EBTEKAR NEWSPAPER
دوشنبه, 04 شهریور 1398   Monday 26 August 2019

سرمقاله

هدف از دعوت ظریف به جی هفت چیست؟

محمدرضا ستاری

کمالوندی اعلام کرد که ششم تیر ماه از ذخیره 300 کیلو اورانیوم غنی‌شده عبور خواهیم کرد
محمدرضا ستاری
18 اردیبهشت ماه گذشته و همزمان با سالگرد خروج ایالات متحده آمریکا از توافق هسته‌ای، شورای عالی امنیت ملی ایران طی بیانیه‌ای با اعلام ضرب‌الاجل شصت روزه به سایر کشورهای باقی‌مانده در برجام، بخشی از اقدامات خود ذیل توافق هسته‌ای را متوقف کرد. این اقدام که بر مبنای مواد 26 و 36 برجام صورت گرفت، شامل توقف فروش اورانیوم و آب سنگین بوده و طی ضرب‌الاجل دو ماهه‌ای که تعیین شده است، اگر سایر شرکای برجام همچنان در انجام تعهدات خود کوتاهی کنند، ایران اعلام کرده که در گام دوم ضمن راه‌اندازی راکتور اراک، سقف غنی‌سازی اورانیوم 3.67 درصد را نیز رعایت نخواهد کرد.
در همین راستا و در حالی که حدود سه هفته به مهلت ضرب‌الاجل تعیین شده از سوی شورای عالی امنیت ملی ایران باقی مانده است، روز گذشته بهروز کمالوندی معاون و سخنگوی سازمان انرژی اتمی کشورمان در جریان بازدید خبرنگاران داخلی از مجتمع آب سنگین اراک برای اطلاع از اقدامات صورت گرفته توسط ایران در گام اول هسته‌ای، اعلام کرد که از روز ششم تیرماه از ذخیره 300 کیلو اورانیوم غنی شده عبور خواهیم کرد و شمارش معکوس این موضوع از امروز آغاز خواهد شد.
اورانیوم غنی شده ایران در حالی قرار است که دیگر به صورت ماده اولیه صادر نشود که طبق مفاد برجام، ایران ملزم است به محض رسیدن به سقف 300 کیلوگرم اورانیوم غنی شده آن را به فروش برساند. همچنین در مورد آب سنگین نیز میزان سقف تعیین شده برای ایران طبق برجام 120 تن است که به گفته سخنگوی سازمان انرژی اتمی قرار است از این پس در‌مورد مصارف پزشکی و صنعتی در داخل کشور مورد استفاده قرار گرفته و به خارج از کشور صادر نشود.
تا دو ماه و نیم آینده تولید آب سنگین به 130 تن خواهد رسید
در اردیبهشت ماه گذشته و به موازات کاهش بخشی از تعهدات هسته‌ای ایران که شامل فروش اورانیوم غنی شده و آب سنگین است، برخی از تحلیلگران گام نخست هسته‌ای ایران را که از سوی رسانه‌ها به شکستن سکوت برجامی تعبیر می‌شد، موضوعی فرمالیته قلمداد کرده و اعلام کردند که هنوز مشخص نیست که سقف اورانیوم غنی شده و آب سنگین ایران چقدر است که فروش مازاد آن صورت بگیرد. در همین راستا، بهروز کمالوندی دیروز در جمع خبرنگاران ضمن اینکه تصریح کرد ششم تیرماه به سقف 300 کیلو اورانیوم خواهیم رسید، اعلام کرد: طی دو ماه و نیم آینده قادر خواهیم بود، میزان تولید آب سنگین را به 130 تن افزایش دهیم و در این راستا نگران تحریم‌های آمریکا و نیز عرضه آن در بازار جهانی نیستیم چرا که علاوه بر اینکه ایران بازارهای خود را دارد، در آینده‌ای نزدیک می‌توانیم تمامی آب سنگین تولید شده را برای مصارف داخلی مورد استفاده قرار دهیم.
صبر ایران به سر آمده است
ایران در همان ابتدای اعلام کاستن از بخشی از تعهدات هسته‌ای خود که همزمان با سالگرد خروج آمریکا از برجام صورت گرفت، این مسئله را در چارچوب برجام و طبق بندهای 26 و 36 توافق هسته‌ای عنوان و اعلام کرد که این اقدامات جهت بازگشت به برجام صورت خواهد گرفت. در همین راستا مواد 26 و 36 برجام تاکید دارند که در‌صورت عدم پایبندی هر یک از طرفین توافق هسته‌ای به تعهدات خود، طرف مقابل حق دارد بخشی از اقداماتش تحت این توافق بین‌المللی را متوقف کرده و موضوع را از طریق کمیسیون برجام و نیز شورای امنیت سازمان ملل پیگیری کند.
این امر در همان ابتدا با مخالفت کشورهای اروپایی مواجه شد و حتی طی سفر هایکو ماس وزیر خارجه آلمان به ایران، او تاکید کرد که هر چند یک کشور بدون رعایت وظایف مندرج در برجام از توافق هسته‌ای خارج شده، اما این دلیل نمی‌شود که سایر طرف‌ها نیز تعهدات خود را به حالت تعلیق درآورند.
با وجود این مسئله و در حالی که ایران بارها اعلام کرده که در پایان ضرب‌الاجل تعیین شده، به گام دوم هسته‌ای خواهد رفت، کمالوندی بار دیگر ضمن انتقاد از رویه اروپا در چارچوب برجام به صراحت گفت که صبر ایران به سر آمده و در مهلت دو ماهه تعیین شده بار دیگر به آنها فرصت داده شده که در انجام تعهدات‌شان اقدامات عملی جدی صورت دهد. در متن بیانیه شورای عالی امنیت ملی کشورمان نیز در روز 18 اردیبهشت آمده بود: به کشورهای باقی مانده در برجام شصت روز فرصت داده می‌شود تا تعهدات خود به ویژه در حوزه‌های بانکی و نفتی را عملیاتی کنند. چنانچه در این مهلت کشورهای مزبور قادر نباشند مطالبات ایران را تامین کنند، در مرحله بعدی جمهوری اسلامی ایران رعایت محدودیت‌های مربوط به سطح غنی‌سازی اورانیوم و اقدامات مربوط به مدرن‌سازی رآکتور آب سنگین اراک را نیز متوقف خواهد کرد. در هر زمان که خواسته‌های ما تامین شوند، ما نیز به همان میزان اجرای مجدد تعهدات متوقف شده را از سر خواهیم گرفت اما در غیر این صورت، جمهوری اسلامی ایران مرحله به مرحله اجرای تعهدات دیگر را متوقف خواهد کرد.
ایران طی دو روز قادر است به غنی‌سازی بالای 3.67 درصد برسد
در همین راستا کمالوندی روز گذشته با بیان اینکه در ارتباط با افزایش ۳.۶۷ درصدی غنی‌سازی سناریوهای مختلف را در نظر گرفتیم، تصریح کرد که حتی از ۳.۶۸ تا هر درصد دیگری می‌تواند وجود داشته باشد که هر کدام از آن‌ها شرایطی دارد که نیازهای کشور آن را تعیین می‌کند و نیازهای کشور هم به راحتی تا ۲۰ درصد تعریف شده است. او همچنین گفت که ضمن مشورت با کارشناسان به این نتیجه رسیده‌ایم که می‌توان در مدت زمانی یک الی دو روزه به سقف غنی‌سازی بالای 3.67 درصد برسیم.
گام دوم هسته‌ای ایران شامل عبور از سقف غنی‌سازی 3.67 و نیز راه‌اندازی راکتور اراک است. در این رابطه دو دیدگاه میان کارشناسان وجود دارد. یک دیدگاه معتقد است که با کم شدن فاصله گریز هسته‌ای (Break Out) ایران، علاوه بر اینکه نجات توافق هسته‌ای برای اروپا دشوارتر خواهد شد، بلکه آنها از منظر امنیتی نیز احساس خطر کرده و ناچار به پرداخت هزینه و اعمال فشار بر روی آمریکا برای تغییر محاسبات استراتژیک کاخ سفید خواهند شد.
دیدگاه دوم اما معتقد است که آمریکایی‌ها در طول دو سال و نیم گذشته تلاش بی‌وقفه‌ای را برای خروج ایران از برجام صورت داده و با به شکست انجامیدن این راهبرد، خود ناچار به خروج از توافق هسته‌ای و تحمل پیامدهای ناشی از آن شدند. به همین دلیل از آنجا که اروپا همسو با آمریکا در مسائلی همچون پرونده موشکی، حقوق بشر و نیز منطقه‌ای است، این اقدام ایران ممکن است توسط اروپایی‌ها به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع شود؛ جایی که بازیگر مسلط بار دیگر ایالات متحده خواهد بود و مقدمات اجماع جهانی علیه ایران را فراهم خواهد کرد.
ایران مصمم به اجرای گام دوم هسته‌ای است
در این میان ایران می‌گوید که با سایر طرف‌های برجام به خصوص اروپا در تماس دائمی قرار دارد، اما دیگر برای به نتیجه رسیدن اقدامات عملی اروپایی‌ها صبر نخواهد کرد؛ امری که کمالوندی بر روی آن تاکید کرده و با اشاره به مهلت شصت روزه ایران می‌افزاید: اروپا بهتر است هر‌چه زودتر تعهدات خود را عملی کند زیرا هر‌چه جلوتر برویم علاوه بر اینکه سرعت ما بیشتر خواهد شد، ذخایر ایران نیز افزایش می‌یابد. به همین دلیل ایران قصد دارد بنا بر تصمیم مقامات کشور وارد مرحله دوم کاهش تعهدات برجام خود شود و در‌مورد راکتور اراک تعهد عدم بازگشت به راکتور قبلی را بر اساس مرحله دوم کنار خواهد گذاشت. سخنگوی سازمان انرژی اتمی همچنین تصریح می‌کند: در حال حاضر یا اروپا وقت‌کشی می‌کند یا نمی‌تواند کاری انجام دهد که در این وضعیت نمی‌تواند برجام ادامه یابد. اگر شرایط این باشد برجامی باقی نخواهد ماند که بخواهیم در آن بمانیم یا نمانیم.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام