EBTEKAR NEWSPAPER
دوشنبه, 04 شهریور 1398   Monday 26 August 2019

سرمقاله

هدف از دعوت ظریف به جی هفت چیست؟

محمدرضا ستاری

مقاومت در برابر وزارتخانه‌ شدن
گروه ایرانشهر: قرار بود نیمه اردیبهشت‏ماه سال جاری رفع ایرادات شورای نگهبان خارج از نوبت در صحن علنی مجلس به رای گذاشته شود تا نمایندگان با رفع ایرادات شورای نگهبان گام آخر را در تبدیل وضعیت سازمان میراث‌فرهنگی به وزارتخانه بردارند. اما رفع ایرادات شورای نگهبان به مصوبه مجلس هنوز با گذشت یکماه از آن تاریخ به صحن علنی مجلس نرسیده است و برخی از نمایندگان از مقاومت و مخالفت با این طرح پس از تصویب اولیه سخن می‌گویند.
طرح وزارتخانه‌ شدن سازمان عریض و طویلی با سه معاونت میراث‏فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری که حالا با وزارتخانه شدنش خبر از اضافه شدن مناطق آزاد و سازمان حج و زیارت به آن به گوش می‌رسد، ششمین طرح در طی 10 سال گذشته است که با موافقت ۱۳۷ نماینده از ۱۹۵ نماینده حاضر در صحن مجلس، مخالفت ۴۱ نفر و رای ممتنع تنها یک نماینده در مردادماه 97 توانست به هدف بخورد و به تصویب مجلس دهم برسد. طرحی که تا پیش از این مخالفان بسیاری در مجلس داشت و حتی یک ماه پیش از تصویبش، تنها توانسته بود رای مثبت ۱۳۹ نماینده را جذب کند و با مخالفت ۶۳ نماینده و ۱۴ رای ممتنع از مجموع ۲۳۲ نماینده حاضر در مجلس از مصوبات مجلس کنار رود.
طرح یک‌فوریتی انتزاع سازمان میراث‏فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری و الحاق آن به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اولین بار در اواخر خرداد سال ۹۰ در دستور کار مجلس شورای اسلامی قرار گرفت که این طرح در کمیسیون اجتماعی مجلس به‌عنوان کمیسیون اصلی و در کمیسیون‌های فرعی رد شد. پیش از این نیز این طرح تحت همین عنوان در اواخر شهریورماه سال ۸۷ در دستور کار قرار گرفته بود که کلیات این طرح نیز در کمیسیون اجتماعی و کمیسیون‌های فرعی رد شده بود. همچنین طرح یک‌فوریتی تبدیل سازمان‌های تربیت بدنی، میراث فرهنگی و گردشگری و بنیاد شهید و امور ایثارگران به وزارت و الحاق سازمان ملی جوانان به وزارت ورزش در روزهای میانی مرداد سال ۸۸ در دستور کار مجلس شورای اسلامی قرار گرفت اما حدود یک سال و نیم بعد، تنها ادغام سازمان تربیت بدنی و سازمان ملی جوانان و تبدیل این دو به وزارت ورزش و جوانان به تصویب رسید و در آن مصوبه تصمیمی در رابطه با سازمان میراث فرهنگی و بنیاد شهید و امور ایثارگران گرفته نشد. در همین حال، طرح تبدیل سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری به وزارت و الحاق سازمان حج و زیارت به وزارت تازه‌تاسیس نیز در اردیبهشت ۹۱ در مجلس اعلام وصول شد که به علت اتمام مجلس هشتم، آن طرح نیز در آن دوره مورد بررسی قرار نگرفت. آخرین طرح اما طرح تبدیل سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به وزارتخانه در ۳۱شهریور ۹۲ در مجلس مطرح شد که تا پایان مجلس دهم نیز مورد بررسی قرار نگرفت. طرح مصوب کنونی دقیقا تکرار طرح سال ۹۲ و درواقع ششمین طرح طی ۲ سال اخیر است که تغییر ساختار و جایگاه سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری را در ساختار و تشکیلات کلان دولت هدف قرار داده است. طرحی که حالا سازمان میراث فرهنگی را در مسیر جدیدی پیش به سوی وزارتخانه شدن قرار داده است. مسیری که ابتدا با ایراداتی از سوی شورای نگهبان روبه‌رو شد. ایراداتی که پیش‌تر مجلس نیز به این طرح وارد کرده بود اما کمی بعد با طرح وزارتخانه شدن سازمان میراث فرهنگی موافقت کرد. مغایرت این طرح با سیاست‌های کلی نظام در حوزه اداری، اقتصاد مقاومتی و قانون برنامه ششم توسعه که به ممنوعیت اضافه کردن بار مالی به دوش دولت اشاره داشت، از جمله ایرادات مجلس به این طرح بود که پس از تصویب و گذر از سد مجلس، شورای نگهبان با استناد به اصل 75 قانون اساسی ایراداتی را به این طرح وارد کرد. شورای نگهبان در اولین ایراد خود «اطلاق قوانین و مقررات مربوط به میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در مواردی که خلاف موازین شرع باشد، نظیر قوانین و مقررات قبل از انقلاب» را واجد اشکال دانسته است. بر این اساس، برخی از قوانین اصلی مورد اجرای سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، مصوب پیش از انقلاب است و از سوی دیگر به دلیل عدم اعمال نظارت شرعی بر چنین قوانینی، واجد احکام مغایر شرع هستند. برای مثال «قانون راجع به حفظ آثار ملی» مصوب سال ۱۳۰۹ ازجمله قوانینی است که دربردارنده احکام مربوط به وظایف و صلاحیت‌های سازمان مزبور و همچنین آثار ثبت شده به‌عنوان میراث فرهنگی بوده؛ اما برخی از احکام آن تاکنون از جهات متعددی از سوی فقهای شورای نگهبان مغایر موازین شرع شناخته شده و در نتیجه اعتبار این چنین احکامی محل خدشه است. از این رو اینکه در ماده واحده، وظایف و صلاحیت‌های وزارت جدیدالتاسیس به‌صورت مطلق همان وظایف سازمان موجود باشد، مورد ایراد شورای نگهبان واقع شده و به منظور رفع ایراد لازم است اطلاق مورد ایراد مقید به آن دسته از قوانین و مقرراتی شود که مغایر موازین شرع نیستند. همچنین دومین ایراد شورای نگهبان مستند به نظر تفسیری این شورا درخصوص اصل هفتادوپنجم، ناظر به محل پیش‌بینی‌شده برای تامین بار مالی مربوط به تغییر عنوان سازمان به وزارتخانه است. براساس این گزارش، مطابق نظر تفسیری مزبور منابع حاصل از صرفه‌جویی نمی‌تواند به‌عنوان محل تامین بار مالی موضوع اصل هفتادوپنجم قانون اساسی تلقی شود؛ بنابراین ذیل ماده واحده که مقرر داشته «بار مالی ناشی از تغییر عنوان از محل منابع داخلی و صرفه‌جویی تامین خواهد شد» مغایر اصل هفتادوپنجم قانون اساسی شناخته شده است.
اما رفع این ایراد و سایر ایرادها از جمله قوانین خلاف شرع به گفته رئیس فراکسیون گردشگری کار سختی نبود. کار بررسی و رفع ایرادات طرح وزارتخانه شدن سازمان میراث فرهنگی زیر نظر کمیسیون اجتماعی دنبال شد. اوایل اردیبهشت ماه سال ۹۸ رفع ایرادات شورای نگهبان به مصوبه مجلس درخصوص تشکیل وزارت میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی وگردشگری در جلسه کمیسیون مشترک مجلس و شورای نگهبان برطرف شد و 9 اردیبهشت‏ماه بود که خبر چاپ ایرادات رفع شده شورای نگهبان برای طرح در صحن علنی مجلس و برداشتن گام آخر در تشکیل وزارت میراث‌فرهنگی منتشر شد. قرار بود نیمه اردیبهشت‏ماه سال جاری رفع ایرادات شورای نگهبان خارج از نوبت در صحن علنی مجلس به رای گذاشته شود تا نمایندگان با رفع ایرادات شورای نگهبان گام آخر را در تبدیل وضعیت سازمان میراث‌فرهنگی به وزارتخانه بردارند. اما رفع ایرادات شورای نگهبان به مصوبه مجلس هنوز با گذشت یکماه از آن تاریخ به صحن علنی مجلس نرسیده است.
۲۵ اردیبهشت‏ماه بود که رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس که ریاست جلسه مشترک مجلس با شورای نگهبان درخصوص رفع ایرادات آن شورا به مصوبه مجلس را نیز برعهده داشت اعلام کرد که سازمان میراث‌فرهنگی و دولت به همراه تعداد اندکی از نمایندگان مخالف در مجلس تلاش زیادی کرده‌اند تا رفع ایرادات شورای نگهبان درخصوص وزارتخانه شدن سازمان میراث فرهنگی به صحن علنی ورود نکند. او گفته بود که این تلاش‌ها بی‌نتیجه است چون مجلس تصمیم خود را برای تشکیل وزارت میراث فرهنگی گرفته است. 4 خرداد‏ماه سال جاری بود که پروانه سلحشوری نماینده مجلس شورای اسلامی از توقف مطرح شدن طرح در صحن مجلس برخلاف قرارهای قبلی خبر داد و گفت: «نمایندگان پیگیر این مسئله هستند و اقدامات مربوط به این طرح ادامه دارد هرچند که در مطرح شدن آن تعلل می‌شود.» این عضو فراکسیون میراث فرهنگی مجلس اظهار کرد: «رئیس کمیسیون مشترک هم در مورد این طرح با شورای نگهبان جلسه‌ای داشته است.» گرچه سلحشوری در آن زمان از دلایل این اتفاق با رسانه‌ها سخنی نگفت اما 18 خرداد‏ماه سال جاری در گفت‌وگو با صدای میراث با اشاره به ماجرای توقف مطرح شدن طرح وزارتخانه شدن سازمان میراث در صحن مجلس گفت: به نظر می‌رسد در قدم آخر، برای به صحن آمدن گام نهایی تشکیل وزارت میراث‌فرهنگی مقاومت‌هایی در حال انجام است. پروانه سلحشوری تاکید کرد: دولت از همان ابتدا مخالف تشکیل وزارت میراث فرهنگی بود است و اکنون نیز برخی نمایندگان در مجلس همین موضع را اتخاذ کرده‌اند. او گرچه حالا از زمزمه‌های مخالفت‌هایی با این طرح سخن به میان آورده ولی می‌گوید پیگر این موضوع در روزهای آتی خواهد بود.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام