EBTEKAR NEWSPAPER
دوشنبه, 26 آذر 1397   Monday 17 December 2018

سرمقاله

حرف حساب بخش خصوصی جواب ندارد

محمدصادق‌جنا ‌نصفت

نگاهِ خیره‌ی مردِ بی سر
قبل از تورق کتاب در کتابفروشی ابتدا با عنوان نامتعارف کتاب مواجه می‌شویم و بعد، ناخودآگاه توجهمان به طرح جلد کتاب جلب می‌شود. روی جلد این کتاب تصویر تن بی سر مردی را می‌بینیم که انگار خونسرد و بی خیال میان بیابانی با زمین خشک و ترک خورده ایستاده و با چشم‌های سری که ندارد به مخاطب خیره شده است.( طراح: صمد قربان زاده )
خب، جذب می‌شویم. توجهمان جلب می‌شود. حدس‌هایی هم در مورد محتوا و فضای داستان‌ها به ذهنمان خطور می‌کند. به پشت جلد کتاب نگاه می‌کنیم که خلاصه‌ای نوشته شده درباره‌ی نویسنده‌ی کتاب: (حسین کربلایی طاهر(شاهین) ( متولد 1351 ) عضو آکادمی سینما و تلویزیون کانادا، استادیار دانشکده فیلم دانشگاه یورک و دانش آموخته‌ی سینمای دیجیتال و زیبایی شناسی صدا از کالج شرایدن کانادا. فعالیت‌های هنری اش را از سال 1366 ابتدا در تئاتر و سپس با ساخت فیلم‌های کوتاه و یک فیلم بلند سینمایی به نام " برهنه تا شب " ( محصول کانادا/ به زبان انگلیسی ) ادامه داد. کربلایی طاهر در زمینه‌ی ترجمه نیز فعال است و علاوه بر همکاری با مجلات و فصلنامه‌های ادبی – هنری، پیش از این مجموعه داستان، دو کتاب با عناوین " ده سینماگر معترض" و " فرهنگ سینمای آخرالزمانی" تالیف کرده است.) با توجه به این پیش زمینه‌ی ذهنی، انتظار داستان‌هایی را با تصویر سازی قوی و فضاهای سینمایی و حتی برش‌هایی مانند تدوین در فیلم داریم. و همین اتفاق هم می‌افتد.
این مجموعه داستان شامل یازده داستان کوتاه است، با عناوین: آقا مراد، عروسی، یا اَبَفَ، برداشت یک – برداشت دو، زندگی، یک روز سگی یک مرد دقیق، شبانه‌های یک روز مهتابی، تِق تِق، فِس فِس، وِز وِز، سی و دو حرفُ هزار نام.
در همان برخورد اولیه مان با عناوین داستان‌ها در فهرست، تاثیری مشابه با فضای طرح جلد در ذهنمان متجلی شده و پیش زمینه‌ی پررنگ تری از فضاهای ذهنی غالب نویسنده و دنیای داستان‌ها پیدا می‌کنیم. به ویژه عناوین سه تا از داستان‌ها (تِق تِق، فِس فِس، وِز وِز)که به شکل آواهای شنیداری اند، به ما یادآوری می‌کند که به دلیل آمیخته شدن دنیای تصویری فیلم و کلمات در ذهن نویسنده، با اشکالی از توصیفات خاص در داستان‌ها مواجه خواهیم شد. توصیف‌هایی از جنس کلمات که با تحریک حواس پنج گانه، دنیای روی کاغذ نقش بسته‌ی داستانی را به دنیای پر از بو و رنگ و صدای سینما نزدیک می‌کند. با خواندن داستان‌ها به این فرضیات جامه‌ی حقیقت پوشانیده می‌شود. یکی از بارزترین ویژگی داستان‌های این مجموعه نثر آنهاست؛ نثری روان و خوشخوان، که به دور از پیچیده گویی و گره افکنی زبانی مخاطب را با خود همراه می‌کند. بی شک این توجه و تمرکز نویسنده روی خط روایی داستان و قربانی نکردن محتوا به وسیله‌ی پیچیدگی زبان و حتی فرم، نشان دهنده‌ی نگاه سینمایی او به داستان هاست. نویسنده چه در داستان‌هایی مانند ( آقا مراد) و ( یا اَ بَفَ) که شخصیت محورند، چه در داستان‌هایی مانند ( عروسی ) که حادثه محور هستند، به جزئیاتِ مهم و ضروری برای ساخت بحران‌های اصلی و نیز گره افکنی به وسیله‌ی خرده روایت‌هایی که همراه با پرداخت شخصیت‌های فرعی در حد نیاز یا اشاره به حوادث و اتفاقاتی در گذشته شکل گرفته اند، مسلط و آگاه بوده و به خوبی آنها را در قالب داستان پیاده کرده است. در ادامه، با ایجاد بحران در یک سوم‌های آغازین و میانی با دادن کدهای لازم ( نه دادن اطلاعات به صورت قطره چکانی که برای فهم داستان به وسیله‌ی مخاطب مشکل ایجاد کند و نه اطلاعات زیاد در حدی که مخاطب، پائین تر از سطح آگاهی مورد انتظار نویسنده قرار گیرد) به گره گشایی نهایی در پایان داستان می‌رسیم. این روند در تمام داستان‌ها به شکلی آگاهانه و تکنیکی رعایت شده. در صورت شناخت کامل عناصر داستانی و تجربه‌ی کافی در زمینه‌ی یافتن بحران مناسب و قراردادن آن در برش مناسب زمان یا مکانی از داستان، تقریباً محال است که داستان در پایان به بیراهه‌ی نافرجام پایانِ رها شده‌ای که این روزها به اشتباه پایانِ باز تعریف می‌شود، دچار شود. که این اتفاق برای پایان بندی هیچ یک از داستان‌ها رخ نمی‌دهد. نویسنده‌ی " زندگی سگی یک مرد دقیق " در زمینه‌ی اصول شخصیت پردازی و دادن بعد و لایه به کاراکتر تبحر دارد. همچنین، تجربیات و اطلاعات وی در زمینه‌ی سینما در ساختن دیالوگ‌های موجز و تاثیرگذار نیز به ایشان کمک کرده است؛ تا جایی که دیالوگ‌ها بار ساخته شدن لحن را( که یکی از لایه‌های مهم پرداخت کاراکترهای اصلی و فرعی است،) به خوبی و درستی به دوش می‌کشند. سخن آخر اینکه، بی شک پس از خواندن داستان‌های این مجموعه به این موضوع معترف خواهیم شد که بیش از هرچیز، یافتن ایده‌ای خاص و نو از دغدغه‌های اصلی نویسنده‌ی این کتاب بوده است.مجموعه داستان " زندگیِ سگیِ یک مرد دقیق " را نشر شور آفرین در 102 صفحه به بازار نشر عرضه کرده است.


ارسال ديدگاه
نام: ايميل: ديدگاه:

ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام