سرمقاله

لبنان پس از انفجار

جلال خوش‫چهره

معلق در بحران
محمدرضا ستاری
درآمدهای سرشار نفتی در میان همسایگانی که تقریبا از این ذخیره طبیعی محروم هستند نه‌تنها کمکی به وضعیت سیاسی و اقتصادی ونزوئلا نکرده‌ بلکه ورود اقتصاد ملی در چاله سیاست‌های ناکارآمد دولتی با پشتوانه نفت، موجب انفکاک شدید ایدئولوژیک و متمایل شدن طبقه ضعیف به سمت رهبری چاوز و جانشین او مادورو بوده است.
نیکولاس مادور رئیس‌جمهوری ونزوئلا در حالی روز پنجشنبه دومین دور ریاست‌جمهوری خود را آغاز کرد که بیشترین فشارهای داخلی و خارجی برای کناره‌گیری او از زمان روی کار آمدنش در سال 2014 اکنون متوجه اوست. اوایل هفته قبل خوان گوائیدو رئیس جدید پارلمان ونزوئلا دور دوم ریاست‌جمهوری مادورو را نامشروع دانسته و تاکید کرده بود که او قصد دارد بار دیگر ریاست‌جمهوری را غصب کند. از سوی دیگر روزنامه واشنگتن پست نیز به نقل از یک مقام آگاه گزارش داده که ولادیمیر پادرینو لوپز وزیر دفاع ونزوئلا ماه گذشته میلادی به مادرور گفته است که از قدرت کناره‌گیری کند، در غیر این صورت خودش ناچار به استعفا خواهد بود. این امر از آنجا حائز اهمیت است که با وجود دودستگی و شکاف عمیق میان مقامات ونزوئلا که روز‌به‌روز به واسطه تعمیق بحران اقتصادی تشدید می‌شود، اکنون نیروهای مسلح این کشور نیز رفته رفته دست از حمایت رئیس‌جمهوری کشیده و حتی گزارش شده که به جز آن نظامیانی که از کشور فرار کرده‌اند، شماری از نیروهای امنیتی و نظامی به اتهام خرابکاری دستگیر و مورد شکنجه قرار گرفته‌اند.
پیش به سوی سوسیالیسم قرن 21!
همزمان با این اتفاق، ونزوئلا با همسایگان خود نیز درگیر تنش است به طوری‌که علاوه بر کلمبیا اکنون 13 کشور عضو گروه لیما نیز به صراحت اعلام کرده‌اند که دیگر حاضر به همکاری با دولت مادورو نیستند. بنا بر گزارش خبرگزاری دویچه‌وله آلمان به جز مکزیک، کشورهای آرژانتین، برزیل، کانادا، شیلی، کلمبیا، کاستاریکا، گواتمالا، گویان، هندوراس، پاناما، پاراگوئه، پرو و سنت لوسیا حکومت مادورو را نامشروع قملداد کرده و متعهد شده‌اند که در مناسبات دیپلماتیک با ونزوئلا تجدید نظر کنند، مقامات دولتی ونزوئلا را از ورود به کشورشان منع و همچنین همکاری نظامی با حکومت مادورو را به تعلیق درآورند.
با این حال رئیس‌جمهوری ونزوئلا در مراسم ادعای سوگند خود مدعی شد که قول می‌دهم سوسیالیسم قرن بیست‌‌و‌یکم را بسازم! او که در جریان انتخابات سال گذشته میلادی در غیاب گروه‌های مخالف و تحریم‌های گسترده از سوی مردم قرار است تا سال 2025 همچنان در مقام ریاست‌جمهوری باقی بماند اکنون مخالفان خود را مزدوران خارجی عنوان کرده و معتقد است که در دوره جدید، قصد دارد حرکت رو به جلوی کشور را سرعت ببخشد.
دورنمای تورم 10 میلیون درصدی
با این حال بنا بر آمار موجود و همزمان با شروع بحران اقتصادی ونزوئلا از سال 2014، اکنون نرخ تورم در این کشور بالای یک میلیون درصد برآورد می‌شود. در همین رابطه ائتلاف مخالفان در مجلس ونزوئلا نرخ تورم در ماه‌های منتهی به آبان و آذر را رقمی بالغ بر یک میلیون و سیصد هزار درصد اعلام کرده‌اند. این در حالی است که صندوق بین‌المللی پول نیز پیش‌بینی کرده بود در سال 2018 این نرخ یک میلیون درصد و در سال جدید میلادی به رقمی حدود 10 میلیون درصد رشد و افزایش پیدا کند!
همزمان با این معجزه اقتصادی در ونزوئلا، مردم این کشور نیز در سخت‌ترین شرایط موجود به سر برده و در مورد مایحتاج اولیه خود در تنگنا به سر می‌برند به طوری که روزانه هزاران نفر از ونزوئلایی‌ها ناچار هستند در مرزها از کشورهای همسایه خوراک خود را تامین کنند. این رقم سوای گروه‌هایی است که از این کشور مهاجرت کرده و اکنون در کشورهای همسایه در بدترین شرایط زیستی و اجتماعی به سر می‌برند.
مفلوک بی‌رقیب
علاوه بر تبعات اقتصادی دولت کاراکاس، منتقدین مادورو می‌گویند که او با تضعیف نهادهای داخلی زمینه را برای خود و گرو‌ه‌های طرفدارش برای سوء‌استفاده از قدرت فراهم کرده که انتخابات سال گذشته میلادی و تغییراتی که در قانون اساسی با وجود مخالفت‌های گسترده از سوی مادورو اعمال شد تنها بخشی از سیاست‌های یک‌جانبه او و دولتش عنوان می‌شود. با این حال مادورو در حالی همچنان شعار سوسیالیسم را سر می‌دهد که بنا بر شواهد از ابتدایی‌ترین سیاست‌های حمایتی از مردم ناتوان مانده است. این کشور که زمانی یکی از ثروتمندترین کشورهای آمریکای لاتین قلمداد می‌شد و در زمان ریاست جمهوری هوگو چاوز بیش از 3 میلیون بشکه در روز نفت صادر می‌کرد، اکنون در سایه انقلاب دوم سوسیالیستی مادورو به وضعیتی رسیده که تولید نفت به یک سوم کاهش پیدا کرده و کمبود کالاهای اساسی به امری روزمره برای مردم این کشور بدل شده است. همچنین با وجود ذخایر عظیم انرژی اکنون مردم ناچار هستند تنها برای پر کردن کپسول‌های گاز از نیمه شب تا ساعت‌ها در صف بمانند. چنین شرایطی سبب شده تا کارشناسان با تحلیل وضعیت اقتصادی و سیاسی ونزوئلا، لقب مفلوک بی‌رقیب را برازنده این کشور بدانند. این امر زمانی شرایط را پیچیده‌تر می‌کند که با شروع بحران از 5 سال گذشته، آمار جرم و جنایت نیز به نحو چشمگیری افزایش پیدا کرده است.
کار دیگری نمی‌شود کرد!
با تمامی این احوالات مادورو معتقد است که علیه او توطئه شده و قصد ندارد مقام خود را واگذار کند. او به فشارهای همسایگان و به خصوص آمریکا اشاره می‌کند که قصد دارند ونزوئلا را به مرز فروپاشی بکشانند. به گفته کارشناسان هر چند این گفته مادورو مبنی بر دخالت‌های آمریکا امری بدیهی به نظر می‌رسد، اما وجود ناکارآمدی و فساد شدید در داخل را نمی‌توان یکسره بر دوش خارج از کشور انداخت. درآمدهای سرشار نفتی در میان همسایگانی که تقریبا از این ذخیره طبیعی محروم هستند نه‌تنها کمکی به وضعیت سیاسی و اقتصادی ونزوئلا نکرده‌ بلکه با ورود اقتصاد ملی در چاله سیاست‌های ناکارآمد دولتی با پشتوانه نفت، موجب انفکاک شدید ایدئولوژیک و متمایل شدن طبقه ضعیف به سمت رهبری چاوز و جانشین او مادورو بوده است. با این حال رئیس‌جمهوری در حالی صحبت احتمال اقدام نظامی از سوی آمریکا بر علیه کشورش می‌کند که به گفته ناظران، ایالات متحده با مشاهده روند پرشتاب نزولی ونزوئلا بعید به نظر می‌رسد که در چنین شرایطی به سیاست مستقیم و واکنشی اقدام کند. از سوی دیگر با عمیق شدن شکاف اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در داخلی کشور نهادهای تمرکزگرای ونزوئلا تحت رهبری مادورو گرایش بیشتری به سمت تمرکز قدرت و ثروت در دست گروه اندکی از فرادستان پیدا کرده که این امر در راستای شبکه‌های حامی‌پرور موجبات درگیری و تنش بیشتر داخلی را فراهم می‌سازد. به همین دلیل است که همچنان اقشاری از مردم ونزوئلا مادورو را در به وجود آمدن چنین وضعیتی مقصر نمی‌دانند زیرا با توجه به چرخه بحران‌های فزآینده همچنان معتقدند که شاید او بتواند در برابر نهادهای اقتدارگرا ایستادگی کند. به همین دلیل است که اخیراً یک کارگر ساختمانی به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفته، تنها راه باقی‌مانده این است که دستان خود را به سوی آسمان دراز کنید و از خداوند طلب کمک کنید‌ زیرا کار دیگری نمی‌شود کرد.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام