EBTEKAR NEWSPAPER
پنج شنبه, 28 شهریور 1398   Thursday 19 September 2019

سرمقاله

تحقق مطالبه تامین امنیت زنان در قوه قضاییه

سیده‏فاطمه ذوالقدر

زوال بلوط‌ها!
زهرا داستانی
بلوط‌ها رو به زوالند و زاگرس در سوگ آن‌ها پریشان‏حال. سال‌ها است که سایه بیماری بر درختان جنگل‌هایی سایه افکنده که از منتهی‏الیه شمال‏غربی ایران (استان آذربایجان‏غربی) آغاز می‌شوند، در غرب (استان‌های ایلام و لرستان) امتداد می‌یابند و در جنوب‏غرب ایران (استان‌های کهگیلویه‏و‏‏بویراحمد، خوزستان و فارس) به پایان می‌رسند. جنگل‌هایی به نام «زاگرس» که با گستردگی‏شان در ۱۱ استان، با ۶ میلیون هکتار مساحت، ۴۰ درصد جنگل‌ها را‌ روی نقشه‌ جغرافیای ایران تشکیل می‌دهند. جنگل‌هایی که حالا، حال و روز خوبی ندارند و قلب تپنده‌شان «بلوط‌ها‌» گرفتار بیماری، سوسک‌های چوب‌خوار، آفت زغالی بلوط و غده‌های لورانتوس (گیاهی انگلی) شده‌اند. مشکلاتی که سال‌ها است کارشناسان درباره آن‌ها هشدار می‌دهند. سال 93 کارشناسان نسبت به برجای‏ماندن برهوتی از زاگرس در صورت بی‌توجهی به حال بلوط‌های بیمار تا 2 سال آینده خبر دادند و حالا که 5 سال از آن زمان می‌گذرد خبرها از گریبان‌گیر‏شدن آلودگی و خشکی بر یک میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار از وسعت این جنگل‌ها و آغاز دیرهنگام برنامه 5 ساله برای احیای جنگل‌های بلوط زاگرس حکایت دارد.
خشکیدن درختان بلوط زاگرس را به رخدادی 6 برابر بزرگ‌تر از خشکیدگی دریاچه ارومیه تعبیر می‌کنند. تعبیری که شاید در وهله اول کمی بی‌معنا و دور از انتظار به نظر برسد. یکی جنگل است و آن دیگری دریاچه! و این شاید قیاسی باشد مع‌الفارق. اما این طور نیست. جنگل‌های زاگرس به معدن آب در کشور مشهورند و سرچشمه 40 درصد از آب شیرین کشور هستند و خشکیدن و بیماری این رویشگاه نه‏تنها به معنای ورشکستگی آبی ایران است بلکه به معنای روبه‌رو‏شدن هر چه بیشتر مناطق مختلف ایران از شمال تا جنوب و غرب در گرد‏و‏غبار است چراکه جنگل‌های زاگرس بزرگ‌ترین فیلتر طبیعی برای مقابله با ریزگردها نیز به شمار می‌روند. به گفته کارشناسان، هر هکتار جنگل سالانه 60 تن ریزگرد را در خود رسوب می‌دهد. علاوه بر این باید یادآور شد 40 درصد از دام‌های کشور در این منطقه قرار گرفته‌اند، برای نمونه 27 هزار خانوار دامدار فقط در استان کرمانشاه زندگی می‌کنند و 3000 خانواده در این استان از طریق محصولات فرعی جنگل مانند استحصال سقز و کتیرا امرار معاش می‌کنند و این یعنی با نابودی جنگل‌های زاگرس بخش عظیمی از جمعیت ایران مجبور به مهاجرت و تغییر شغل خود خواهند شد که خود تهدیدی اجتماعی و فرهنگی برای ایران به شمار می‌آید.
از سال 88 که پدیده خشکیدگی بلوط در زاگرس مشاهده شده، این بیماری به‏سرعت در حال گسترش است و تاکنون بر اساس آخرین آمار دفتر مهندسی و مطالعات سازمان جنگل‌ها، یک میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار از وسعت این جنگل‌ها دارای آلودگی و خشکیدگی بر اثر ابتلا به بیماری زوال بلوط است. این سطح خشکیدگی عمدتاً در استان‌های ایلام، لرستان، کهگیلویه‏و‏بویراحمد، کرمانشاه، فارس، چهارمحال‏و‏بختیاری و خوزستان گسترده، و به قطع و مرگ هزاران اصله بلوط منجر شده است.
مرگ و زوال بلوط‌ها در اثر بی‌توجهی و بی‌تدبیری در طی سالیان گذشته علی‏رغم هشدارهای کارشناسان و فعالان محیط‌زیست حالا به تدوین و اجرای برنامه‌ای 5 ساله انجامیده که هدفش حفاظت و مقابله با خشکیدگی جنگل‌های زاگرس است و توسعه عملیات آبخیزداری، افزایش رطوبت خاک، کاداستر اراضی، پیشگیری از آفات و امراض و آتش‌سوزی در اولویت‌های آن است.
فریبرز غیبی، دبیر ستاد ملی زاگرس که خبر تدوین و اجرای این برنامه 5 ساله را به ایسنا داده، معتقد است که: براساس مطالعات انجام‏شده بیش از ۷۰ عامل در خشکیدگی جنگل‌های زاگرس موثر است که کاهش رطوبت خاک و افزایش دما مهم‏ترین آن‌هاست، همچنین این دو عامل سبب طغیان آفات و امراض در جنگل‌ها می‌شود. او گفت: اهمیت زاگرس در محیط‏زیست و زندگی عشایری کشور از یک سو و از سوی دیگر سیل‌های اخیر لرستان و خوزستان که متاثر از بالادست بود، سبب شد که سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور دید ویژه‌ای نسبت به زاگرس داشته باشد و توسعه پوشش گیاهی و عملیات آبخیزداری در این منطقه را در اولویت خود قرار دهد. غیبی با بیان اینکه سال گذشته ۲۵ هزار هکتار عملیات جنگل‌کاری و توسعه جنگل در کشور داشتیم که ۲۰ هزار هکتار از آن فقط در جنگل‌های زاگرس بود، گفت: امسال نیز قرار است که بر اساس برنامه بوم‌سازگان زاگرس بیش از ۵۰ هزار هکتار جنگل‌کاری و عملیات احیا و غنی‏سازی جنگل در زاگرس داشته باشیم.
رئیس مرکز جنگل‌های خارج از شمال با اشاره به اینکه در ستاد ملی زاگرس، پتانسیل‌ها و ضعف‌های زاگرس مشخص شد، اظهار کرد: بر اساس همین پتانسیل‌ها و ضعف‌ها ۲۰ پروژه در برنامه بوم‏سازگان زاگرس تعریف شد که از‏جمله آن‌ می‌توان به توسعه اراضی جنگلی، پیشگیری از حریق، مقابله با آفات و امراض و تهیه نقشه کاداستر اشاره کرد. به گفته دبیر ستاد ملی زاگرس، در حال حاضر بیش از ۴ میلیون هکتار اراضی جنگلی در کشور داریم که قرار است بر اساس این برنامه، پوشش گیاهی این اراضی جنگلی را بین یک تا پنج درصد افزایش دهیم. غیبی با بیان اینکه هدف سازمان جنگل‌ها مقابله با خشکیدگی جنگل‌های زاگرس است، تصریح کرد: افزایش رطوبت خاک از طریق عملیات آبخیزداری، جنگل‌کاری و احیا و پاکسازی جنگل‌ها در دستور کار استان‌های زاگرس‏نشین قرار گرفته است. وی با اشاره به اینکه اقداماتی همچون افزایش رطوبت خاک، کاداستر اراضی، پیشگیری از آفات و امراض و آتش‌سوزی با کمک جوامع محلی صورت می‌گیرد، گفت: بر اساس برنامه بوم‌سازگان زاگرس، مدیریت واحدی در جنگل‌های زاگرس خواهیم داشت تا بتوانیم تاثیر عوامل انسانی و طبیعی بر خشکیدگی جنگل‌های زاگرس را به حداقل برسانیم. دیبر ستاد ملی زاگرس در پایان با بیان اینکه بوم‌سازگان زاگرس برنامه‌ پنج‏ساله‌ای است که امسال اولین سال اجرای آن است، اظهار کرد: اعتبار سال اول این برنامه از محل صندوق توسعه ملی تامین شده است و امیدواریم که در سال‌های بعد نیز مشکلی برای تامین اعتبار این برنامه نداشته باشیم.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام