپی انفجار در کلینیک درمانی سینا
اگر تا پیش از اظهار نظرهای مسئولان درباره علت حادثه بر غیر عمد بودن آن دلالت داشت اما اعلام خبری از سوی کیوان ظهیری رئیس پلیس پیشگیری تهران بزرگ، همه را شوکه کرد. او از بازداشت 4 نفر درپی انفجار و آتش‌سوزی در کلینیک سینا خبر داد و گفت: «مقام محترم قضایی پس از وقوع این حادثه دستور بازداشت 4 نفر را در رابطه با این حادثه صادر کرده است. یکی از این افراد که در محل حضور داشت توسط پلیس بازداشت شد و دستگیری سایر متهمان نیز در دستور کار قرار دارد. او اما در این خبر روشن‌ نکرد که این 4 نفر چه‌کسانی هستند؛ چه مسئولیتی داشته‌اند و چرا باید بازداشت شوند. با این حال او با اعلام این خبر، بذر فرضیه عمدی بودن این حادثه را در ذهن افکار عمومی پاشیده است.
علت مرگ جانباختگان مشخص شد اما همچنان دلایل آتش‌سوزی در ابهام است
اگرچه بعد از گذشت یک از وقوع حادثه آتش‌سوزی دلایل قطعی وقوع این حادثه به طور دقیق مشخص نشده است اما مراجع رسمی بیمارستانی دلایل مرگ جانباختگان را زودتر اعلام کرده است.
به گفته رضا جلیلی‌خشنود، رئیس بیمارستان شهدای تجریش، علت فوت جانباختگان حادثه کلینیک ‌سینا شمیران سوختگی نبود و آنان به دلیل شدت دود غلیظ دچار خفگی شدند. اگرچه هنوز دلایل اصلی وقوع حادثه آتش‌سوزی در کلینیک ‌سینا شمیرانی مشخص نیست ولی مقامات اعلام کرده‌اند که به زودی نتایج بررسی‌ها را اعلام کنند. با این حال جواد ملکی، سخنگوی آتش‌نشانی و زهرا صدراعظم نوری، رئیس کمیته ایمنی شورای شهر تهران اظهارات تازه‌ای را بیان کرده‌اند که ابعاد دیگری از دلایل این رخداد را به تصویر می‌کشد. ملکی گفته است: «وضعیت ایمنی این ساختمان از سال ٩۴ تا کنون بررسی شده بود و حدود چهار اخطار در زمینه توجه به ایمنی این ساختمان صادر شده بود.» زهرا صدراعظم نوری، رئیس کمیته ایمنی شورای شهر تهران نیز با بیان اینکه این ساختمان از جمله ساختمان‌های ناایمنی بوده که وضعیت نامناسب شبکه برق داخلی ساختمان را در آن شاهد بودیم، گفته است: «اتاقک انباری غیراصولی برای نگهداری سیلندرهای اکسیژن در مجاورت ورودی و محل دسترسی به ساختمان استفاده می‌شده است و این در حالی است که لوازم قابل اشتعال در پلکان دسترسی به پشت‌بام دپو شده بود که این مسئله امکان تردد مناسب را سلب کرده و موجب توسعه حریق شده بود.» او همچنین گفته است که در پشت‌بام کلینیک فضایی را با کاربری انباری ایجاد کرده بودند که پلکان دوربند کافی نداشت و این مسئله باعث انتقال سریع دود به طبقات از طریق راه پله شده است.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام