EBTEKAR NEWSPAPER
دوشنبه, 26 آذر 1397   Monday 17 December 2018

سرمقاله

حرف حساب بخش خصوصی جواب ندارد

محمدصادق‌جنا ‌نصفت

فاطمه امین‌الرعایا
چندین سال است که فضای شهری تهران با فرا رسیدن نوروز، حال و هوای بهاری و عیدانه به خود می‌گیرد. طرح «بهارستان» از دو سال پیش در پایتخت اجرایی شده است و حالا با نزدیک شدن به نوروز قرار است سومین دوره آن برگزار شود. اما روند و چند و چون سومین دوره این رویداد هنری چقدر دگرگون شده است؟
طرح «بهارستان»، طرحی مرتبط با فضای شهری است که هنرمندان با استفاده از المان‌های شهری ویژه ایام عید نوروز به خلق آثار هنری محیطی و ترسیم و ترمیم نقاشی‌های دیواری پایتخت و ... می‌پردازند. سازمان زیباسازی شهر تهران این طرح را در قالب طرح پیشواز بهار از سال 1395 اجرا کرد که مورد توجه شهروندان قرار گرفت. طبق گزارش روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان زیباسازی شهر تهران، در بخش «دیوارهای کوچک شهر من»، ۱۱۳۵ طرح از ۵۸۴ هنرمند ارائه شد که هیات داوران نزدیک به ۱۰۹ اثر از ۱۰۹ هنرمند را جهت اجرا در سطح شهر انتخاب کردند.
اجرای طرح «دیوارهای کوچک شهر من»
کمال طباطبایی عضو هیات داوران سومین دوره رویداد هنری «بهارستان» درباره سطح آثار ارسالی در این بخش گفته است: برخی از آثار ارائه شده به این بخش دارای ویژگی‌های مورد نظر بودند اما متاسفانه اغلب هنرمندان کارهایی را ارائه کرده بودند که صرفاً جنبه دکوراسیون داشت در حالی که آیتم مد نظر شورای سیاستگذاری تاکید ارائه بیانی تازه بود. آنچه که در بخش «دیوارهای کوچک شهر من»، مد نظر هیات داوران بود، ارائه بیانی تازه خوشایند از یک دیوار بود به عنوان مثال در کشورهای دیگر هنرمندان از یک سوراخ در دل دیوار، فضایی متفاوت و خوشایند را خلق می‌کنند که با فضای آن هماهنگ است به این معنا که شکل اصلی دیوار حفظ و صرفاً نگاه و بیانی تازه خلق می‌شود.
او درباره نحوه انتخاب آثار اظهار کرد: از آنجا که آثار مربوط به فضای نوروز هستند، سعی کردیم آثاری را انتخاب کنیم که به شهر حس و حال بهاری بدهند و تصاویر جذاب و امیدبخشی را ارائه کنند. البته با این اولویت‌ها تعداد آثار اندک بود اما با این وجود ما طرح‌هایی را انتخاب کردیم که حداکثر نزدیکی را به اولویت‌ها و سیاستگذاری‌های بهارستان داشته باشد.
کپی‌کاری در بخش تخم‌مرغ‌ها
عضو هیات داوران سومین دوره بهارستان درباره بخش «تخم‌مرغ‌های نوروزی» گفت: در بخش «تخم‌مرغ‌های نوروزی» نیز رویکردی مشابه «دیوار کوچک شهر من» مد نظر ما بود البته در این بخش دست هنرمندان برای بیان ایده‌ها بازتر و امکان ارائه آثار متنوع نیز بیشتر بود. در بخش «تخم‌مرغ‌های نوروزی» نیز تاکید ما بر جنبه نوروزی آثار بود اما متاسفانه بخش مهمی از آثار ارائه شده به این رویداد کپی از هنرمندان بین‌المللی بود. به همین خاطر نیز ما تمام تلاش خود را کردیم که آثار اورجینال و اصل را از این گونه موارد متمایز کنیم.
وی سالانه «بهارستان» را رویداد مهمی در عرصه هنرهای شهری خواند و بیان کرد: «بهارستان» رویداد مهمی در هنرهای شهری و جشن نوروز به شمار می‌رود به همین خاطر نیز تاکید بر این است که تصاویر خوشایندی در این بخش انتخاب شود تا احساس خوبی را به مخاطب و شهروندان القا کند.
عضو هیات داوران سومین دوره «بهارستان» تصریح کرد: با توجه به اینکه ما در پایان سال ۹۶ شاهد حوادث ناخوشایندی بسیاری بودیم، به نظر من رویداد «بهارستان» می‌تواند در تعدیل احساسات شهروندان نقش بسیار مهمی را ایفا کند تا تجربه بهتری از حضور در شهر داشته باشند.
ارتباط تنگاتگ نقاشی و دیوارها
حالا با برگزاری سومین دوره این طرح آیا این رویداد هنری دقیقا مانند دو دوره گذشته برگزار می‌شود یا تهمیداتی برای تفاوت با دوره‌های گذشته اندیشیده است؟ کیانوش غریب‌پور، یکی دیگر از اعضای هیات داوران سومین دوره رویداد هنری «بهارستان» در پاسخ به این سوال به «ابتکار» می‌گوید: ماجرای هنرهای شهری در دنیا و به تبع آن در کشور ما مدام در حال تغییر است. بنابراین آنچه هر سال در پی آن هستیم و در راستای آن عمل می‌کنیم، نزدیک شدن به واقعیت هنرهای شهری است و ما سعی می‌کنیم خطاها و موانع قبلی را رفع کنیم. در اولین دوره برگزاری «بهارستان» در چهار رشته این رویداد را برگزار کردیم، در دوره دوم این رشته‌ها را به رشته جامع هنرهای شهری با گرایش‌های مختلف تغییر دادیم و امسال این طرح را به صورت تلفیقی از دو تجربه گذشته برگزار می‌کنیم. یعنی بخش هنرهای محیطی به همان ترتیب سال گذشته است و محدودیت شکلی برای آن قائل نشده‌ایم و بخش درخستان که کار هنری روی درختان بود برگزار می‌شود.
او با تاکید بر اهمیت طرح پروژه‌های دیواری، می‌افزاید: رویداد دیگری که برای ما هم اهمیت داشت، رفتن به سمت پروژه نقاشی دیواری بود تا نقاشان دیواری به جای آن که کاری عام انجام دهند و بعدا آن را بادیواری تطبیق بدهند، امسال طرح را برای دیوارهای خاص پیاده کنند و بر اساس مختصاتی که دیوار دارد و مختصات شکلی و فضای شهری و محل و توجه به عابرپیاده اجرا کند. این تجربه جدید از این جهت که می‌تواند کمک کند که فضای نقاشی دیواری به آنچه که در همه دنیا به عنوان یک اتفاق خودانگیخته هنرمندان نزدیک شود، پیرفت قابل توجهی است اما تا رسیدن به نقطه مطلوب ما در استانداردهای شهری راه باقی مانده اما به نظر می‌رسد این هم قدم موثری است و به آنچه که می‌خواهیم نزدیک‌تر شده‌ایم.
تداوم نقاشی‌های دیواری بعد از پایان «بهارستان»
غریب‌پور در رابطه با مدت ماندگاری این نقاشی‌ها روی دیوارهای شهر می‌گوید: کلا پروژه‌های نقاشی دیواری در هر حال پروژه‌های دائمی نیستند. این پروژه‌ها عمر مشخصی دارند. ممکن است دیوار تخریب شود یا از لحاظ معماری شهری، فکر بهتری برای آن صورت بگیرد. در هر صورت متریال این نقاشی‌ها رنگ است و ممکن است بعد از مدتی کهنه شوند یا کسانی روی آن آگهی چسبانده شود یا نقاشی تخریب شود یا در مجاورت با هوا ذو فضای آلوده از بین برود. بنابراین معمولا عمر نقاشی‌های دیواری در ارتفاع پایین عملا بیش از دو سال نیست اما قرار نیست بعد از اتمام پروژه بهارستان کسی آنها را از روی دیوار پاک کند.
او با بیان اینکه نقاشی‌های دیواری موضوع خاصی ندارند، ادامه می‌دهد: قرار نیست این نقاشی‌ها موضوع داشته باشد. نقاشی دیواری یک هنر مستقل است و مهمترین نکته آن در رویداد امسال این است که نقاشی با خود دیوار ارتباط تنگاتنگ داشته باشد و به دیوار معنی بدهد.
این عضو هیات داوران سومین دوره رویداد هنری «بهارستان» درباره میزان نوآوری طرح‌های منتخب در طرح امسال می‌گوید: به طور متوسط شاید 20 تا سی درصد در آثار نوآوری داشتیم ولی در مجموع سطح متوسط آثار به لحاظ آن چه مورد نظر و آرزوی ما است نسبت به دوره‌های گذشته تغییر چندانی نداشته است.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام